{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,16]],"date-time":"2026-10-16T01:21:29Z","timestamp":1792113689866,"version":"4.4.0"},"reference-count":56,"publisher":"Wiley","issue":"23","license":[{"start":{"date-parts":[[2019,11,21]],"date-time":"2019-11-21T00:00:00Z","timestamp":1574294400000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"funder":[{"DOI":"10.13039\/501100003141","name":"Consejo Nacional de Ciencia y Tecnolog\u00eda","doi-asserted-by":"publisher","award":["271108"],"award-info":[{"award-number":["271108"]}],"id":[{"id":"10.13039\/501100003141","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]},{"DOI":"10.13039\/501100003141","name":"Consejo Nacional de Ciencia y Tecnolog\u00eda","doi-asserted-by":"publisher","award":["291137\/457158"],"award-info":[{"award-number":["291137\/457158"]}],"id":[{"id":"10.13039\/501100003141","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]},{"DOI":"10.13039\/501100003141","name":"Consejo Nacional de Ciencia y Tecnolog\u00eda","doi-asserted-by":"publisher","award":["280896"],"award-info":[{"award-number":["280896"]}],"id":[{"id":"10.13039\/501100003141","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]},{"DOI":"10.13039\/501100003141","name":"Consejo Nacional de Ciencia y Tecnolog\u00eda","doi-asserted-by":"publisher","award":["295569"],"award-info":[{"award-number":["295569"]}],"id":[{"id":"10.13039\/501100003141","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]},{"DOI":"10.13039\/501100007161","name":"Secretar\u00eda de Investigaci\u00f3n y Posgrado, Instituto Polit\u00e9cnico Nacional","doi-asserted-by":"publisher","award":["SIP20181120"],"award-info":[{"award-number":["SIP20181120"]}],"id":[{"id":"10.13039\/501100007161","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]},{"DOI":"10.13039\/100010661","name":"Horizon 2020 Framework Programme","doi-asserted-by":"publisher","award":["653316"],"award-info":[{"award-number":["653316"]}],"id":[{"id":"10.13039\/100010661","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]},{"DOI":"10.13039\/501100007177","name":"Comisi\u00f3n de Operaci\u00f3n y Fomento de Actividades Acad\u00e9micas, Instituto Polit\u00e9cnico Nacional","doi-asserted-by":"publisher","award":["11422"],"award-info":[{"award-number":["11422"]}],"id":[{"id":"10.13039\/501100007177","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]}],"content-domain":{"domain":["onlinelibrary.wiley.com"],"crossmark-restriction":true},"short-container-title":["Ecology and Evolution"],"published-print":{"date-parts":[[2019,12]]},"abstract":"<jats:title>Abstract<\/jats:title><jats:p>Leishmaniasis, a vector\u2010borne disease transmitted to humans through the bite of phlebotomine sand flies, is of public health significance in southeastern Mexico. Active and continuous monitoring of vectors is an important aspect of disease control for the prediction of potential outbreaks. Thus, the correct identification of vectors is paramount in this regard. In this study, we employed DNA barcoding as a tool for identifying phlebotomine sand flies collected in localized cutaneous leishmaniasis endemic areas of Quintana Roo, Mexico. Specimens were collected using CDC light and Shannon traps as part of the Mexican Ministry of Health surveillance program. DNA extraction was carried out using a nondestructive protocol, and morphological identification based on taxonomic keys was conducted on slide\u2010mounted specimens. Molecular taxonomic resolution using the 658\u2010bp fragment of the mitochondrial cytochrome<jats:italic>c<\/jats:italic>oxidase subunit 1 (<jats:italic>cox1<\/jats:italic>) gene was 100% congruent with the morphological identification. Seven species were identified:<jats:italic>Lutzomyia cruciata<\/jats:italic>(Coquillett 1907),<jats:italic>Lutzomyia longipalpis<\/jats:italic>(Lutz &amp; Neiva 1912),<jats:italic>Psathyromyia shannoni<\/jats:italic>(Dyar 1929),<jats:italic>Dampfomyia deleoni<\/jats:italic>(Fairchild &amp; Hertig 1947),<jats:italic>Dampfomyia beltrani\/steatopyga<\/jats:italic>(Vargas &amp; D\u00edaz\u2010N\u00e1jera 1951),<jats:italic>Bichromomyia olmeca olmeca<\/jats:italic>(Vargas &amp; D\u00edaz\u2010N\u00e1jera, 1959), and<jats:italic>Brumptomyia mesai<\/jats:italic>(Sherlock 1962). Mean intraspecific divergence ranged from 0.12% to 1.22%, while interspecific distances ranged from 11.59% to 19.29%. Neighbor\u2010joining (NJ) analysis using the Kimura 2\u2010parameter model also showed specimens of the same species to be clustered together. The study provides the first<jats:italic>cox1<\/jats:italic>sequences for three species of sand flies and indicates the utility of DNA barcoding for phlebotomine sand flies species identification in southeastern Mexico.<\/jats:p>","DOI":"10.1002\/ece3.5811","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2019,11,22]],"date-time":"2019-11-22T07:05:00Z","timestamp":1574406300000},"page":"13543-13554","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.1002\/crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":14,"title":["Identification of phlebotomine sand flies (Diptera: Psychodidae) from leishmaniasis endemic areas in southeastern Mexico using DNA barcoding"],"prefix":"10.1002","volume":"9","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-8911-049X","authenticated-orcid":false,"given":"Adebiyi A.","family":"Adeniran","sequence":"first","affiliation":[{"name":"Laboratorio de Biomedicina Molecular Centro de Biotecnolog\u00eda Gen\u00f3mica Instituto Polit\u00e9cnico Nacional Reynosa M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Nadia A.","family":"Fern\u00e1ndez\u2010Santos","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Laboratorio de Biomedicina Molecular Centro de Biotecnolog\u00eda Gen\u00f3mica Instituto Polit\u00e9cnico Nacional Reynosa M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-4807-5146","authenticated-orcid":false,"given":"Jorge J.","family":"Rodr\u00edguez\u2010Rojas","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Centro de Investigaci\u00f3n y Desarrollo en Ciencias de la Salud Unidad de Pat\u00f3genos Emergentes, Re-emergentes y Vectores Universidad Aut\u00f3noma de Nuevo Le\u00f3n Nuevo Le\u00f3n M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Nancy","family":"Trevi\u00f1o\u2010Garza","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Centro Nacional de Programas Preventivos y Control de Enfermedades Secretaria de Salud Mexico City M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Heron","family":"Huerta\u2010Jim\u00e9nez","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Laboratorio de Entomolog\u00eda e Insectario Instituto Nacional de Diagn\u00f3stico y Referencia Epidemiol\u00f3gicos Secretaria de Salud Mexico City M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Pedro C.","family":"Mis\u2010\u00c1vila","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Servicios de Salud del Estado de Quintana Roo Secretaria de Salud Chetumal M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Wilbert A.","family":"P\u00e9rez\u2010Pech","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Servicios de Salud del Estado de Quintana Roo Secretaria de Salud Chetumal M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Luis M.","family":"Hern\u00e1ndez\u2010Triana","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Animal and Plant Health Agency Addlestone UK"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-0905-6073","authenticated-orcid":false,"given":"Mario A.","family":"Rodr\u00edguez\u2010P\u00e9rez","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Laboratorio de Biomedicina Molecular Centro de Biotecnolog\u00eda Gen\u00f3mica Instituto Polit\u00e9cnico Nacional Reynosa M\u00e9xico"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"311","published-online":{"date-parts":[[2019,11,21]]},"reference":[{"key":"e_1_2_12_2_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S1567-1348(02)00087-4"},{"key":"e_1_2_12_3_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pntd.0000627"},{"key":"e_1_2_12_4_1","first-page":"71","article-title":"La Pen\u00ednsula de Yucat\u00e1n como Provincia Bi\u00f3tica","volume":"23","author":"Barrera\u2010Marin A.","year":"1964","journal-title":"Revista de la Sociedad Mexicana de Historia Natural"},{"key":"e_1_2_12_5_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.4269\/ajtmh.2002.67.85"},{"key":"e_1_2_12_6_1","first-page":"99","article-title":"Lutzomyia ovallesi (Diptera: Psychodidae) as a vector of cutaneous leishmaniasis in Venezuela","volume":"33","author":"Bonfante\u2010Garrido R.","year":"1991","journal-title":"Parassitologia"},{"key":"e_1_2_12_7_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.4269\/ajtmh.2011.11-0040"},{"key":"e_1_2_12_8_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/1755-0998.12046"},{"key":"e_1_2_12_9_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pone.0085496"},{"key":"e_1_2_12_10_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pone.0140636"},{"key":"e_1_2_12_11_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/jmedent\/24.2.243"},{"key":"e_1_2_12_12_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1558-5646.1985.tb00420.x"},{"key":"e_1_2_12_13_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1603\/ME13085"},{"issue":"5","key":"e_1_2_12_14_1","first-page":"294","article-title":"DNA primers for amplification of mitochondrial cytochrome c oxidase subunit I from diverse metazoan invertebrates","volume":"3","author":"Folmer O.","year":"1994","journal-title":"Molecular Marine Biology and Biotechnology"},{"issue":"1","key":"e_1_2_12_15_1","first-page":"133","article-title":"Phylogenetic systematics of phlebotominae (Diptera, Psychodidae) with emphasis on American groups","volume":"35","author":"Galati E. A. B.","year":"1995","journal-title":"Bol la Dir Malariol Y Saneam Ambient"},{"key":"e_1_2_12_16_1","first-page":"231","volume-title":"Phlebotominae (Diptera, Psychodidae) classifica\u00e7\u00e3o, morfologia, terminologia e identifica\u00e7\u00e3o de adultos. Apostila. Bioecologia e Identifica\u00e7\u00e3o de Phlebotominae","author":"Galati E. A. B.","year":"2016"},{"key":"e_1_2_12_17_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.4269\/ajtmh.2011.10-0452"},{"key":"e_1_2_12_18_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pntd.0000585"},{"key":"e_1_2_12_19_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pone.0085496"},{"key":"e_1_2_12_20_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s00299-001-0399-7"},{"key":"e_1_2_12_21_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1098\/rspb.2002.2218"},{"key":"e_1_2_12_22_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1098\/rsbl.2003.0025"},{"key":"e_1_2_12_23_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3897\/zookeys.832.32257"},{"key":"e_1_2_12_24_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.11646\/zootaxa.3514.1.3"},{"key":"e_1_2_12_25_1","first-page":"61","article-title":"Phlebotominae (Diptera: Psychodidae) de M\u00e9xico. I. Brumptomyia Fran\u00e7a y Parrot; Lutzomyia Fran\u00e7a, las especies de L. (Lutzomyia) Fan\u00e7a y del grupo Verrucarum","volume":"107","author":"Ib\u00e1\u00f1ez\u2010Bernal S.","year":"1999","journal-title":"Folia Entomol\u00f3gica Mexicana"},{"key":"e_1_2_12_26_1","volume-title":"Los Phlebotominae (Diptera: Psychodidae) de M\u00e9xico","author":"Ib\u00e1\u00f1ez\u2010Bernal S.","year":"2000"},{"key":"e_1_2_12_27_1","first-page":"17","article-title":"Phlebotominae (Diptera: Psychodidae) de Mexico. II. Las especies de Lutzomyia (Coromyia) Barretto, del Grupo Delpozoi y de Lutzomyia (Dampfomyia) Addis","volume":"40","author":"Iba\u00f1ez\u2010Bernal S.","year":"2001","journal-title":"Folia Entomol\u00f3gica Mexicana"},{"issue":"2","key":"e_1_2_12_28_1","first-page":"149","article-title":"Phlebotominae (Diptera: Psychodidae) de Mexico III. Las especies de Lutzomyia (Psathyromyia) Barreto, del grupo Aragoi, de L. (Trichopygomyia) Barretto, del grupo Dreisbachi y de L. (Nyssomyia) Barretto","volume":"41","author":"Iba\u00f1ez\u2010Bernal S.","year":"2002","journal-title":"Folia Entomol\u00f3gica Mexicana"},{"key":"e_1_2_12_29_1","first-page":"109","article-title":"Phlebotominae (Diptera: Psychodidae) de M\u00e9xico. IV. Las especies de Lutzomyia (Psychodopygus) Mangabeira, L. (Micropygomyia) Barretto, Lutzomyia del grupo Oswaldoi, L. (Helcocyrthomyia) Barretto, y especies del g\u00e9nero sin agrupar","volume":"42","author":"Ib\u00e1\u00f1ez\u2010Bernal S.","year":"2003","journal-title":"Folia Entomol\u00f3gica Mexicana"},{"key":"e_1_2_12_30_1","first-page":"49","article-title":"Phlebotominae (Diptera: Psychodidae) de M\u00e9xico. V. Clave Ilustrada para la identificaci\u00f3n de los machos de Lutzomyia Fran\u00e7a","volume":"44","author":"Iba\u00f1ez\u2010Bernal S.","year":"2005","journal-title":"Folia Entomol\u00f3gica Mexicana"},{"key":"e_1_2_12_31_1","first-page":"195","article-title":"Phlebotominae (Diptera: Psychodidae) de M\u00e9xico. VI. Clave ilustrada para la identificaci\u00f3n de las hembras de Lutzomyia Fran\u00e7a","volume":"44","author":"Ib\u00e1\u00f1ez\u2010Bernal S.","year":"2005","journal-title":"Folia Entomol\u00f3gica Mexicana"},{"key":"e_1_2_12_32_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1590\/S0074-02762004000200002"},{"key":"e_1_2_12_33_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1755-0998.2012.03117.x"},{"key":"e_1_2_12_34_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/molbev\/msw054"},{"key":"e_1_2_12_35_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/bioinformatics\/btm404"},{"key":"e_1_2_12_36_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.pt.2007.10.003"},{"key":"e_1_2_12_37_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3157\/0013-872X(2007)118[351:APOGAS]2.0.CO;2"},{"key":"e_1_2_12_38_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1017\/S0031182099004710"},{"key":"e_1_2_12_39_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S0001-706X(99)00055-8"},{"key":"e_1_2_12_40_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"333","DOI":"10.1093\/oso\/9780195135848.001.0001","volume-title":"Molecular evolution and phylogenetics","author":"Nei M.","year":"2000"},{"key":"e_1_2_12_41_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1365-2915.2010.00870.x"},{"key":"e_1_2_12_42_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/mve.12169"},{"key":"e_1_2_12_43_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1365-294X.2011.05239.x"},{"key":"e_1_2_12_44_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1146\/annurev-ento-120811-153557"},{"key":"e_1_2_12_45_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/mve.12253"},{"key":"e_1_2_12_46_1","first-page":"97","article-title":"Canine leishmaniasis in Mexico: The detection of a new focus of canine leishmaniasis in the state of guerrero correlates with an increase of human cases","volume":"68","author":"Rosete-Ortiz D.","year":"2011","journal-title":"Boletin Medico del Hospital Infantil de Mexico"},{"key":"e_1_2_12_47_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/molbev\/msx248"},{"key":"e_1_2_12_48_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1603\/ME13153"},{"issue":"4","key":"e_1_2_12_49_1","first-page":"406","article-title":"The neighbor\u2010joining method: A new method for reconstructing phylogenetic trees","volume":"4","author":"Saitou N.","year":"1987","journal-title":"Molecular Biology and Evolution"},{"key":"e_1_2_12_50_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.trstmh.2010.01.010"},{"key":"e_1_2_12_51_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3897\/zookeys.660.10508"},{"key":"e_1_2_12_52_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1590\/0074-02760160463"},{"key":"e_1_2_12_53_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S0001-706X(02)00187-0"},{"key":"e_1_2_12_54_1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.2144\/00291bm09"},{"key":"e_1_2_12_55_1","first-page":"93","volume-title":"Enfermedades tropicales","author":"Velasco\u2010Castrej\u00f3n O. G. B.","year":"1994"},{"key":"e_1_2_12_56_1","volume-title":"Global vector control response 2017\u20132030","author":"WHO","year":"2017"},{"key":"e_1_2_12_57_1","first-page":"881","volume-title":"Guide to the identification and geographic distribution of Lutzomyia sandflies in Mexico, the West Indies, Central and South America (Diptera: Psychodidae)","author":"Young D. G.","year":"1994"}],"container-title":["Ecology and Evolution"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdf\/10.1002\/ece3.5811","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/full-xml\/10.1002\/ece3.5811","content-type":"application\/xml","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdf\/10.1002\/ece3.5811","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,7,27]],"date-time":"2024-07-27T14:53:24Z","timestamp":1722092004000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1002\/ece3.5811"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2019,11,21]]},"references-count":56,"journal-issue":{"issue":"23","published-print":{"date-parts":[[2019,12]]}},"alternative-id":["10.1002\/ece3.5811"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1002\/ece3.5811","archive":["Portico"],"relation":{},"ISSN":["2045-7758","2045-7758"],"issn-type":[{"value":"2045-7758","type":"print"},{"value":"2045-7758","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2019,11,21]]},"assertion":[{"value":"2019-07-29","order":0,"name":"received","label":"Received","group":{"name":"publication_history","label":"Publication History"}},{"value":"2019-10-10","order":1,"name":"accepted","label":"Accepted","group":{"name":"publication_history","label":"Publication History"}},{"value":"2019-11-21","order":2,"name":"published","label":"Published","group":{"name":"publication_history","label":"Publication History"}}]}}