{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,3]],"date-time":"2026-10-03T21:30:35Z","timestamp":1791063035626,"version":"4.1.0"},"reference-count":90,"publisher":"Wiley","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2008,3,26]],"date-time":"2008-03-26T00:00:00Z","timestamp":1206489600000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/termsAndConditions#vor"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["American J Phys Anthropol"],"published-print":{"date-parts":[[2008,8]]},"abstract":"<jats:title>Abstract<\/jats:title><jats:p>The purpose of this study is to analyze health at the transition from the Late Antique (LA) to the Early Medieval (EM) period in Croatia. Results of the analyses of skeletal remains are compared with historical and archaeological data to test the hypothesis that the transition was catastrophic. An additional objective is to determine whether the transition was a uniform process, or differentially affected the past inhabitants of Croatia because of various local considerations. To accomplish this, four markers of health: cribra orbitalia, linear enamel hypoplasia, nonspecific periostitis, and trauma were compared in 981 skeletons: 477 from nine urban LA sites, and 504 from six rural EM sites. Data were collected by sex and age for individual, and for co\u2010occurrences of various features. Because continental and Adriatic Croatia has different ecological features, data were specifically tabulated for the two regions. Comparisons between the continental and Adriatic regions of the LA series showed no significant differences in the frequencies of the analyzed markers of stress. Comparisons between the LA and EM series showed similar frequencies in continental Croatia\u2014suggesting no significant discontinuity of living conditions, and a significant increase of cribra orbitalia, periostitis, and trauma frequencies during the EM period in Adriatic Croatia. The deterioration of living conditions primarily affected subadults and males. These data suggest that the transition from the LA to the EM period in Croatia was not a uniform process, but differentially affected population biology most likely because of local cultural, socio\u2010economical or political considerations. Am J Phys Anthropol, 2008. \u00a9 2008 Wiley\u2010Liss, Inc.<\/jats:p>","DOI":"10.1002\/ajpa.20829","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2008,3,26]],"date-time":"2008-03-26T22:19:38Z","timestamp":1206569978000},"page":"455-469","source":"Crossref","is-referenced-by-count":49,"title":["Osteological and dental markers of health in the transition from the Late Antique to the Early Medieval period in Croatia"],"prefix":"10.1002","volume":"136","author":[{"given":"Mario","family":"\u0160laus","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"311","published-online":{"date-parts":[[2008,3,26]]},"reference":[{"key":"e_1_2_1_2_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/science.153.3737.760"},{"key":"e_1_2_1_3_1","volume-title":"Human osteology. A laboratory and field manual of the human skeleton","author":"Bass WM","year":"1987"},{"key":"e_1_2_1_4_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1146\/annurev.me.42.020191.001523"},{"key":"e_1_2_1_5_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.20530"},{"key":"e_1_2_1_6_1","first-page":"71","article-title":"Razvoj i osnovne zna\u010dajke starohrvatskih grobalja horizonta 7.\u20109. stolj\u00e9ca na povijesnim prostorima Hrvata","volume":"39","author":"Belo\u0161evi\u0107 J","year":"2002","journal-title":"Radovi Filozofskog fakulteta u Zadru"},{"key":"e_1_2_1_7_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330950402"},{"key":"e_1_2_1_8_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.10431"},{"key":"e_1_2_1_9_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1078\/0018-442X-00055"},{"key":"e_1_2_1_10_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/BF02437238"},{"key":"e_1_2_1_11_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/0047-2484(74)90203-6"},{"key":"e_1_2_1_12_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330510415"},{"key":"e_1_2_1_13_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"301","DOI":"10.1093\/ajcn\/51.2.301","article-title":"Adaptation in iron metabolism","volume":"51","author":"Cook JD","year":"1990","journal-title":"Am J Clin Nutr"},{"key":"e_1_2_1_14_1","first-page":"699","article-title":"Chronological distribution of enamel hypoplasia and weaning in a Caribbean slave population","volume":"57","author":"Corruccini RS","year":"1985","journal-title":"Hum Biol"},{"key":"e_1_2_1_15_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330470108"},{"key":"e_1_2_1_16_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/ajcn\/33.1.86"},{"key":"e_1_2_1_17_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.20270"},{"key":"e_1_2_1_18_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1096-8644(199602)99:2<275::AID-AJPA5>3.0.CO;2-Y"},{"key":"e_1_2_1_19_1","volume-title":"Stotinu hrvatskih arheolo\u0161kih nalazi\u0161ta","author":"Durman A","year":"2006"},{"key":"e_1_2_1_20_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/oa.717"},{"key":"e_1_2_1_21_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1096-8644(200003)111:3<319::AID-AJPA3>3.0.CO;2-N"},{"key":"e_1_2_1_22_1","volume-title":"Breast, bottles and babies: a history of infant feeding","author":"Fildes VA","year":"1986"},{"key":"e_1_2_1_23_1","first-page":"78","article-title":"Interpreting sex differences in enamel hypoplasia in human and non\u2010human primates: developmental, environmental, and cultural considerations","volume":"42","author":"Gautelli\u2010Steinberg D","year":"1999","journal-title":"Yrbk Phys Anthropol"},{"key":"e_1_2_1_24_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330380109"},{"key":"e_1_2_1_25_1","volume-title":"Hrvatski rani srednji vijek","author":"Goldstein I","year":"1995"},{"key":"e_1_2_1_26_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330680404"},{"key":"e_1_2_1_27_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330330506"},{"key":"e_1_2_1_28_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"345","DOI":"10.1097\/00000441-196303000-00022","article-title":"Weanling diarrhea","volume":"245","author":"Gordon JE","year":"1963","journal-title":"Am J Med Sci"},{"key":"e_1_2_1_29_1","volume-title":"Ispravci i dopune starijoj Hrvatskoj historiji","author":"Gunja\u010da S","year":"1973"},{"key":"e_1_2_1_30_1","first-page":"297","article-title":"Age estimation up to 16 years of age based on dental development","volume":"25","author":"Gustafson G","year":"1974","journal-title":"Odont Rev"},{"key":"e_1_2_1_31_1","first-page":"57","article-title":"Cribra orbitalia: pathogenesis and probable etiology","volume":"22","author":"Hengen OP","year":"1971","journal-title":"Homo"},{"key":"e_1_2_1_32_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1096-8644(199710)104:2<213::AID-AJPA8>3.0.CO;2-Z"},{"key":"e_1_2_1_33_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajhb.1310020511"},{"key":"e_1_2_1_34_1","first-page":"1094","article-title":"Age estimation from the rib by phase analysis: white males","volume":"29","author":"I\u015fcan MY","year":"1984","journal-title":"J Forensic Sci"},{"key":"e_1_2_1_35_1","first-page":"853","article-title":"Age estimation from the rib by phase analysis: white females","volume":"30","author":"I\u015fcan MY","year":"1985","journal-title":"J Forensic Sci"},{"key":"e_1_2_1_36_1","volume-title":"Urbanizacija Cibala i razvoj keremi\u010darskih sredi\u0161ta","author":"Iskra\u2010Jano\u0161i\u0107 I","year":"2001"},{"key":"e_1_2_1_37_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1096-8644(199906)109:2<229::AID-AJPA7>3.0.CO;2-Y"},{"key":"e_1_2_1_38_1","first-page":"83","article-title":"Rada\u0161inovci\u2010Vinogradine","volume":"35","author":"Juri\u0107 R","year":"2003","journal-title":"Obavijesti HAD\u2010a"},{"key":"e_1_2_1_39_1","first-page":"20","article-title":"Ranosrednjovjekovno groblje u Velimu kod Benkovca","volume":"36","author":"Juri\u0107 R","year":"2004","journal-title":"Obavijesti HAD\u2010a"},{"key":"e_1_2_1_40_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/0895-4356(94)90030-2"},{"key":"e_1_2_1_41_1","volume-title":"Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku","author":"Klai\u0107 N","year":"1971"},{"key":"e_1_2_1_42_1","volume-title":"Izvori za hrvatsku povijest do 1526. godine","author":"Klai\u0107 N","year":"1972"},{"key":"e_1_2_1_43_1","first-page":"125","article-title":"Avari i zlato","volume":"13","author":"Kova\u010devi\u0107 J","year":"1963","journal-title":"Starinar"},{"key":"e_1_2_1_44_1","volume-title":"The human skeleton in forensic medicine","author":"Krogman WM","year":"1986"},{"key":"e_1_2_1_45_1","first-page":"122","article-title":"Sustavna arheolo\u0161ka istra\u017eivanja na lokalitetu sv. Lovre u \u0161ibenskom Donjem polju\u2014rezultati kampanja 1999. i 2000","volume":"32","author":"Krn\u010devi\u0107 \u017d","year":"2000","journal-title":"Obavijesti HAD\u2010a"},{"key":"e_1_2_1_46_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1017\/CBO9780511802676"},{"key":"e_1_2_1_47_1","volume-title":"Avars and ancient Hungarians","author":"Lipt\u00e1k P","year":"1983"},{"key":"e_1_2_1_48_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330680103"},{"key":"e_1_2_1_49_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1520-6300(1999)11:3<327::AID-AJHB5>3.0.CO;2-M"},{"key":"e_1_2_1_50_1","unstructured":"McKernTW StewartTD.1957.Skeletal age changes in young American males. Analyzed from the standpoint of age identification. Environmental Protection Research Division (Quarter\u2010master Research and Development Center U.S. Army Natick Massachusetts) Technical report EP\u201045."},{"key":"e_1_2_1_51_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330680106"},{"key":"e_1_2_1_52_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1080\/01459740.1978.9986939"},{"key":"e_1_2_1_53_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330930302"},{"key":"e_1_2_1_54_1","volume-title":"Pannonia and Upper Moesia","author":"M\u00f3csy A","year":"1974"},{"key":"e_1_2_1_55_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330930303"},{"key":"e_1_2_1_56_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1177\/00220345630420062701"},{"key":"e_1_2_1_57_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/B978-0-08-092468-7.50008-9"},{"key":"e_1_2_1_58_1","first-page":"121","volume-title":"Human paleopathology","author":"Moseley JE","year":"1966"},{"key":"e_1_2_1_59_1","volume-title":"Identification of pathological conditions in human skeletal remains","author":"Ortner DJ","year":"2003"},{"key":"e_1_2_1_60_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1046"},{"key":"e_1_2_1_61_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1096-8644(199903)108:3<321::AID-AJPA7>3.0.CO;2-7"},{"key":"e_1_2_1_62_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330300214"},{"key":"e_1_2_1_63_1","volume-title":"Pathology of the dental hard tissues","author":"Pindborg JJ","year":"1970"},{"key":"e_1_2_1_64_1","first-page":"123","article-title":"Aetiology of development enamel defects not related to fluorosis","volume":"32","author":"Pindborg JJ","year":"1982","journal-title":"Int Dent J"},{"key":"e_1_2_1_65_1","first-page":"102","article-title":"Hrvatska prije 12. vieka glede na zemlji\u0161ni opseg i narod:2","volume":"57","author":"Ra\u010dki F","year":"1881","journal-title":"Rad JAZU"},{"key":"e_1_2_1_66_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.20286"},{"key":"e_1_2_1_67_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajhb.1115"},{"key":"e_1_2_1_68_1","volume-title":"Developmental juvenile osteology","author":"Scheuer L","year":"2000"},{"key":"e_1_2_1_69_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"106","DOI":"10.1002\/ajpa.10024","article-title":"Paleohistopathology of bone: a new approach to the study of ancient diseases","volume":"33","author":"Schultz M","year":"2001","journal-title":"Am J Phys Anthropol"},{"key":"e_1_2_1_70_1","volume-title":"The archaeology of Mission Santa Catalina de Guale: 2. Biocultural interpretations of a population in transition","author":"Simpson S","year":"1990"},{"key":"e_1_2_1_71_1","volume-title":"Povijest Hrvata u vrijeme narodnih vladara","author":"\u0160i\u0161i\u0107 F","year":"1925"},{"key":"e_1_2_1_72_1","first-page":"167","article-title":"Discriminant function sexing of fragmentary and complete femora from Medieval sites in continental Croatia","volume":"21","author":"\u0160laus M","year":"1997","journal-title":"Opuscula Archaeol"},{"key":"e_1_2_1_73_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1096-8644(200002)111:2<193::AID-AJPA6>3.0.CO;2-0"},{"key":"e_1_2_1_74_1","volume-title":"Bioarheologija. Demografija, zdravlje, traume i prehrana starohrvatskih populacija","author":"\u0160laus M","year":"2006"},{"key":"e_1_2_1_75_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.forsciint.2004.09.073"},{"key":"e_1_2_1_76_1","first-page":"127","article-title":"Privlaka\u2014\u201cGole njive,\u201d Vinkovci\u2014nekropola 8. do 9. stolj\u00e9ca","volume":"18","author":"\u0160malcelj M","year":"1976","journal-title":"Arheolo\u0161ki pregled"},{"key":"e_1_2_1_77_1","volume-title":"The geography of Strabo (translated by HL Jones), book II","year":"1969"},{"key":"e_1_2_1_78_1","volume-title":"Pravna povijest dalmatinskih gradova: osnovke razvitku pravne povijesti dalmatinskih gradova: dio 1","author":"Strohal I","year":"1913"},{"key":"e_1_2_1_79_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330660407"},{"key":"e_1_2_1_80_1","first-page":"101","volume-title":"Health in past societies. Biocultural interpretations of human skeletal remains in archaeological contexts","author":"Stuart\u2010Macadam P","year":"1991"},{"key":"e_1_2_1_81_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330870105"},{"key":"e_1_2_1_82_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/0003-9969(86)90016-6"},{"key":"e_1_2_1_83_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.20026"},{"key":"e_1_2_1_84_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1096-8644(199609)101:1<11::AID-AJPA2>3.0.CO;2-G"},{"key":"e_1_2_1_85_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330030301"},{"key":"e_1_2_1_86_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.1330040102"},{"key":"e_1_2_1_87_1","first-page":"511","article-title":"Cribra orbitalia in the remains of ancient Nubians","volume":"74","author":"Trancho G","year":"1987","journal-title":"Am J Phys Anthropol"},{"key":"e_1_2_1_88_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.20565"},{"key":"e_1_2_1_89_1","volume-title":"Deset knjiga o arhitekturi","author":"Vitruvius P","year":"1999"},{"key":"e_1_2_1_90_1","first-page":"839","article-title":"Human paleopathology with some original observations on symmetrical osteoporosis of the skull","volume":"7","author":"Williams HU","year":"1929","journal-title":"Arch Pathol"},{"key":"e_1_2_1_91_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1086\/204084"}],"container-title":["American Journal of Physical Anthropology"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"https:\/\/api.wiley.com\/onlinelibrary\/tdm\/v1\/articles\/10.1002%2Fajpa.20829","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdf\/10.1002\/ajpa.20829","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,11,14]],"date-time":"2023-11-14T14:10:46Z","timestamp":1699971046000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1002\/ajpa.20829"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2008,3,26]]},"references-count":90,"journal-issue":{"issue":"4","published-print":{"date-parts":[[2008,8]]}},"alternative-id":["10.1002\/ajpa.20829"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1002\/ajpa.20829","archive":["Portico"],"relation":{},"ISSN":["0002-9483","1096-8644"],"issn-type":[{"value":"0002-9483","type":"print"},{"value":"1096-8644","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2008,3,26]]}}}