{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2025,3,26]],"date-time":"2025-03-26T09:57:01Z","timestamp":1742983021147,"version":"3.40.3"},"publisher-location":"Cham","reference-count":42,"publisher":"Springer International Publishing","isbn-type":[{"type":"print","value":"9783319920511"},{"type":"electronic","value":"9783319920528"}],"license":[{"start":{"date-parts":[[2018,1,1]],"date-time":"2018-01-01T00:00:00Z","timestamp":1514764800000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/www.springer.com\/tdm"},{"start":{"date-parts":[[2018,1,1]],"date-time":"2018-01-01T00:00:00Z","timestamp":1514764800000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/www.springer.com\/tdm"}],"content-domain":{"domain":["link.springer.com"],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":[],"published-print":{"date-parts":[[2018]]},"DOI":"10.1007\/978-3-319-92052-8_44","type":"book-chapter","created":{"date-parts":[[2018,6,5]],"date-time":"2018-06-05T17:30:41Z","timestamp":1528219841000},"page":"553-573","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.1007\/springer_crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":1,"title":["A Panorama on Selection and Use of Bioinformatics Tools in the Brazilian University Context"],"prefix":"10.1007","author":[{"given":"Vanessa","family":"Stangherlin Machado Paix\u00e3o-C\u00f4rtes","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Walter","family":"Ritzel Paix\u00e3o-C\u00f4rtes","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Marcia","family":"de Borba Campos","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Osmar","family":"Norberto de Souza","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"297","published-online":{"date-parts":[[2018,6,6]]},"reference":[{"key":"44_CR1","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"2003","DOI":"10.1016\/j.promfg.2015.07.247","volume":"3","author":"N Al-Ageel","year":"2015","unstructured":"Al-Ageel, N., Al-Wabil, A., Badr, G., AlOmar, N.: Human factors in the design and evaluation of bioinformatics tools. Procedia Manuf. 3, 2003\u20132010 (2015)","journal-title":"Procedia Manuf."},{"issue":"7","key":"44_CR2","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"549","DOI":"10.1093\/bioinformatics\/14.7.549","volume":"14","author":"RB Altman","year":"1998","unstructured":"Altman, R.B.: A curriculum for bioinformatics: the time is ripe. Bioinformatics 14(7), 549\u2013550 (1998)","journal-title":"Bioinformatics"},{"key":"44_CR3","unstructured":"De Andrade, J.A.A.: Bioinform\u00e1tica: Um estudo sobre sua import\u00e2ncia e aplica\u00e7\u00e3o na aprendizagem em ci\u00eancias no ensino m\u00e9dio. Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica do Rio Grande Do Sul - PUCRS, Porto Alegre (2005)"},{"key":"44_CR4","volume-title":"Bioinformatics: A Practical Guide to the Analysis of Genes and Proteins","author":"AD Baxevanis","year":"2004","unstructured":"Baxevanis, A.D., Ouellette, B.F.: Bioinformatics: A Practical Guide to the Analysis of Genes and Proteins, 2nd edn. Wiley, New York (2004)","edition":"2"},{"issue":"3","key":"44_CR5","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"406","DOI":"10.1093\/bioinformatics\/btn633","volume":"25","author":"D Bolchini","year":"2009","unstructured":"Bolchini, D., Finkelstein, A., Perrone, V., Nagl, S.: Better bioinformatics through usability analysis. Bioinformatics 25(3), 406\u2013412 (2009). https:\/\/doi.org\/10.1093\/bioinformatics\/btn633","journal-title":"Bioinformatics"},{"key":"44_CR6","unstructured":"Bongiolo, E.: An\u00e1lise panor\u00e2mica da bioinform\u00e1tica no brasil: propostas da gest\u00e3o de pessoas para os laborat\u00f3rios de pesquisa (2006)"},{"issue":"1","key":"44_CR7","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"348","DOI":"10.1145\/1227504.1227434","volume":"39","author":"R Bruhn","year":"2007","unstructured":"Bruhn, R., Jennings, S.F.: A multidisciplinary bioinformatics minor. ACM SIGCSE Bull. 39(1), 348\u2013352 (2007)","journal-title":"ACM SIGCSE Bull."},{"issue":"6","key":"44_CR8","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"457","DOI":"10.1093\/bib\/bbm039","volume":"8","author":"S Cattley","year":"2007","unstructured":"Cattley, S., Arthur, J.W.: BioManager: the use of a bioinformatics web application as a teaching tool in undergraduate bioinformatics training. Brief. Bioinform. 8(6), 457\u2013465 (2007)","journal-title":"Brief. Bioinform."},{"issue":"6","key":"44_CR9","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"537","DOI":"10.1093\/bib\/bbq058","volume":"11","author":"MP Cummings","year":"2010","unstructured":"Cummings, M.P., Temple, G.G.: Broader incorporation of bioinformatics in education: opportunities and challenges. Brief. Bioinform. 11(6), 537\u2013543 (2010)","journal-title":"Brief. Bioinform."},{"key":"44_CR10","unstructured":"da Silva, A.R., Camargo, R.P.E., Bossolan, N.R., Beltramini, L.M.: Development of models pieces to represent amino acid and to building protein structures: evaluation by graduation students and teachers from public schools of s\u00e3o paulo state. In: The 2nd International Symposium on Integrating Research, Education, and Problem Solving, pp. 1\u20136. International Institute of Informatics and Systemics (2012)"},{"key":"44_CR11","unstructured":"de Abreu Cybis, W., Betiol, A.H., Faust, R.: Ergonomia e Usabilidade 3$$^{a}$$ edi\u00e7\u00e3o: Conhecimentos, M\u00e9todos e Aplica\u00e7\u00f5es. Novatec Editora (2015)"},{"key":"44_CR12","unstructured":"de Melo-Minardi, R.C., Digiampietri, L.A., de Melo, P.O.V., Franciscani Jr., G.R., Oliveira, L.B.: Caracteriza\u00e7\u00e3o dos programas de p\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o em bioinform\u00e1tica no brasil. In: XXXIII Congresso da Sociedade Brasileira de Computa\u00e7\u00e3o, pp. 1620\u20131631. Brazilian Computer Society (SBC) (2013)"},{"issue":"sup1","key":"44_CR13","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"40","DOI":"10.1080\/13102818.2009.10818360","volume":"23","author":"RA Dimitrov","year":"2009","unstructured":"Dimitrov, R.A., Gouliamova, D.E.: Bioinformatics education: perspectives and challenges. Biotechnol. Biotechnol. Equip. 23(sup1), 40\u201342 (2009)","journal-title":"Biotechnol. Biotechnol. Equip."},{"issue":"1","key":"44_CR14","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"55","DOI":"10.1179\/030801811X12941390545726","volume":"36","author":"C Douglas","year":"2011","unstructured":"Douglas, C., Goulding, R., Farris, L., Atkinson-Grosjean, J.: Socio-cultural characteristics of usability of bioinformatics databases and tools. Interdiscip. Sci. Rev. 36(1), 55\u201371 (2011)","journal-title":"Interdiscip. Sci. Rev."},{"key":"44_CR15","unstructured":"EMBL-EBI: Primary and secondary databases (2017)"},{"key":"44_CR16","first-page":"113","volume":"6","author":"A Farias","year":"2012","unstructured":"Farias, A., Chacon, P., da Silva, N.: A bioinform\u00e1tica como ferramenta de forma\u00e7\u00e3o de rescursos humanos no ifrn. HOLOS 6, 113\u2013123 (2012)","journal-title":"HOLOS"},{"key":"44_CR17","unstructured":"Oca\u00f1a, K.A.C.S., Vasconcelos, A.T.R., Teixeira, S.M.R., Oliveira, P.S.L., Gadelha, L., Galheigo, M., Bastos, B.F.: Bioinfo-portal: a scientific gateway for integrating bioinformatics tools in the brazilian national high-performance computing network. In: Workshop at X-Meeting 2016 - 12th International Conference of the AB3C. Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Bioinform\u00e1tica e Biologia Computacional (AB3C) (2016). http:\/\/x-meeting.com\/events\/workshops"},{"key":"44_CR18","volume-title":"Developing Bioinformatics Computer Skills","author":"C Gibas","year":"2001","unstructured":"Gibas, C., Jambeck, P.: Developing Bioinformatics Computer Skills. O\u2019Reilly Media Inc., Sebastopol (2001)"},{"key":"44_CR19","volume-title":"Introduction to Bioinformatics","author":"AM Lesk","year":"2013","unstructured":"Lesk, A.M.: Introduction to Bioinformatics, 4th edn. Oxford University Press, Oxford (2013)","edition":"4"},{"issue":"6189","key":"44_CR20","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1303","DOI":"10.1126\/science.344.6189.1303","volume":"344","author":"AG Levine","year":"2014","unstructured":"Levine, A.G., et al.: An explosion of bioinformatics careers. Science 344(6189), 1303\u20131306 (2014)","journal-title":"Science"},{"issue":"1","key":"44_CR21","first-page":"129","volume":"34","author":"H Lopes Ribeiro Jr","year":"2012","unstructured":"Lopes Ribeiro Jr., H., Germano de Oliveira, R.T., Ceccatto, V.M.: Bioinform\u00e1tica como recurso pedag\u00f3gico para o curso de ci\u00eancias biol\u00f3gicas na universidade estadual do cear\u00e1. Acta Sci. Educ. 34(1), 129\u2013140 (2012)","journal-title":"Acta Sci. Educ."},{"issue":"02","key":"44_CR22","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"18","DOI":"10.5753\/rbie.2015.23.02.18","volume":"23","author":"Leandro Luque","year":"2015","unstructured":"Luque, L., de Oliveira Brand\u00e3o, L., Tori, R., Brand\u00e3o, A.A.F.: On the inclusion of blind people in UML e-learning activities. Braz. J. Comput. Educ. 23(02), 18 (2015)","journal-title":"Revista Brasileira de Inform\u00e1tica na Educa\u00e7\u00e3o"},{"key":"44_CR23","series-title":"Lecture Notes in Computer Science","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"90","DOI":"10.1007\/978-3-319-58515-4_8","volume-title":"Learning and Collaboration Technologies. Technology in Education","author":"V Stangherlin Machado","year":"2017","unstructured":"Stangherlin Machado, V., Paix\u00e3o-Cortes, W.R., Norberto de Souza, O., de Borba Campos, M.: Decision-making for interactive systems: a case study for teaching and learning in bioinformatics. In: Zaphiris, P., Ioannou, A. (eds.) LCT 2017. LNCS, vol. 10296, pp. 90\u2013109. Springer, Cham (2017). https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-319-58515-4_8"},{"issue":"4","key":"44_CR24","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"607","DOI":"10.1187\/cbe.13-10-0193","volume":"13","author":"AJ Magana","year":"2014","unstructured":"Magana, A.J., Taleyarkhan, M., Alvarado, D.R., Kane, M., Springer, J., Clase, K.: A survey of scholarly literature describing the field of bioinformatics education and bioinformatics educational research. CBE-Life Sci. Educ. 13(4), 607\u2013623 (2014)","journal-title":"CBE-Life Sci. Educ."},{"issue":"1","key":"44_CR25","first-page":"1","volume":"4","author":"M Maguvhe","year":"2015","unstructured":"Maguvhe, M.: Teaching science and mathematics to students with visual impairments: reflections of a visually impaired technician. Afr. J. Disabil. 4(1), 1\u20136 (2015)","journal-title":"Afr. J. Disabil."},{"key":"44_CR26","unstructured":"Mariz, G.F.: O uso de modelos tridimensionais como ferramenta pedag\u00f3gica no ensino de biologia para estudantes com defici\u00eancia visual. Ph.D. thesis (2014)"},{"key":"44_CR27","series-title":"Lecture Notes in Computer Science","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"329","DOI":"10.1007\/978-3-642-02574-7_37","volume-title":"Human-Computer Interaction. New Trends","author":"B Mirel","year":"2009","unstructured":"Mirel, B., Wright, Z.: Heuristic evaluations of bioinformatics tools: a development case. In: Jacko, J.A. (ed.) HCI 2009. LNCS, vol. 5610, pp. 329\u2013338. Springer, Heidelberg (2009). https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-642-02574-7_37"},{"issue":"4","key":"44_CR28","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"287","DOI":"10.1662\/0002-7685(2004)066[0287:MPFAIT]2.0.CO;2","volume":"66","author":"A Nelson","year":"2004","unstructured":"Nelson, A., Goetze, J.: Modeling protein folding & applying it to a relevant activity. Am. Biol. Teach. 66(4), 287\u2013289 (2004)","journal-title":"Am. Biol. Teach."},{"issue":"10","key":"44_CR29","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"e185","DOI":"10.1371\/journal.pcbi.0030185","volume":"3","author":"G Neshich","year":"2007","unstructured":"Neshich, G.: Computational biology in Brazil. PLoS Comput. Biol. 3(10), e185 (2007)","journal-title":"PLoS Comput. Biol."},{"issue":"1","key":"44_CR30","first-page":"1","volume":"5","author":"IQ de Mello Padilha","year":"2008","unstructured":"de Mello Padilha, I.Q., Durbano, J.P.D.M., Martins, A.B., dos Santos Almeida, R., Macaraj\u00e1-Coutinho, V.R.H., de Ara\u00fajo, D.A.M.: A bioinform\u00e1tica como instrumento de inser\u00e7\u00e3o digital e de difus\u00e3o da biotecnologia. Rev. Eletr\u00f4nica Ext. Cid. 5(1), 1\u20135 (2008)","journal-title":"Rev. Eletr\u00f4nica Ext. Cid."},{"issue":"6","key":"44_CR31","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"0447","DOI":"10.1371\/journal.pcbi.0010052","volume":"1","author":"S Ranganathan","year":"2005","unstructured":"Ranganathan, S.: Bioinformatics education\u2013perspectives and challenges. PLoS Comput. Biol. 1(6), 0447\u20130448 (2005)","journal-title":"PLoS Comput. Biol."},{"key":"44_CR32","unstructured":"Rezende, P.H., Eloy, M.: Sistema web para apoio ao ensino de biologia molecular e bioinform\u00e1tica. In: Proceedings of International Conference on Interactive Computer aided Blended Learning, pp. 365\u2013368. International Association of Online Engineering (IAOE) (2013)"},{"key":"44_CR33","volume-title":"Interaction Design: Beyond Human-Computer Interaction","author":"Y Rogers","year":"2011","unstructured":"Rogers, Y., Sharp, H., Preece, J.: Interaction Design: Beyond Human-Computer Interaction. Wiley, Chichester (2011)"},{"issue":"4","key":"44_CR34","first-page":"19","volume":"6","author":"M Sahin","year":"2009","unstructured":"Sahin, M., Yorek, N.: Teaching science to visually impaired students: a small-scale qualitative study. Online Submiss. 6(4), 19\u201326 (2009)","journal-title":"Online Submiss."},{"issue":"30","key":"44_CR35","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"14","DOI":"10.6020\/1679-9844\/3002","volume":"1","author":"Nadir Francisca Sant\u2019Anna","year":"2014","unstructured":"Sant\u2019Anna, N.F., Ara\u00fajo, G. de S.M., da Rocha, L.O., Garcez, S.F., Barboza, C.B.: T\u00e9cnicas para produ\u00e7\u00e3o e reprodu\u00e7\u00e3o de material educacional de baixo custo na \u00e1rea de ci\u00eancias morfol\u00f3gicas para deficientes visuais. Int. Sci. J. IX(30), 14\u201332 (2014). https:\/\/doi.org\/10.6020\/1679-9844\/3002","journal-title":"InterScience Place"},{"key":"44_CR36","unstructured":"Santos, L.G.D., Bandeira, A.L., Pansanato, L.T., Paiva, D.M.: Recursos de acessibilidade para auxiliar a navega\u00e7\u00e3o de estudantes cegos em um editor de diagramas. In: Brazilian Symposium on Computers in Education (Simp\u00f3sio Brasileiro de Inform\u00e1tica na Educa\u00e7\u00e3o-SBIE), vol. 23 (2012)"},{"key":"44_CR37","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Shaer, O., Kol, G., Strait, M., Fan, C., Grevet, C., Elfenbein, S.: G-nome surfer: a tabletop interface for collaborative exploration of genomic data. In: Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems, CHI 2010, pp. 1427\u20131436. ACM, New York (2010)","DOI":"10.1145\/1753326.1753539"},{"issue":"2","key":"44_CR38","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"355","DOI":"10.1093\/bib\/bbu022","volume":"16","author":"\u00d6 Tastan Bishop","year":"2015","unstructured":"Tastan Bishop, \u00d6., Adebiyi, E.F., Alzohairy, A.M., Everett, D., Ghedira, K., Ghouila, A., Kumuthini, J., Mulder, N.J., Panji, S., Patterton, H.-G., et al.: Bioinformatics education\u2013perspectives and challenges out of Africa. Brief. Bioinform. 16(2), 355\u2013364 (2015)","journal-title":"Brief. Bioinform."},{"issue":"7","key":"44_CR39","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1","DOI":"10.1371\/journal.pcbi.1000136","volume":"4","author":"S Veretnik","year":"2008","unstructured":"Veretnik, S., Fink, J.L., Bourne, P.E.: Computational biology resources lack persistence and usability. PLoS Comput. Biol. 4(7), 1\u20133 (2008)","journal-title":"PLoS Comput. Biol."},{"issue":"3","key":"44_CR40","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1","DOI":"10.1371\/journal.pcbi.1003496","volume":"10","author":"L Welch","year":"2014","unstructured":"Welch, L., Lewitter, F., Schwartz, R., Brooksbank, C., Radivojac, P., Gaeta, B., Schneider, M.V.: Bioinformatics curriculum guidelines: toward a definition of core competencies. PLOS Comput. Biol. 10(3), 1\u201310 (2014)","journal-title":"PLOS Comput. Biol."},{"issue":"6","key":"44_CR41","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1","DOI":"10.1371\/journal.pcbi.1002570","volume":"8","author":"LR Welch","year":"2012","unstructured":"Welch, L.R., Schwartz, R., Lewitter, F.: A report of the curriculum task force of the ISCB education committee. PLoS Comput. Biol. 8(6), 1\u20132 (2012)","journal-title":"PLoS Comput. Biol."},{"issue":"6","key":"44_CR42","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"552","DOI":"10.1093\/bib\/bbq023","volume":"11","author":"VA Wright","year":"2010","unstructured":"Wright, V.A., Vaughan, B.W., Laurent, T., Lopez, R., Brooksbank, C., Schneider, M.V.: Bioinformatics training: selecting an appropriate learning content management system\u2013an example from the European bioinformatics institute. Brief. Bioinform. 11(6), 552\u2013562 (2010)","journal-title":"Brief. Bioinform."}],"container-title":["Lecture Notes in Computer Science","Universal Access in Human-Computer Interaction. Virtual, Augmented, and Intelligent Environments"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"https:\/\/link.springer.com\/content\/pdf\/10.1007\/978-3-319-92052-8_44","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,7,7]],"date-time":"2022-07-07T00:59:55Z","timestamp":1657155595000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/link.springer.com\/10.1007\/978-3-319-92052-8_44"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2018]]},"ISBN":["9783319920511","9783319920528"],"references-count":42,"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-319-92052-8_44","relation":{},"ISSN":["0302-9743","1611-3349"],"issn-type":[{"type":"print","value":"0302-9743"},{"type":"electronic","value":"1611-3349"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2018]]},"assertion":[{"value":"6 June 2018","order":1,"name":"first_online","label":"First Online","group":{"name":"ChapterHistory","label":"Chapter History"}},{"value":"UAHCI","order":1,"name":"conference_acronym","label":"Conference Acronym","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"International Conference on Universal Access in Human-Computer Interaction","order":2,"name":"conference_name","label":"Conference Name","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"Las Vegas, NV","order":3,"name":"conference_city","label":"Conference City","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"USA","order":4,"name":"conference_country","label":"Conference Country","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"2018","order":5,"name":"conference_year","label":"Conference Year","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"15 July 2018","order":7,"name":"conference_start_date","label":"Conference Start Date","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"20 July 2018","order":8,"name":"conference_end_date","label":"Conference End Date","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"12","order":9,"name":"conference_number","label":"Conference Number","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"uahci2018","order":10,"name":"conference_id","label":"Conference ID","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"http:\/\/2018.hci.international\/uahci","order":11,"name":"conference_url","label":"Conference URL","group":{"name":"ConferenceInfo","label":"Conference Information"}},{"value":"This content has been made available to all.","name":"free","label":"Free to read"}]}}