{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,9,28]],"date-time":"2026-09-28T06:55:22Z","timestamp":1790578522398,"version":"4.1.0"},"reference-count":143,"publisher":"Wiley","issue":"2","license":[{"start":{"date-parts":[[2026,9,27]],"date-time":"2026-09-27T00:00:00Z","timestamp":1790467200000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/termsAndConditions#vor"},{"start":{"date-parts":[[2026,9,27]],"date-time":"2026-09-27T00:00:00Z","timestamp":1790467200000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/doi.wiley.com\/10.1002\/tdm_license_1.1"}],"content-domain":{"domain":["onlinelibrary.wiley.com"],"crossmark-restriction":true},"short-container-title":["American Journal of Biological Anthropology"],"published-print":{"date-parts":[[2026,10]]},"abstract":"<jats:title>ABSTRACT<\/jats:title>\n                  <jats:sec>\n                    <jats:title>Objectives<\/jats:title>\n                    <jats:p>Runs of homozygosity (ROHs) are suitable for studying population demographic history. This study analyzed whole\u2010genome patterns of homozygosity and natural selection in Colombian indigenous populations to identify their role in population structure and demographic history.<\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>\n                  <jats:sec>\n                    <jats:title>Materials and Methods<\/jats:title>\n                    <jats:p>Individuals from four indigenous groups (Nasa, Pijao, Wayuu, and Ember\u00e1) were genotyped using an array of 758,740 SNPs. ROH distribution across the genome and signatures of selection were characterized and compared with reference populations.<\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>\n                  <jats:sec>\n                    <jats:title>Results<\/jats:title>\n                    <jats:p>\n                      Colombian Native Americans showed a population structure similar to that of Central and South American indigenous groups, with higher genome\u2010wide homozygosity (mean\u2009=\u2009179.40\u2009Mb, median\u2009=\u2009168.77\u2009Mb, SD\u2009=\u200998.08\u2009Mb), and the Ember\u00e1 group showed the highest mean ROH size (2.46\u2009Mb) and\n                      <jats:italic>F<\/jats:italic>\n                      <jats:sub>ROH<\/jats:sub>\n                      (0.092). Admixture was negatively correlated with ROH content and length. We described 16 ROH islands and selection signatures, including\n                      <jats:italic>EDAR<\/jats:italic>\n                      ,\n                      <jats:italic>F13A1<\/jats:italic>\n                      ,\n                      <jats:italic>SASH1<\/jats:italic>\n                      ,\n                      <jats:italic>IYD<\/jats:italic>\n                      , and\n                      <jats:italic>FADS1<\/jats:italic>\n                      , with the strongest ROH\u2013selection co\u2010occurrence at 2q24.2. These genomic regions showed larger haplotype blocks and reduced diversity compared with Europeans and Africans.\n                    <\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>\n                  <jats:sec>\n                    <jats:title>Discussion<\/jats:title>\n                    <jats:p>Frequent ROH islands in Colombian indigenous groups revealed homozygous chromosomal regions enriched for genes previously reported to be associated with cancer and metabolic and cardiovascular conditions. These islands harbor highly differentiated alleles in Native Americans, including signals of natural selection. However, the presence of these genes within ROH regions does not imply a direct association with disease in the populations analyzed here. Rather, these findings provide a foundational genomic resource for future phenotype\u2010inclusive studies of complex disease architecture in Native American populations.<\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>","DOI":"10.1002\/ajpa.70361","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2026,9,28]],"date-time":"2026-09-28T06:02:16Z","timestamp":1790575336000},"update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.1002\/crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Runs of Homozygosity and Signatures of Positive Selection in Colombian Native American Populations: Genetic Architecture and Demographic History"],"prefix":"10.1002","volume":"191","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-6068-4825","authenticated-orcid":false,"given":"Angel","family":"Criollo\u2010Rayo","sequence":"first","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-7544-7008","authenticated-orcid":false,"given":"Catalina","family":"Rubio\u2010Vargas","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-7067-5156","authenticated-orcid":false,"given":"Carlos","family":"Puentes","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-0967-0230","authenticated-orcid":false,"given":"Daniel","family":"Molina\u2010Campos","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-7679-5570","authenticated-orcid":false,"given":"Mabel Elena","family":"Boh\u00f3rquez","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-1085-8986","authenticated-orcid":false,"given":"Angel","family":"Carracedo","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Fundaci\u00f3n P\u00fablica Galega de Medicina Xen\u00f3mica (SERGAS)\u2010CIBERER Hospital Cl\u00ednico Universitario, Universidade de Santiago de Compostela  Santiago de Compostela Espa\u00f1a"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-5480-693X","authenticated-orcid":false,"given":"Ana","family":"Estrada\u2010Fl\u00f3rez","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Genome Center UC\u2010Davis  Davis California USA"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0008-4295-4263","authenticated-orcid":false,"given":"Danna","family":"D\u00edaz\u2010Carmona","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Fabian","family":"Castro\u2010Valencia","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-7129-2918","authenticated-orcid":false,"given":"Luis","family":"Carvajal\u2010Carmona","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"},{"name":"Genome Center UC\u2010Davis  Davis California USA"},{"name":"Fungemol  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Mar\u00eda Magdalena","family":"Echeverry","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Citogen\u00e9tica, Filogenia y Evoluci\u00f3n de Poblaciones, Departamento de Biolog\u00eda\u2010Facultad de Ciencias, Facultad de Ciencias de la Salud Universidad del Tolima  Ibagu\u00e9 Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"311","published-online":{"date-parts":[[2026,9,27]]},"reference":[{"key":"e_1_2_12_2_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.18865\/ed.26.2.147"},{"key":"e_1_2_12_3_1","volume-title":"Oxford Research Encyclopedia of Linguistics","author":"Aikhenvald A. Y.","year":"2020"},{"key":"e_1_2_12_4_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1101\/gr.094052.109"},{"key":"e_1_2_12_5_1","first-page":"112","volume-title":"Territories of Conflict: Traversing Colombia Through Cultural Studies","author":"Al\u00ec M.","year":"2017"},{"key":"e_1_2_12_6_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1097\/GIM.0b013e3181fbfcc4"},{"key":"e_1_2_12_7_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1073\/pnas.1620541114"},{"key":"e_1_2_12_8_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3389\/fgene.2023.1304974"},{"key":"e_1_2_12_9_1","doi-asserted-by":"crossref","DOI":"10.32468\/dtseru.204","volume-title":"La Salud en Colombia: M\u00e1s Cobertura Pero Menos Acceso","author":"Ayala\u2010Garc\u00eda J.","year":"2014"},{"key":"e_1_2_12_10_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/molbev\/msz174"},{"key":"e_1_2_12_11_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/bioinformatics\/bth457"},{"key":"e_1_2_12_12_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/science.aay5012"},{"key":"e_1_2_12_13_1","unstructured":"Berrio Mogollon J. C.2002.\u201cLateglacial and Holocene Vegetation and Climate Change in Lowland Colombia.\u201d(PhD Thesis Universiteit van Amsterdam)."},{"key":"e_1_2_12_14_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1101\/gr.154831.113"},{"key":"e_1_2_12_15_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41586\u2010026\u201010437\u20103"},{"key":"e_1_2_12_16_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1073\/pnas.2013773117"},{"key":"e_1_2_12_17_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/molbev\/msx267"},{"key":"e_1_2_12_18_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1469\u2010185X.2012.00227.x"},{"key":"e_1_2_12_19_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ajhg.2015.07.012"},{"key":"e_1_2_12_20_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pgen.1007385"},{"key":"e_1_2_12_21_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41576\u2010021\u201000343\u2010x"},{"key":"e_1_2_12_22_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.evolhumbehav.2024.106636"},{"key":"e_1_2_12_23_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/molbev\/msab339"},{"key":"e_1_2_12_24_1","volume-title":"The History and Geography of Human Genes","author":"Cavalli\u2010Sforza L.","year":"1994"},{"key":"e_1_2_12_25_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s00439\u2010019\u201002045\u20101"},{"key":"e_1_2_12_26_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/nrg.2017.109"},{"key":"e_1_2_12_27_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/bioinformatics\/btn653"},{"key":"e_1_2_12_28_1","volume-title":"An\u00e1lisis Gen\u00e9tico Del Cancer Colorrectal en Poblaciones Mestizas de Colombia","author":"Criollo\u2010Rayo A.","year":"2019"},{"key":"e_1_2_12_29_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1016\/j.fsigen.2018.06.006","article-title":"Native American Gene Continuity to the Modern Admixed Population From the Colombian Andes: Implication for Biomedical, Population and Forensic Studies","volume":"36","author":"Criollo\u2010Rayo A. A.","year":"2018","journal-title":"Forensic Science International: Genetics"},{"key":"e_1_2_12_30_1","unstructured":"DANE.2018.\u201cCenso Nacional de Poblaci\u00f3n y Vivienda 2018\u2014Pueblos Ind\u00edgenas.\u201d"},{"key":"e_1_2_12_31_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/nar\/gky399"},{"key":"e_1_2_12_32_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s12889\u2010018\u20106160\u20108"},{"key":"e_1_2_12_33_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pgen.1010134"},{"key":"e_1_2_12_34_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/1471\u20102105\u20109\u2010540"},{"key":"e_1_2_12_35_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1098\/rspb.2008.0750"},{"key":"e_1_2_12_36_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/1755\u20100998.12157"},{"key":"e_1_2_12_37_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1080\/00045608.2010.502432"},{"key":"e_1_2_12_38_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"206","DOI":"10.1590\/1678-4685-gmb-2017-0087","article-title":"How Strong Was the Bottleneck Associated to the Peopling of the Americas? New Insights From Multilocus Sequence Data","volume":"41","author":"Fagundes N. J. R.","year":"2018","journal-title":"Genetics and Molecular Biology"},{"key":"e_1_2_12_39_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.18637\/jss.v036.i02"},{"key":"e_1_2_12_40_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/ncomms6260"},{"key":"e_1_2_12_41_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.20188"},{"key":"e_1_2_12_42_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41467\u2010023\u201043522\u20106"},{"key":"e_1_2_12_43_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s00439\u2010008\u20100537\u20101"},{"key":"e_1_2_12_44_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pgen.1002554"},{"key":"e_1_2_12_45_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/bioinformatics\/bts115"},{"key":"e_1_2_12_46_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/hmg\/ddi493"},{"key":"e_1_2_12_47_1","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gnecchi\u2010Ruscone G. A. S.Sarno S.De Fanti et\u00a0al.2019. \u201cDissecting the Pre\u2010Columbian Genomic Ancestry of Native Americans Along the Andes\u2010Amazonia Divide.\u201d36 no.6:1254\u20131269.https:\/\/doi.org\/10.1093\/molbev\/msz066.","DOI":"10.1093\/molbev\/msz066"},{"key":"e_1_2_12_48_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.gim.2021.10.004"},{"key":"e_1_2_12_49_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1471\u20108286.2004.00828.x"},{"key":"e_1_2_12_50_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pgen.1004023"},{"issue":"3","key":"e_1_2_12_51_1","first-page":"302","article-title":"The Trauma of Colonization: A Psycho\u2010Historical Analysis of One Aboriginal Community in the North American \u2018Northwest\u2019","volume":"49","author":"Hawkeye Robertson L.","year":"2015","journal-title":"Revista Interamericana de Psicolog\u00eda\/Interamerican Journal of Psychology"},{"key":"e_1_2_12_52_1","volume-title":"The Oxford Handbook of Central American History","author":"Herlihy P. H.","year":"2022"},{"key":"e_1_2_12_53_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3934\/publichealth.2018.4.440"},{"key":"e_1_2_12_54_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pgen.1005602"},{"key":"e_1_2_12_55_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1159\/000360539"},{"key":"e_1_2_12_56_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/cncr.23728"},{"key":"e_1_2_12_57_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.cell.2013.01.016"},{"key":"e_1_2_12_58_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41588\u2010018\u20100183\u2010z"},{"key":"e_1_2_12_59_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pone.0013996"},{"key":"e_1_2_12_60_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/hmg\/ddab302"},{"key":"e_1_2_12_61_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/sciadv.ads6284"},{"key":"e_1_2_12_62_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1037\/a0029146"},{"issue":"4","key":"e_1_2_12_63_1","doi-asserted-by":"crossref","DOI":"10.1371\/journal.pone.0196360","article-title":"Inbreeding Estimates in Human Populations: Applying New Approaches to an Admixed Brazilian Isolate","volume":"13","author":"Lemes R. B.","year":"2018","journal-title":"PLoS One"},{"key":"e_1_2_12_64_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/science.1153717"},{"key":"e_1_2_12_65_1","unstructured":"L\u00f3pez A. R. A. P.Mu\u00f1oz L. B.Samboni andF. R. S.Valencia2019.Caracterizaci\u00f3n pueblo ind\u00edgena Embera Chami. [Characterization]. Procuradur\u00eda General de la Naci\u00f3n.https:\/\/www.procuraduria.gov.co\/portal\/media\/docs\/CaracterizacionCHAMI.pdf."},{"key":"e_1_2_12_66_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pone.0007888"},{"key":"e_1_2_12_67_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.quaint.2018.10.041"},{"key":"e_1_2_12_68_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ajhg.2008.08.007"},{"key":"e_1_2_12_69_1","unstructured":"Ministerio de Cultura de Colombia.2010.\u201cCaracterizaciones de Los Pueblos Ind\u00edgenas en Riesgo (Auto 004 de 2009).\u201d"},{"key":"e_1_2_12_70_1","unstructured":"Ministerio de Salud y Protecci\u00f3n Social (MinSalud).2017.\u201cContexto General de Los Pueblos Ind\u00edgenas: Aspectos Socio Culturales Demogr\u00e1ficos Ambientales Territoriales y de Salud.\u201d24."},{"key":"e_1_2_12_71_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/ajpa.24130"},{"key":"e_1_2_12_72_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3390\/genes16050574"},{"key":"e_1_2_12_73_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1221","DOI":"10.4067\/S0034-98872006001000002","article-title":"An\u00e1lisis Gen\u00e9tico en Pacientes Con C\u00e1ncer Colorrectal","volume":"134","author":"Montenegro Y.","year":"2006","journal-title":"Revista M\u00e9dica de Chile"},{"key":"e_1_2_12_74_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ajhg.2018.09.013"},{"key":"e_1_2_12_75_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/nature25173"},{"key":"e_1_2_12_76_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1900\/rds.2012.9.6"},{"key":"e_1_2_12_77_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41598\u2010022\u201008212\u20101"},{"key":"e_1_2_12_78_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1146\/annurev.genet.39.073003.112420"},{"key":"e_1_2_12_79_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s12864\u2010018\u20105195\u20107"},{"key":"e_1_2_12_80_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/hmg\/ddq198"},{"key":"e_1_2_12_81_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s12711\u2010023\u201000859\u20102"},{"key":"e_1_2_12_82_1","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nunes K. M. H. T.Maia E. J. M.dosSantos et\u00a0al.2021. \u201cHow Natural Selection Shapes Genetic Differentiation in the MHC Region: A Case Study With Native Americans. Defining and Characterizing HLA Diversity.\u201d82 no.7:523\u2013531.https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.humimm.2021.03.005.","DOI":"10.1016\/j.humimm.2021.03.005"},{"key":"e_1_2_12_83_1","unstructured":"Observatorio Del Programa Presidencial de Derechos Humanos y Derecho Internacional Humanitario.2009. \u201cDiagn\u00f3stico de la Situaci\u00f3n Del Pueblo Ind\u00edgena Nasa o P\u00e1ez.\u201dhttps:\/\/derechoshumanos.gov.co\/Observatorio\/Publicaciones\/Documents\/2009\/1310002\u20102009\u2010diagnostico\u2010situacion\u2010pueblo\u2010NASA\u2010PAEZ.pdf."},{"key":"e_1_2_12_84_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1073\/pnas.1112563108"},{"key":"e_1_2_12_85_1","volume-title":"Nasa","author":"ONIC","year":"2018"},{"key":"e_1_2_12_86_1","volume-title":"Nasa (P\u00e1ez): Pueblo Ind\u00edgena","author":"Organizaci\u00f3n Nacional Ind\u00edgena de Colombia (ONIC)","year":"2026"},{"issue":"7","key":"e_1_2_12_87_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"727","DOI":"10.1038\/ng.3306","article-title":"Genome\u2010Wide Maps of Recombination and Chromosome Segregation in Human Oocytes and Embryos Show Selection for Maternal Recombination Rates","volume":"47","author":"Ottolini C. S.","year":"2015","journal-title":"Nature Genetics"},{"key":"e_1_2_12_88_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/bioinformatics\/bty633"},{"key":"e_1_2_12_89_1","first-page":"17","article-title":"Transformaciones Hist\u00f3ricas en Los Ind\u00edgenas Choc\u00f3","volume":"2","author":"Pardo M.","year":"1983","journal-title":"Bolet\u00edn de Antropolog\u00eda"},{"key":"e_1_2_12_90_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ajhg.2012.06.014"},{"key":"e_1_2_12_91_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41380\u2010020\u201000989\u20109"},{"key":"e_1_2_12_92_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"198","DOI":"10.1086\/316935","article-title":"Population Structure in Admixed Populations: Effect of Admixture Dynamics on the Pattern of Linkage Disequilibrium","volume":"68","author":"Pfaff C.","year":"2001","journal-title":"American Journal of Human Genetics"},{"key":"e_1_2_12_93_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1101\/gr.087577.108"},{"key":"e_1_2_12_94_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1159\/000362412"},{"key":"e_1_2_12_95_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.cell.2018.10.027"},{"key":"e_1_2_12_96_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pone.0236023"},{"key":"e_1_2_12_97_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/genetics\/160.3.1179"},{"key":"e_1_2_12_98_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1086\/519795"},{"key":"e_1_2_12_99_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41467\u2010020\u201020584\u20104"},{"key":"e_1_2_12_100_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/science.aab3884"},{"key":"e_1_2_12_101_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1073\/pnas.0507611102"},{"issue":"1","key":"e_1_2_12_102_1","first-page":"55","article-title":"La Influencia Karib en Colombia","volume":"1","author":"Rivet P.","year":"1943","journal-title":"Revista Del Instituto Etnol\u00f3gico Nacional"},{"key":"e_1_2_12_103_1","unstructured":"Roberts D.2013.\u201clabdsv: Ordination and Multivariate Analysis for Ecology.\u201d"},{"key":"e_1_2_12_104_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.palaeo.2025.113461"},{"key":"e_1_2_12_105_1","volume-title":"Procuradur\u00eda General de la Naci\u00f3n","author":"Romero L\u00f3pez A.","year":"2019"},{"key":"e_1_2_12_106_1","unstructured":"Romero L\u00f3pez A. A. P.Mu\u00f1oz andL.Burbano Samboni2019.Caracterizaci\u00f3n Pueblo Ind\u00edgena Way\u00fau: Gente de Arena Sol y Viento (Procuradur\u00eda General de La Naci\u00f3n). Procuradur\u00eda General de la Naci\u00f3n.https:\/\/www.procuraduria.gov.co\/portal\/media\/docs\/CaracterizacionWayuunaiki.pdf."},{"key":"e_1_2_12_107_1","unstructured":"Romero L\u00f3pez A. andA. P.Mu\u00f1oz2019.Caracterizaci\u00f3n del Pueblo Ind\u00edgena Nasa (PGD\u2010BID\u2010028\/2019. Procuradur\u00eda General de La Naci\u00f3n \u2010 Red Colombia Verde p. 26). Procuradur\u00eda General de la Naci\u00f3n.https:\/\/apps.procuraduria.gov.co\/portal\/media\/file\/Caracterizacion%20%20NASA%20YUWE.pdf."},{"key":"e_1_2_12_108_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.18848\/2324\u20107576\/cgp\/a286"},{"key":"e_1_2_12_109_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/ng1106\u20101224"},{"key":"e_1_2_12_110_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1029\/2022AV000762"},{"issue":"6909","key":"e_1_2_12_111_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"832","DOI":"10.1038\/nature01140","article-title":"Detecting Recent Positive Selection in the Human Genome From Haplotype Structure","volume":"419","author":"Sabeti P. C.","year":"2002","journal-title":"Nature"},{"key":"e_1_2_12_112_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/nature06250"},{"key":"e_1_2_12_113_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pone.0108943"},{"key":"e_1_2_12_114_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41467\u2010025\u201061378\u2010w"},{"issue":"1","key":"e_1_2_12_115_1","first-page":"289","article-title":"Mclust 5: Clustering, Classification and Density Estimation Using Gaussian Finite Mixture Models","volume":"8","author":"Scrucca L.","year":"2016","journal-title":"R Journal"},{"key":"e_1_2_12_116_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41598\u2010021\u201086801\u20102"},{"key":"e_1_2_12_117_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/gbe\/evaf080"},{"key":"e_1_2_12_118_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1017\/S0016672300014634"},{"key":"e_1_2_12_119_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41586\u2010023\u201006560\u20100"},{"key":"e_1_2_12_120_1","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Sutter R. C.2021. \u201cThe Pre\u2010Columbian Peopling and Population Dispersals of South America.\u201d29:93\u2013151.https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10814\u2010020\u201009146\u2010w.","DOI":"10.1007\/s10814-020-09146-w"},{"key":"e_1_2_12_121_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ajhg.2013.05.003"},{"key":"e_1_2_12_122_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41586\u2010021\u201003205\u2010y"},{"key":"e_1_2_12_123_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/nature15393"},{"key":"e_1_2_12_124_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1006\/qres.1996.0039"},{"key":"e_1_2_12_125_1","unstructured":"Tobar N. J.Gonz\u00e1lez H.Casta\u00f1o andC.Brito2024.Di\u00e1logos antropol\u00f3gicos y ling\u00fc\u00edsticos de los pueblos Arawak. Universidad de La Guajira.https:\/\/repositoryinst.uniguajira.edu.co."},{"key":"e_1_2_12_126_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1086\/302770"},{"key":"e_1_2_12_127_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.21500\/20115733.3078"},{"key":"e_1_2_12_128_1","unstructured":"Ulloa E. A.1987.\u201cPintura Facial Embera; Expresi\u00f3n de Identidad.\u201d(Trabajo de Campo Universidad Nacional de Colombia)."},{"key":"e_1_2_12_129_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.17533\/udea.iee.v33n3a02"},{"key":"e_1_2_12_130_1","unstructured":"Vargas Sarmiento P.1984.\u201cLa Conquista Tard\u00eda de un Territorio Aur\u00edfero. La Reacci\u00f3n de Los Embera de la Cuenca Del Atrato a la Conquista Espa\u00f1ola.\u201d(Tesis de Grado Universidad de Los Andes)."},{"key":"e_1_2_12_131_1","volume-title":"Banco Popular","author":"Vasco Uribe L. G.","year":"1985"},{"key":"e_1_2_12_132_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.22380\/20274688.1776"},{"key":"e_1_2_12_133_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pgen.1004530"},{"key":"e_1_2_12_134_1","doi-asserted-by":"crossref","DOI":"10.1590\/1678-4685-gmb-2023-0024","article-title":"Genetic Associations With Disease in Populations With Indigenous American Ancestries","volume":"47","author":"Vicu\u00f1a L.","year":"2024","journal-title":"Genetics and Molecular Biology"},{"key":"e_1_2_12_135_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41435\u2010022\u201000192\u20106"},{"key":"e_1_2_12_136_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/science.abi8206"},{"key":"e_1_2_12_137_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pbio.0040072"},{"key":"e_1_2_12_138_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/sciadv.abm7047"},{"key":"e_1_2_12_139_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pgen.0030185"},{"key":"e_1_2_12_140_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/cncr.23732"},{"key":"e_1_2_12_141_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"65","DOI":"10.1146\/annurev-genom-082509-141523","article-title":"Admixture Mapping Comes of Age","volume":"11","author":"Winkler C.","year":"2010","journal-title":"Annual Review of Genomics and Human Genetics"},{"key":"e_1_2_12_142_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/science.1190371"},{"key":"e_1_2_12_143_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ajhg.2020.02.010"},{"key":"e_1_2_12_144_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"220","DOI":"10.25100\/lenguaje.v46i2.6581","article-title":"The Intergenerational Perception of the Causes and Effects of Language Loss in the Pijao Community of Natagaima, Colombia","volume":"46","author":"Zwisler J. J.","year":"2018","journal-title":"Lenguaje"}],"container-title":["American Journal of Biological Anthropology"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdf\/10.1002\/ajpa.70361","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/full-xml\/10.1002\/ajpa.70361","content-type":"application\/xml","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdf\/10.1002\/ajpa.70361","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2026,9,28]],"date-time":"2026-09-28T06:02:23Z","timestamp":1790575343000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1002\/ajpa.70361"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2026,9,27]]},"references-count":143,"journal-issue":{"issue":"2","published-print":{"date-parts":[[2026,10]]}},"alternative-id":["10.1002\/ajpa.70361"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1002\/ajpa.70361","archive":["Portico"],"relation":{},"ISSN":["2692-7691","2692-7691"],"issn-type":[{"value":"2692-7691","type":"print"},{"value":"2692-7691","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2026,9,27]]},"assertion":[{"value":"2025-10-05","order":0,"name":"received","label":"Received","group":{"name":"publication_history","label":"Publication History"}},{"value":"2026-09-08","order":2,"name":"accepted","label":"Accepted","group":{"name":"publication_history","label":"Publication History"}},{"value":"2026-09-27","order":3,"name":"published","label":"Published","group":{"name":"publication_history","label":"Publication History"}}],"article-number":"e70361"}}