{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2025,2,21]],"date-time":"2025-02-21T08:27:20Z","timestamp":1740126440778,"version":"3.37.3"},"reference-count":14,"publisher":"Springer Science and Business Media LLC","issue":"13-14","license":[{"start":{"date-parts":[[2023,10,6]],"date-time":"2023-10-06T00:00:00Z","timestamp":1696550400000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0"},{"start":{"date-parts":[[2023,10,6]],"date-time":"2023-10-06T00:00:00Z","timestamp":1696550400000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0"}],"funder":[{"DOI":"10.13039\/501100008769","name":"Julius-Maximilians-Universit\u00e4t W\u00fcrzburg","doi-asserted-by":"crossref","id":[{"id":"10.13039\/501100008769","id-type":"DOI","asserted-by":"crossref"}]}],"content-domain":{"domain":["link.springer.com"],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Wien Med Wochenschr"],"published-print":{"date-parts":[[2024,10]]},"abstract":"<jats:title>Zusammenfassung<\/jats:title><jats:p>Es ist in der Geschichtsforschung seit Langem bekannt, dass der Habsburger Kaiser Maximilian\u00a0II (1527\u20131576) zeitlebens unter Herzbeschwerden litt. Zahlreiche Biografen erw\u00e4hnen diesen Umstand. Seine Krankengeschichte und selbst die Ergebnisse der Obduktion seiner Leiche sind \u00fcberliefert. Nur unzureichend untersucht ist dagegen, wie Maximilians \u00c4rzte dessen h\u00e4ufig als \u201eHerzzittern\u201c, \u201etremor cordis\u201c bezeichnetes Herzleiden erkl\u00e4rten, welche Ursachen und Ausl\u00f6ser sie f\u00fcr die Beschwerden verantwortlich machten, im Allgemeinen und im konkreten Fall ihres ber\u00fchmten Patienten. Der vorliegende Beitrag geht diese Fragen an, prim\u00e4r anhand eines ausf\u00fchrlichen Konsils des kaiserlichen Leibarztes Andrea Gallo aus dem Jahr 1555. Dieses bislang von der Forschung ignorierte Konsil fasst zun\u00e4chst das damalige \u201eLehrbuchwissen\u201c zum Herzzittern zusammen. Im Anschluss daran wendet es sich dem Fall Maximilians zu und er\u00f6ffnet dabei nicht zuletzt aufschlussreiche Einblicke in dessen seelische Befindlichkeit.<\/jats:p>","DOI":"10.1007\/s10354-023-01022-8","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2023,10,6]],"date-time":"2023-10-06T06:02:05Z","timestamp":1696572125000},"page":"299-303","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.1007\/springer_crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Das zitternde Herz des Monarchen\u00a0\u2013 Hintergr\u00fcnde zum Herzleiden von Kaiser Maximilian\u00a0II","The trembling heart of the monarch\u2014Insights into the heart condition of Emperor Maximilian\u00a0II"],"prefix":"10.1007","volume":"174","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0002-8883-3404","authenticated-orcid":false,"given":"Tobias","family":"Heusinger","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Michael","family":"Stolberg","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"297","published-online":{"date-parts":[[2023,10,6]]},"reference":[{"key":"1022_CR1","unstructured":"Gallo A. Commentarii ad [\u2026] regem Maximilianum de tremore cordis [\u2026] in duosque tractatus coacti et descripti a doctore Georgio Handschio. Wien: \u00d6sterreichische Nationalbibliothek (\u00d6NB) Cod. 11158; 1555: fol. 1r: \u201eanimi deliquio corripitur, et dum eo cordis tremore corripitur, anhelandi, et deglutiendi difficultate laborat, dolorosaque suspiria emittit, post talem cordis tremorem corporis vires imbecilles effectas esse percipit [\u2026] extrema omnia algent, pulsus tardus, rarus, parvus, intermittens apparet\u201c."},{"key":"1022_CR2","unstructured":"Ibid., fol. 44r: \u201eQuandoque [\u2026] in animi deliquium cadit\u201c."},{"key":"1022_CR3","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.7208\/chicago\/9780226761312.001.0001","volume-title":"Medieval and early renaissance medicine: an introduction to knowledge and practice","author":"N Siraisi","year":"1990","unstructured":"Siraisi\u00a0N. Medieval and Early Renaissance Medicine: an Introduction to Knowledge and Practice. University of Chicago Press; 1990."},{"key":"1022_CR4","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nutton\u00a0V. Renaissance medicine: A Short History of European Medicine in Sixteenth Century. London: Routledge; 2022.","DOI":"10.4324\/9781003223184"},{"key":"1022_CR5","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1515\/9783110707380","volume-title":"Gelehrte Medizin und \u00e4rztlicher Alltag in der Renaissance","author":"M Stolberg","year":"2020","unstructured":"Stolberg\u00a0M. Gelehrte Medizin und \u00e4rztlicher Alltag in der Renaissance. Berlin, Boston: De Gruyter; 2020."},{"key":"1022_CR6","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Demaitre\u00a0L. Medieval Medicine: The Art of Healing, from Head to Toe. Praeger Series on the Middle Ages. Santa Barbara: Praeger; 2013. S.\u00a0197ff.","DOI":"10.5040\/9798400684494"},{"key":"1022_CR7","unstructured":"Stolberg\u00a0M. M\u00f6glichkeiten und Grenzen einer retrospektiven Diagnose. In: Pulz\u00a0W, Hrsg. Zwischen Himmel und Erde. K\u00f6rperliche Zeichen der Heiligkeit: Franz Steiner Verlag; 2012."},{"key":"1022_CR8","unstructured":"Gallo A. Commentarii ad [\u2026] regem Maximilianum de tremore cordis [\u2026] in duosque tractatus coacti et descripti a doctore Georgio Handschio. Wien: \u00d6sterreichische Nationalbibliothek (\u00d6NB) Cod. 11158; 1555: fol. 3r: \u201eparvitas, raritas & tarditas pulsus\u201c."},{"key":"1022_CR9","unstructured":"Ibid., fol. 3v: \u201etimiditas, [\u2026], mansuetudo, pietas\u201c."},{"key":"1022_CR10","unstructured":"Ibid., fol. 13r: \u201ein cordem vitium imprement[es]\u201c."},{"key":"1022_CR11","unstructured":"Fracastoro H. Commentarii, Wien: \u00d6sterreichische Nationalbibliothek (\u00d6NB) Cod. 11207; 1555: fol. IIIr: \u201eadest frequens quidam tremor cordis et palpitatio, quae sensim aucta perducunt tandem ad animi deliquium\u201c."},{"key":"1022_CR12","unstructured":"Ibid.: \u201evenenas imitantes\u201c."},{"key":"1022_CR13","unstructured":"Ibid. \u201econjugalis lusus\u201c."},{"key":"1022_CR14","unstructured":"Gallo A. Commentarii ad [\u2026] regem Maximilianum de tremore cordis [\u2026] in duosque tractatus coacti et descripti a\u00a0doctore Georgio Handschio. Wien: \u00d6sterreichische Nationalbibliothek (\u00d6NB) Cod. 11158; 1555: fol.28v: \u201epostea duxit uxorem, necessario sequuta fuit immodica venus\u201c."}],"container-title":["Wiener Medizinische Wochenschrift"],"original-title":[],"language":"de","link":[{"URL":"https:\/\/link.springer.com\/content\/pdf\/10.1007\/s10354-023-01022-8.pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s10354-023-01022-8\/fulltext.html","content-type":"text\/html","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/link.springer.com\/content\/pdf\/10.1007\/s10354-023-01022-8.pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,10,3]],"date-time":"2024-10-03T08:10:40Z","timestamp":1727943040000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/link.springer.com\/10.1007\/s10354-023-01022-8"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2023,10,6]]},"references-count":14,"journal-issue":{"issue":"13-14","published-print":{"date-parts":[[2024,10]]}},"alternative-id":["1022"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10354-023-01022-8","relation":{},"ISSN":["0043-5341","1563-258X"],"issn-type":[{"type":"print","value":"0043-5341"},{"type":"electronic","value":"1563-258X"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2023,10,6]]},"assertion":[{"value":"19 May 2023","order":1,"name":"received","label":"Received","group":{"name":"ArticleHistory","label":"Article History"}},{"value":"11 August 2023","order":2,"name":"accepted","label":"Accepted","group":{"name":"ArticleHistory","label":"Article History"}},{"value":"6 October 2023","order":3,"name":"first_online","label":"First Online","group":{"name":"ArticleHistory","label":"Article History"}},{"value":"T.\u00a0Heusinger und M.\u00a0Stolberg geben an, dass kein Interessenkonflikt besteht.","order":1,"name":"Ethics","group":{"name":"EthicsHeading","label":"Interessenkonflikt"}}]}}