{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,4,12]],"date-time":"2026-04-12T19:44:25Z","timestamp":1776023065541,"version":"3.50.1"},"reference-count":88,"publisher":"Springer Science and Business Media LLC","issue":"14","license":[{"start":{"date-parts":[[2017,7,18]],"date-time":"2017-07-18T00:00:00Z","timestamp":1500336000000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/www.springer.com\/tdm"}],"funder":[{"name":"Portuguese Foundation for Science and Technology","award":["SFRH\/BPD\/108445\/2015"],"award-info":[{"award-number":["SFRH\/BPD\/108445\/2015"]}]},{"name":"Portuguese Foundation for Science and Technology","award":["SFRH\/BD\/115728\/2016"],"award-info":[{"award-number":["SFRH\/BD\/115728\/2016"]}]}],"content-domain":{"domain":["link.springer.com"],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Biodivers Conserv"],"published-print":{"date-parts":[[2017,12]]},"DOI":"10.1007\/s10531-017-1403-z","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2017,7,18]],"date-time":"2017-07-18T11:13:08Z","timestamp":1500376388000},"page":"3255-3274","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.1007\/springer_crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":41,"title":["Lifting the curtain on the freshwater mussel diversity of the Italian Peninsula and Croatian Adriatic coast"],"prefix":"10.1007","volume":"26","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-0262-0791","authenticated-orcid":false,"given":"Elsa","family":"Froufe","sequence":"first","affiliation":[]},{"given":"Manuel","family":"Lopes-Lima","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Nicoletta","family":"Riccardi","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Serena","family":"Zaccara","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Isabella","family":"Vanetti","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Jasna","family":"Lajtner","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Am\u00edlcar","family":"Teixeira","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Simone","family":"Varandas","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Vincent","family":"Pri\u00e9","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Alexandra","family":"Zieritz","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Ronaldo","family":"Sousa","sequence":"additional","affiliation":[]},{"given":"Arthur E.","family":"Bogan","sequence":"additional","affiliation":[]}],"member":"297","published-online":{"date-parts":[[2017,7,18]]},"reference":[{"key":"1403_CR1","first-page":"11","volume":"14","author":"C Albrecht","year":"2006","unstructured":"Albrecht C, Lohfink D, Schulthei\u00df R (2006) Dramatic decline and loss of mollusc diversity in long-lived lakes in Greece. Tentacle 14:11\u201313","journal-title":"Tentacle"},{"key":"1403_CR2","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Albrecht C, Bodon M, Cianfanelli S, Giusti F, Manganelli G (2011) Microcondylaea bonellii. The IUCN Red List of Threatened Species 2011: e.T155595A4805631. http:\/\/dx.doi.org\/10.2305\/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T155595A4805631.en . Downloaded on 21 November 2016","DOI":"10.2305\/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T155595A4805631.en"},{"key":"1403_CR3","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"25","DOI":"10.1093\/mollus\/eyi002","volume":"71","author":"R Araujo","year":"2005","unstructured":"Araujo R, G\u00f3mez I, Machordom A (2005) The identity and biology of Unio mancus Lamarck, 1819 (=U. elongatulus) (Bivalvia: Unionidae) in the Iberian Peninsula. J Molluscan Stud 71:25\u201331. doi: 10.1093\/mollus\/eyi002","journal-title":"J Molluscan Stud"},{"key":"1403_CR4","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"131","DOI":"10.4002\/040.051.0109","volume":"51","author":"R Araujo","year":"2009","unstructured":"Araujo R, Toledo C, Machordom A (2009) Redescription of Unio gibbus Spengler, 1793, A West Palaearctic freshwater mussel with hookless glochidia. Malacologia 51:131\u2013141. doi: 10.4002\/040.051.0109","journal-title":"Malacologia"},{"key":"1403_CR5","first-page":"673","volume":"22","author":"G Badino","year":"1982","unstructured":"Badino G (1982) Unio elongatulus Pfeiffer (Bivalvia): variabilit\u00e9 biom\u00e9trique et g\u00e9n\u00e9tique des populations du Pi\u00e9mont (Italie du nord). Malacologia 22:673\u2013677","journal-title":"Malacologia"},{"key":"1403_CR6","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"628","DOI":"10.1111\/j.1365-2427.2009.02299.x","volume":"55","author":"L Benejam","year":"2010","unstructured":"Benejam L, Angermeier PL, Munn\u00e9 A, Garc\u00eda-Berthou E (2010) Assessing effects of water abstraction on fish assemblages in Mediterranean streams. Freshw Biol 55:628\u2013642. doi: 10.1111\/j.1365-2427.2009.02299.x","journal-title":"Freshw Biol"},{"key":"1403_CR7","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"635","DOI":"10.1111\/zoj.12248","volume":"174","author":"W Bogdanowicz","year":"2015","unstructured":"Bogdanowicz W, Hulva P, \u010cern\u00e1 Bolf\u00edkov\u00e1 B, Bu\u015b MM, Rychlicka E, Sztencel-Jab\u0142onka A, Cistrone L, Russo D (2015) Cryptic diversity of Italian bats and the role of the Apennine refugium in the phylogeography of the western Palaearctic. Zool J Linn Soc 174:635\u2013648. doi: 10.1111\/zoj.12248","journal-title":"Zool J Linn Soc"},{"key":"1403_CR8","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"55","DOI":"10.21426\/B631132737","volume":"31","author":"A Boggero","year":"2016","unstructured":"Boggero A, Pierri C, Alber R, Austoni M, Barbone E, Bartolozzi L, Bertani I, Campanaro A, Cattaneo A, Cianferoni F, Colangelo P, Corriero G, Martin D\u00f6rr A, Elia AC, Ficetola GF, Fontaneto D, Gaino E, Goretti E, Kamburska L, La Porta G, Lauceri R, Lorenzoni M, Ludovisi A, Manca M, Morabito G, Nonnis Marzano F, Oggioni A, Riccardi N, Rossetti G, Tagliolato P, Thaler B, Ungaro N, Volta P, Zaupa S, Rosati I, Fiore N, Basset A, Marchetto A (2016) A geographic distribution data set of biodiversity in Italian freshwaters. Biogeographia 31:55\u201372. doi: 10.21426\/B631132737","journal-title":"Biogeographia"},{"key":"1403_CR9","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"153","DOI":"10.4081\/jlimnol.2005.153","volume":"64","author":"L Campanella","year":"2005","unstructured":"Campanella L, Gatta T, Ravera O (2005) Relationship between anti-oxidant capacity and manganese accumulation in the soft tissues of two freshwater molluscs: Unio pictorum mancus (Lamellibranchia, Unionidae) and Viviparus ater (Gastropoda, Prosobranchia). J Limnol 64:153. doi: 10.4081\/jlimnol.2005.153","journal-title":"J Limnol"},{"key":"1403_CR10","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"5432","DOI":"10.1111\/j.1365-294X.2010.04900.x","volume":"19","author":"D Canestrelli","year":"2010","unstructured":"Canestrelli D, Aloise G, Cecchetti S, Nascetti G (2010) Birth of a hotspot of intraspecific genetic diversity: notes from the underground. Mol Ecol 19:5432\u20135451. doi: 10.1111\/j.1365-294X.2010.04900.x","journal-title":"Mol Ecol"},{"key":"1403_CR11","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"685","DOI":"10.3391\/ai.2009.4.4.15","volume":"4","author":"C Cappelletti","year":"2009","unstructured":"Cappelletti C, Cianfanelli S, Beltrami ME, Ciutti F (2009) Sinanodonta woodiana (Lea, 1834) (Bivalvia: Unionidae): a new non-indigenous species in Lake Garda (Italy). Aquat Invasions 4:685\u2013688. doi: 10.3391\/ai.2009.4.4.15","journal-title":"Aquat Invasions"},{"key":"1403_CR12","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"489","DOI":"10.3389\/fphys.2016.00489","volume":"7","author":"F Carella","year":"2016","unstructured":"Carella F, Villari G, Maio N, De Vico G (2016) Disease and disorders of freshwater unionid mussels: a brief overview of recent studies. Front Physiol 7:489. doi: 10.3389\/fphys.2016.00489","journal-title":"Front Physiol"},{"key":"1403_CR13","volume-title":"Biological invaders in inland waters: profiles, distribution, and threats","author":"S Cianfanelli","year":"2007","unstructured":"Cianfanelli S, Lori E, Bodon M (2007) Non-indigenous freshwater molluscs and their distribution in Italy. In: Gherardi F (ed) Biological invaders in inland waters: profiles, distribution, and threats. Springer, Berlin"},{"key":"1403_CR14","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1657","DOI":"10.1046\/j.1365-294x.2000.01020.x","volume":"9","author":"M Clement","year":"2000","unstructured":"Clement M, Posada D, Crandall KA (2000) TCS: a computer program to estimate gene genealogies. Mol Ecol 9:1657\u20131659. doi: 10.1046\/j.1365-294x.2000.01020.x","journal-title":"Mol Ecol"},{"key":"1403_CR15","first-page":"571","volume":"4","author":"MS Colomba","year":"2013","unstructured":"Colomba MS, Liberto F, Reitano A et al (2013) On the presence of Dreissena polymorpha Pallas, 1771 and Sinanodonta woodiana woodiana (Lea, 1834) in Sicily (Bivalvia). Biodivers J 4:571\u2013580","journal-title":"Biodivers J"},{"key":"1403_CR16","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"772","DOI":"10.1038\/nmeth.2109","volume":"9","author":"D Darriba","year":"2012","unstructured":"Darriba D, Taboada GL, Doallo R, Posada D (2012) jModelTest 2: more models, new heuristics and parallel computing. Nat Methods 9:772. doi: 10.1038\/nmeth.2109","journal-title":"Nat Methods"},{"key":"1403_CR17","first-page":"23","volume":"25","author":"G Vico De","year":"2007","unstructured":"De Vico G, Maio N, Castagnolo L (2007) Prime segnalazione di Anodonta (Sinanodonta) woodiana (Lea, 1834) (Mollusca: Bivalvia: Unionidae) per il Sud Italia. Notiziario SIM 25:23\u201325","journal-title":"Notiziario SIM"},{"key":"1403_CR18","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/aqc.2759","author":"SW Donrovich","year":"2017","unstructured":"Donrovich SW, Douda K, Plechingerov\u00e1 V, Rylkov\u00e1 K, Hork\u00fd P, Slav\u00edk O, Liu H-Z, Reichard M, Lopes-Lima M, Sousa R (2017) Invasive Chinese pond mussel Sinanodonta woodiana threatens native mussel reproduction by inducing cross-resistance of host fish. Aquat Conserv Mar Freshw Ecosyst. doi: 10.1002\/aqc.2759","journal-title":"Aquat Conserv Mar Freshw Ecosyst"},{"key":"1403_CR19","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"374","DOI":"10.1080\/11250000903176497","volume":"77","author":"S Fenoglio","year":"2010","unstructured":"Fenoglio S, Bo T, Cucco M, Mercalli L, Malacarne G (2010) Effects of global climate change on freshwater biota: a review with special emphasis on the Italian situation. Ital J Zool 77:374\u2013383. doi: 10.1080\/11250000903176497","journal-title":"Ital J Zool"},{"key":"1403_CR20","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"2","DOI":"10.1080\/11250003.2011.620636","volume":"79","author":"R Fochetti","year":"2012","unstructured":"Fochetti R (2012) Italian freshwater biodiversity: status, threats and hints for its conservation. Ital J Zool 79:2\u20138. doi: 10.1080\/11250003.2011.620636","journal-title":"Ital J Zool"},{"key":"1403_CR21","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"561","DOI":"10.1002\/aqc.2456","volume":"24","author":"E Froufe","year":"2014","unstructured":"Froufe E, Sobral C, Teixeira A, Sousa R, Varandas S, Aldridge DC, Lopes-Lima M (2014) Genetic diversity of the pan-European freshwater mussel Anodonta anatina (Bivalvia: Unionoida) based on CO1: new phylogenetic insights and implications for conservation. Aquat Conserv Mar Freshw Ecosyst 24:561\u2013574. doi: 10.1002\/aqc.2456","journal-title":"Aquat Conserv Mar Freshw Ecosyst"},{"key":"1403_CR22","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"597","DOI":"10.1007\/s13127-016-0262-x","volume":"16","author":"E Froufe","year":"2016","unstructured":"Froufe E, Gon\u00e7alves DV, Teixeira A, Sousa R, Varandas S, Ghamizi M, Zieritz A, Lopes-Lima M (2016a) Who lives where? Molecular and morphometric analyses clarify which Unio species (Unionida, Mollusca) inhabit the southwestern Palearctic region. Org Divers Evol 16:597\u2013611. doi: 10.1007\/s13127-016-0262-x","journal-title":"Org Divers Evol"},{"key":"1403_CR23","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"322","DOI":"10.1016\/j.ympev.2016.04.030","volume":"100","author":"E Froufe","year":"2016","unstructured":"Froufe E, Pri\u00e9 V, Faria J, Ghamizi M, Gon\u00e7alves DV, G\u00fcrlek ME, Karaouzas I, Kebap\u00e7i U, Sereflisan H, Sobral C, Sousa R, Teixeira A, Varandas S, Zogaris S, Lopes-Lima M (2016b) Phylogeny, phylogeography, and evolution in the Mediterranean region: news from a freshwater mussel (Potomida, Unionida). Mol Phylogenet Evol 100:322\u2013332. doi: 10.1016\/j.ympev.2016.04.030","journal-title":"Mol Phylogenet Evol"},{"key":"1403_CR24","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"3571","DOI":"10.3109\/19401736.2015.1074223","volume":"27","author":"E Froufe","year":"2016","unstructured":"Froufe E, Gan HM, Lee YP, Carneiro J, Varandas S, Teixeira A, Zieritz A, Sousa R, Lopes-Lima M (2016c) The male and female complete mitochondrial genome sequences of the Endangered freshwater mussel Potomida littoralis (Cuvier, 1798) (Bivalvia: Unionidae). Mitochondrial DNA Part A 27:3571\u20133572. doi: 10.3109\/19401736.2015.1074223","journal-title":"Mitochondrial DNA Part A"},{"key":"1403_CR25","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"915","DOI":"10.1093\/genetics\/147.2.915","volume":"147","author":"YX Fu","year":"1997","unstructured":"Fu YX (1997) Statistical tests of neutrality of mutations against population growth, hitchhiking and background selection. Genetics 147:915\u2013925","journal-title":"Genetics"},{"key":"1403_CR26","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1339","DOI":"10.1007\/s10592-009-9963-4","volume":"11","author":"J Geist","year":"2010","unstructured":"Geist J, S\u00f6derberg H, Karlberg A, Kuehn R (2010) Drainage-independent genetic structure and high genetic diversity of endangered freshwater pearl mussels (Margaritifera margaritifera) in northern Europe. Conserv Genet 11:1339\u20131350. doi: 10.1007\/s10592-009-9963-4","journal-title":"Conserv Genet"},{"key":"1403_CR27","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"435","DOI":"10.1007\/s10530-007-9142-9","volume":"10","author":"F Gherardi","year":"2008","unstructured":"Gherardi F, Bertolino S, Bodon M, Casellato S, Cianfanelli S, Ferraguti M, Lori E, Mura G, Nocita A, Riccardi N, Rossetti G, Rota E, Scalera R, Zerunian S, Tricarico E (2008) Animal xenodiversity in Italian inland waters: distribution, modes of arrival, and pathways. Biol Invasions 10:435\u2013454. doi: 10.1007\/s10530-007-9142-9","journal-title":"Biol Invasions"},{"key":"1403_CR28","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"277","DOI":"10.1080\/11250000903143885","volume":"77","author":"M Giovannotti","year":"2010","unstructured":"Giovannotti M, Nisi-Cerioni P, Caputo V (2010) Mitochondrial DNA sequence analysis reveals multiple Pleistocene glacial refugia for Podarcis muralis (Laurenti, 1768) in the Italian Peninsula. Ital J Zool 77:277\u2013288. doi: 10.1080\/11250000903143885","journal-title":"Ital J Zool"},{"key":"1403_CR29","first-page":"99","volume":"9","author":"F Giusti","year":"1975","unstructured":"Giusti F, Castagnolo L, Farina LM, Renzoni A (1975) The reproductive cycle and the glochidium of Anodonta cygnea L. from Lago Trasimeno (Central Italy). Monit Zool Ital 9:99\u2013118","journal-title":"Monit Zool Ital"},{"key":"1403_CR30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"155","DOI":"10.1007\/1-4020-4904-8_5","volume-title":"Phylogeography in Southern European Refugia: evolutionary perspectives on the origin and conservation of European biodiversity","author":"A G\u00f3mez","year":"2007","unstructured":"G\u00f3mez A, Lunt D (2007) Refugia within refugia: patterns of phylogeographic concordance in the Iberian Peninsula. In: Weiss S, Ferrand N (eds) Phylogeography in Southern European Refugia: evolutionary perspectives on the origin and conservation of European biodiversity. Springer, Dordrecht, pp 155\u2013188"},{"key":"1403_CR31","unstructured":"Graf DL, Cummings KS (2017) The MUSSEL project database. http:\/\/musselproject.uwsp.edu\/db\/ . Accessed 05 June 2017"},{"key":"1403_CR32","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"75","DOI":"10.1016\/j.aquatox.2010.07.009","volume":"100","author":"P Guidi","year":"2010","unstructured":"Guidi P, Frenzilli G, Benedetti M, Bernardeschi M, Falleni A, Fattorini D, Regoli F, Scarcelli V, Nigro M (2010) Antioxidant, genotoxic and lysosomal biomarkers in the freshwater bivalve (Unio pictorum) transplanted in a metal polluted river basin. Aquat Toxicol 100:75\u201383. doi: 10.1016\/j.aquatox.2010.07.009","journal-title":"Aquat Toxicol"},{"key":"1403_CR33","volume-title":"Superfamilia Unionacea. Das Tierrich","author":"F Haas","year":"1969","unstructured":"Haas F (1969) Superfamilia Unionacea. Das Tierrich, vol 88. Walter de Gruyter, Berlin"},{"key":"1403_CR34","first-page":"95","volume":"41","author":"T Hall","year":"1999","unstructured":"Hall T (1999) BioEdit: a user-friendly biological sequence alignment editor and analysis program for Windows 95\/98\/NT. Nucl Acids Symp Ser 41:95\u201398","journal-title":"Nucl Acids Symp Ser"},{"key":"1403_CR35","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"87","DOI":"10.1111\/j.1095-8312.1999.tb01160.x","volume":"68","author":"GM Hewitt","year":"1999","unstructured":"Hewitt GM (1999) Post-glacial re-colonization of European biota. Biol J Linn Soc 68:87\u2013112. doi: 10.1111\/j.1095-8312.1999.tb01160.x","journal-title":"Biol J Linn Soc"},{"key":"1403_CR36","unstructured":"Killeen I, Aldridge D (2011) Anodonta cygnea. The IUCN Red List of Threatened Species 2011: e.T156066A4907255. Downloaded on 22 November 2016"},{"key":"1403_CR37","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"35","DOI":"10.14720\/ns.14.1.35-37","volume":"14","author":"D Klenov\u0161ek","year":"2012","unstructured":"Klenov\u0161ek D, Govedi\u010d M, Vaupoti\u010d M (2012) Record of the China mussel Sinanodonta woodiana (Lea, 1834) (Bivalvia: Unionidae) in Slovenia. Nat Slov 14:35\u201337","journal-title":"Nat Slov"},{"issue":"suppl 1","key":"1403_CR38","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"S119","DOI":"10.3391\/ai.2011.6.S1.027","volume":"6","author":"J Lajtner","year":"2011","unstructured":"Lajtner J, Crn\u010dan P (2011) Distribution of the invasive bivalve Sinanodonta woodiana (Lea, 1834) in Croatia. Aquat Invasions 6(suppl 1):S119\u2013S124","journal-title":"Aquat Invasions"},{"key":"1403_CR39","unstructured":"Lajtner J, Crn\u010dan P (2014) Spreading of the invasive bivalve Sinanodonta woodiana (Lea, 1834) in Croatia. Book of Abstracts of the 1st Croatian Symposium on invasive species (ed. S. Jelaska), 24. November 2014, Zagreb, Croatia"},{"key":"1403_CR40","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lopes-Lima M (2014a) Anodonta cygnea. The IUCN Red List of Threatened Species 2014: e.T156066A21400900. http:\/\/dx.doi.org\/10.2305\/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T156066A21400900.en . Downloaded on 21 November 2016","DOI":"10.2305\/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T156066A21400900.en"},{"key":"1403_CR41","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lopes-Lima M (2014b) Anodonta anatina. The IUCN Red List of Threatened Species 2014: e.T155667A21400363. http:\/\/dx.doi.org\/10.2305\/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T155667A21400363.en . Downloaded on 21 November 2016","DOI":"10.2305\/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T155667A21400363.en"},{"key":"1403_CR42","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lopes-Lima M, Seddon MB (2014) Unio mancus. The IUCN Red List of Threatened Species 2014: e.T22737A42466471. http:\/\/dx.doi.org\/10.2305\/IUCN.UK.2014-3.RLTS.T22737A42466471.en . Downloaded on 21 November 2016","DOI":"10.2305\/IUCN.UK.2014-3.RLTS.T22737A42466471.en"},{"key":"1403_CR43","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1","DOI":"10.1007\/s10750-014-1902-9","volume":"735","author":"M Lopes-Lima","year":"2014","unstructured":"Lopes-Lima M, Teixeira A, Froufe E, Lopes A, Varandas S, Sousa R (2014) Biology and conservation of freshwater bivalves: past, present and future perspectives. Hydrobiologia 735:1\u201313. doi: 10.1007\/s10750-014-1902-9","journal-title":"Hydrobiologia"},{"key":"1403_CR44","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"174","DOI":"10.1016\/j.ympev.2016.08.021","volume":"106","author":"M Lopes-Lima","year":"2017","unstructured":"Lopes-Lima M, Froufe E, Do VT, Ghamizi M, Mock KE, Kebap\u00e7i \u00dc, Klishko O, Kovitvadhi S, Kovitvadhi U, Paulo OS, Pfeiffer JM, Raley M, Riccardi N, \u015eerefli\u015fan H, Sousa R, Teixeira A, Varandas S, Wu X, Zanatta DT, Zieritz A, Bogan AE (2017a) Phylogeny of the most species-rich freshwater bivalve family (Bivalvia: Unionida: Unionidae): defining modern subfamilies and tribes. Mol Phylogenet Evol 106:174\u2013191. doi: 10.1016\/j.ympev.2016.08.021","journal-title":"Mol Phylogenet Evol"},{"key":"1403_CR45","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"572","DOI":"10.1111\/brv.12244","volume":"92","author":"M Lopes-Lima","year":"2017","unstructured":"Lopes-Lima M, Sousa R, Geist J, Aldridge DC, Araujo R, Bergengren J, Bespalaja Y, B\u00f3dis E, Burlakova L, Van Damme D, Douda K, Froufe E, Georgiev D, Gumpinger C, Karatayev A, Kebap\u00e7i U, Killeen I, Lajtner J, Larsen BM, Lauceri R, Legakis A, Lois S, Lundberg S, Moorkens E, Motte G, Nagel KO, Ondina P, Outeiro A, Paunovic M, Pri\u00e9 V, von Proschwitz T, Riccardi N, Rudz\u012bte M, Rudz\u012btis M, Scheder C, Seddon M, \u015eerefli\u015fan H, Simi\u0107 V, Sokolova S, Stoeckl K, Taskinen J, Teixeira A, Thielen F, Trichkova T, Varandas S, Vicentini H, Zajac K, Zajac T, Zogaris S (2017b) Conservation status of freshwater mussels in Europe: state of the art and future challenges. Biol Rev 92:572\u2013607. doi: 10.1111\/brv.12244","journal-title":"Biol Rev"},{"key":"1403_CR46","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"235","DOI":"10.1046\/j.1095-8312.2003.00158.x","volume":"78","author":"A Machordom","year":"2003","unstructured":"Machordom A, Araujo R, Erpenbeck D, Ramos M-\u00c1 (2003) Phylogeography and conservation genetics of endangered European Margaritiferidae (Bivalvia: Unionoidea). Biol J Linn Soc 78:235\u2013252. doi: 10.1046\/j.1095-8312.2003.00158.x","journal-title":"Biol J Linn Soc"},{"key":"1403_CR47","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"450","DOI":"10.1111\/J.1365-2699.2007.01803.X","volume":"35","author":"D Magri","year":"2008","unstructured":"Magri D (2008) Patterns of post-glacial spread and the extent of glacial refugia of European beech (Fagus sylvatica). J Biogeogr 35:450\u2013463. doi: 10.1111\/J.1365-2699.2007.01803.X","journal-title":"J Biogeogr"},{"key":"1403_CR48","first-page":"151","volume":"33","author":"G Manganelli","year":"1998","unstructured":"Manganelli G, Bodon M, Favilli L, Castagnolo L, Giusti F (1998) Checklist delle specie della fauna d\u2019Italia, molluschi terrestri e d\u2019acqua dolce. Boll Malacol 33:151\u2013156","journal-title":"Boll Malacol"},{"key":"1403_CR49","first-page":"495","volume":"44","author":"M Mezzasalma","year":"2015","unstructured":"Mezzasalma M, Dall\u2019asta A, Loy A, Cheylan M, Lymberakis P, Zuffi MA, Tomovi_c L, Odierna G, Guarino FM (2015) A sisters\u2019 story: comparative phylogeography and taxonomy of Hierophis viridiflavus and H. gemonensis (Serpentes, Colubridae). R Swed Acad Sciences 44:495\u2013508","journal-title":"R Swed Acad Sciences"},{"key":"1403_CR50","first-page":"12","volume":"16","author":"H Mienis","year":"2012","unstructured":"Mienis H (2012) Additional information concerning the conquest of Europe by the invasive chinese pond mussel Sinanodonta woodiana, 36. News from Austria, Belgium, France, Greece, Hungary and Italy. Ellipsaria 16:12\u201313","journal-title":"Ellipsaria"},{"key":"1403_CR51","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"51","DOI":"10.1007\/978-3-642-56869-5_4","volume-title":"Ecology and evolution of the freshwater mussels Unionoida","author":"KO Nagel","year":"2001","unstructured":"Nagel KO, Badino G (2001) Population genetics and systematics of European Unionoidea. In: Bauer G, W\u00e4chtler B (eds) Ecology and evolution of the freshwater mussels Unionoida. Springer, Berlin, pp 51\u201380"},{"key":"1403_CR52","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"343","DOI":"10.1093\/mollus\/62.3.343","volume":"62","author":"K-O Nagel","year":"1996","unstructured":"Nagel K-O, Badino G, Alessandria B (1996) Population genetics of European anodontinae (Bivalvia: Unionidae). J Molluscan Stud 62:343\u2013357. doi: 10.1093\/mollus\/62.3.343","journal-title":"J Molluscan Stud"},{"key":"1403_CR53","first-page":"41","volume":"25","author":"K-O Nagel","year":"2007","unstructured":"Nagel K-O, Castagnolo L, Cencetti E, Moro GA (2007) Notes on reproduction, growth and habitat of Microcondylaea bonellii (Mollusca: Bivalvia: Unionidae) in the Torrente Versa (Italy). Mollusca 25:41\u201349","journal-title":"Mollusca"},{"key":"1403_CR54","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"121","DOI":"10.2307\/1468056","volume":"17","author":"TJ Naimo","year":"1998","unstructured":"Naimo TJ, Damschen ED, Rada RG, Monroe EM (1998) Nonlethal evaluation of the physiological health of unionid mussels: methods for biopsy and glycogen analysis. J North Am Benthol Soc 17:121\u2013128","journal-title":"J North Am Benthol Soc"},{"key":"1403_CR55","unstructured":"Palumbi SR, Martin AP, Romano S, McMillan WO, Stice L, Grabowski G (1991) The Simple Fool\u2019s Guide to PCR, Version 2.0. Published and distributed by the authors, Honolulu"},{"key":"1403_CR56","first-page":"709","volume":"39","author":"E Panini","year":"2008","unstructured":"Panini E, Sicuro B, Dapr\u00e0 F, Forneris G (2008) Preliminary considerations for freshwater mussel reproduction and possible application for extensive rearing in Italy. J Conch 39:709\u2013716","journal-title":"J Conch"},{"key":"1403_CR57","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"154","DOI":"10.3391\/ai.2006.1.3.10","volume":"1","author":"M Paunovi\u0107","year":"2006","unstructured":"Paunovi\u0107 M, Cs\u00e1ny B, Simic V, Stojanovic B, Cakic P (2006) Distribution of Anodonta (Sinanodonta) woodiana (Lea 1834 in inland waters of Serbia. Aquat Invasions 1:154\u2013160","journal-title":"Aquat Invasions"},{"key":"1403_CR58","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"84","DOI":"10.1007\/s00128-014-1407-2","volume":"94","author":"AE Polettini","year":"2015","unstructured":"Polettini AE, Fortaner S, Farina M, Groppi F, Manenti S, Libralato G, Sabbioni E (2015) Uptake from water, internal distribution and bioaccumulation of selenium in Scenedesmus obliquus, Unio mancus and Rattus norvegicus: part A. Bull Environ Contam Toxicol 94:84\u201389. doi: 10.1007\/s00128-014-1407-2","journal-title":"Bull Environ Contam Toxicol"},{"key":"1403_CR59","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"67","DOI":"10.3989\/graellsia.2009.v65.i1.137","volume":"65","author":"Q Pou-Rovira","year":"2009","unstructured":"Pou-Rovira Q, Araujo R, Boix D, Clavero M, Feo C, Ordeix M, Zamora L (2009) Presence of the alien chinese pond mussel Anodonta woodiana (Lea, 1834) (Bivalvia, Unionidae) in the Iberian Peninsula. Graellsia 65:67\u201370. doi: 10.3989\/graellsia.2009.v65.i1.137","journal-title":"Graellsia"},{"key":"1403_CR60","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"95","DOI":"10.1007\/s10750-013-1571-0","volume":"735","author":"V Pri\u00e9","year":"2014","unstructured":"Pri\u00e9 V, Puillandre N (2014) Molecular phylogeny, taxonomy, and distribution of French Unio species (Bivalvia, Unionidae). Hydrobiologia 735:95\u2013110. doi: 10.1007\/s10750-013-1571-0","journal-title":"Hydrobiologia"},{"key":"1403_CR61","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1","DOI":"10.1051\/kmae\/2012014","volume":"8","author":"V Pri\u00e9","year":"2012","unstructured":"Pri\u00e9 V, Puillandre N, Bouchet P (2012) Bad taxonomy can kill: molecular reevaluation of Unio mancus Lamarck, 1819 (Bivalvia: Unionidae) and its accepted subspecies. Knowl Manag Aquat Ecosyst 8:1\u201318. doi: 10.1051\/kmae\/2012014","journal-title":"Knowl Manag Aquat Ecosyst"},{"key":"1403_CR62","unstructured":"Rambaut A, Suchard MA, Xie D, Drummond AJ (2014) Tracer v1. 6 Computer Program and Documentation Distributed by the Author. http:\/\/beast.bio.ed.ac.uk\/Tracer"},{"key":"1403_CR63","first-page":"113","volume":"56","author":"O Ravera","year":"1997","unstructured":"Ravera O, Sprocati AR (1997) Population dynamics, production, assimilation and respiration of two fresh water mussels: Unio mancus, Zhadin and Anodonta cygnea Lam. Mem Ist Ital Di Idrobiol 56:113\u2013130","journal-title":"Mem Ist Ital Di Idrobiol"},{"key":"1403_CR64","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"28","DOI":"10.4081\/jlimnol.2007.28","volume":"66","author":"O Ravera","year":"2007","unstructured":"Ravera O, Beone GM, Trincherini PR, Riccardi N (2007) Seasonal variations in metal content of two Unio pictorum mancus (Mollusca, Unionidae) populations from two lakes of different trophic state. J Limnol 66:28\u201339. doi: 10.4081\/jlimnol.2007.28","journal-title":"J Limnol"},{"key":"1403_CR65","first-page":"83","volume":"21","author":"A Reisch\u00fctz","year":"2014","unstructured":"Reisch\u00fctz A, Reisch\u00fctz N, Reisch\u00fctz PL (2014) Hellenik\u00e1 panto\u00eda, 36. Noch einmal zur Molluskenfauna des Pamvotis-Sees (Epirus, Griechenland). Nachrichtenblatt der Ersten Vor Malakol Gesellschaft 21:83\u201386","journal-title":"Nachrichtenblatt der Ersten Vor Malakol Gesellschaft"},{"key":"1403_CR66","first-page":"14","volume":"32","author":"W Renda","year":"2014","unstructured":"Renda W, Niero I (2014) Nuove segnalazioni di Sinanodonta woodiana woodiana (Lea, 1834) (Mollusca: Bivalvia: Unionidae) per il sud Italia. Not SIM 32:14\u201316","journal-title":"Not SIM"},{"issue":"(s2)","key":"1403_CR67","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"120","DOI":"10.4081\/jlimnol.2016.1286","volume":"75","author":"N Riccardi","year":"2016","unstructured":"Riccardi N, Froufe E, Lopes-Lima M, Mazzoli C (2016) When and how? Freshwater mussel recolonization in Lake Orta. J Limnol 75(s2):120\u2013130. doi: 10.4081\/jlimnol.2016.1286","journal-title":"J Limnol"},{"key":"1403_CR68","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"539","DOI":"10.1093\/sysbio\/sys029","volume":"61","author":"F Ronquist","year":"2012","unstructured":"Ronquist F, Teslenko M, van der Mark P, Ayres DL, Darling A, H\u00f6hna S, Larget B, Liu L, Suchard MA, Huelsenbeck JP (2012) MrBayes 3.2: efficient bayesian phylogenetic inference and model choice across a large model space. Syst Biol 61:539\u2013542. doi: 10.1093\/sysbio\/sys029","journal-title":"Syst Biol"},{"key":"1403_CR69","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"90","DOI":"10.1007\/s00128-014-1406-3","volume":"94","author":"E Sabbioni","year":"2015","unstructured":"Sabbioni E, Polettini AE, Fortaner S, Farina M, Groppi F, Manenti S, Libralato G (2015) Uptake from water, internal distribution and bioaccumulation of selenium in Scenedesmus obliquus, Unio mancus and Rattus norvegicus: part B. Bull Environ Contam Toxicol 94:90\u201395. doi: 10.1007\/s00128-014-1406-3","journal-title":"Bull Environ Contam Toxicol"},{"key":"1403_CR70","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"147","DOI":"10.1186\/1471-2148-13-147","volume":"13","author":"D Salvi","year":"2013","unstructured":"Salvi D, Harris D, Kaliontzopoulou A, Carretero MA, Pinho C (2013) Persistence across Pleistocene ice ages in Mediterranean and extra-Mediterranean refugia: phylogeographic insights from the common wall lizard. BMC Evol Biol 13:147. doi: 10.1186\/1471-2148-13-147","journal-title":"BMC Evol Biol"},{"key":"1403_CR71","volume-title":"Molecular cloning. A Laboratory Manual","author":"J Sambrook","year":"1989","unstructured":"Sambrook J, Fritsch EFMT (1989) Molecular cloning. A Laboratory Manual. Cold Spring Harbor Laboratory Press, Plainview"},{"key":"1403_CR72","first-page":"15","volume":"28","author":"A S\u00e0rk\u00e0ny-Kiss","year":"1986","unstructured":"S\u00e0rk\u00e0ny-Kiss A (1986) Anodonta woodiana (Lea, 1834) a new species in Romania (Bivalvia, Unionacea). Trav Mus Hist Nat Grigore Antipa 28:15\u201317","journal-title":"Trav Mus Hist Nat Grigore Antipa"},{"key":"1403_CR73","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"11","DOI":"10.1186\/1742-9994-4-11","volume":"4","author":"T Schmitt","year":"2007","unstructured":"Schmitt T (2007) Molecular biogeography of Europe: pleistocene cycles and postglacial trends. Front Zool 4:11. doi: 10.1186\/1742-9994-4-11","journal-title":"Front Zool"},{"key":"1403_CR74","first-page":"409","volume":"44","author":"B Sicuro","year":"2010","unstructured":"Sicuro B, Mioletti S, Abete C, Amedeo S, Panini E, Forneris G (2010) Potential utilisation of farmed freshwater mussels (Anodonta anatina and Unio mancus) in Italy. Cuba J Agric Sci 44:409\u2013414","journal-title":"Cuba J Agric Sci"},{"key":"1403_CR75","first-page":"754","volume":"14","author":"B Sicuro","year":"2015","unstructured":"Sicuro B, Panini E, Forneris G (2015) A floating cage system for rearing freshwater mussels Anodonta anatina and Unio mancus in Piedmont region (NW Italy). Iran J Fish Sci 14:754\u2013766","journal-title":"Iran J Fish Sci"},{"key":"1403_CR76","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"233","DOI":"10.1007\/s10750-012-1409-1","volume":"735","author":"R Sousa","year":"2014","unstructured":"Sousa R, Novais A, Costa R, Strayer DL (2014) Invasive bivalves in fresh waters: impacts from individuals to ecosystems and possible control strategies. Hydrobiologia 735:233\u2013251","journal-title":"Hydrobiologia"},{"key":"1403_CR77","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1046\/j.1365-294x.1998.00289.x","author":"P Taberlet","year":"1998","unstructured":"Taberlet P, Fumagalli L, Wust-Saucy AG, Cosson JF (1998) Comparative phylogeography and postglacial colonization routes in Europe. Mol Ecol. doi: 10.1046\/j.1365-294x.1998.00289.x","journal-title":"Mol Ecol"},{"key":"1403_CR78","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"585","DOI":"10.1093\/genetics\/123.3.585","volume":"123","author":"F Tajima","year":"1989","unstructured":"Tajima F (1989) Statistical method for testing the neutral mutation hypothesis by DNA polymorphism. Genetics 123:585\u2013595","journal-title":"Genetics"},{"key":"1403_CR79","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"2725","DOI":"10.1093\/molbev\/mst197","volume":"30","author":"K Tamura","year":"2013","unstructured":"Tamura K, Stecher G, Peterson D, Filipski A, Kumar S (2013) MEGA6: molecular evolutionary genetics analysis version 6.0. Mol Biol Evol 30:2725\u20132729. doi: 10.1093\/molbev\/mst197","journal-title":"Mol Biol Evol"},{"key":"1403_CR80","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1525","DOI":"10.2298\/ABS1304525T","volume":"65","author":"J Tomovi\u0107","year":"2013","unstructured":"Tomovi\u0107 J, Zori\u0107 K, Simi\u0107 V, Kosti\u0107 M, Kljaji\u0107 Z, Lajtner J, Paunovi\u0107 M (2013) The first record of the Chinese pond mussel Sinanodonta woodiana (Lea, 1834) in Montenegro. Arch Biol Sci 65:1525\u20131533","journal-title":"Arch Biol Sci"},{"key":"1403_CR81","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"987","DOI":"10.1111\/jbi.12268","volume":"41","author":"ST Vila\u00e7a","year":"2014","unstructured":"Vila\u00e7a ST, Biosa D, Zachos F, Iacolina L, Kirschning J, Alves PC, Paule L, Gortazar C, Mamuris Z, J\u0119drzejewska B, Borowik T, Sidorovich VE, Kusak J, Costa S, Schley L, Hartl GB, Apollonio M, Bertorelle G, Scandura M (2014) Mitochondrial phylogeography of the European wild boar: the effect of climate on genetic diversity and spatial lineage sorting across Europe. J Biogeogr 41:987\u2013998. doi: 10.1111\/jbi.12268","journal-title":"J Biogeogr"},{"key":"1403_CR82","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"163","DOI":"10.4081\/jlimnol.2008.163","volume":"67","author":"P Volta","year":"2008","unstructured":"Volta P, Jepsen N (2008) The recent invasion of Rutilus rutilus (L.) (Pisces: Cyprinidae) in a large South-Alpine lake: Lago Maggiore. J Limnol 67:163. doi: 10.4081\/jlimnol.2008.163","journal-title":"J Limnol"},{"key":"1403_CR83","first-page":"307","volume":"72","author":"T Proschwitz von","year":"2008","unstructured":"von Proschwitz T (2008) The Chinese giant mussel Sinanodonta woodiana (Lea, 1834) (Bivalvia, Unionidae)\u2014an unwelcome addition to the Sweden fauna. Basteria 72:307\u2013311","journal-title":"Basteria"},{"key":"1403_CR84","first-page":"265","volume":"48","author":"JM Walker","year":"2006","unstructured":"Walker JM, Curole JP, Wade DE, Chapman EG, Bogan AE, Watters GT, Hoeh WR (2006) Taxonomic distribution and phylogenetic utility of gender-associated mitochondrial genomes in the unionoida (Bivalvia). Malacologia 48:265\u2013282","journal-title":"Malacologia"},{"key":"1403_CR85","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"93","DOI":"10.1046\/j.0300-3256.2001.00095.x","volume":"31","author":"MF Whiting","year":"2002","unstructured":"Whiting MF (2002) Mecoptera is paraphyletic: multiple genes and phylogeny of Mecoptera and Siphonaptera. Zool Scr 31:93\u2013104. doi: 10.1046\/j.0300-3256.2001.00095.x","journal-title":"Zool Scr"},{"key":"1403_CR86","first-page":"79","volume":"35","author":"V Yurishinets","year":"2001","unstructured":"Yurishinets V, Korniushin A (2001) The new species in the fauna of Ukraine Anodonta woodiana woodiana (Lea, 1834) (Bivalvia, Unionidae), its diagnostics and possible ways of introduction. Vestn Zool 35:79\u201384","journal-title":"Vestn Zool"},{"key":"1403_CR87","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1365","DOI":"10.1002\/jmor.10990","volume":"272","author":"A Zieritz","year":"2011","unstructured":"Zieritz A, Aldridge DC (2011) Sexual, habitat-constrained and parasite-induced dimorphism in the shell of a freshwater mussel (Anodonta anatina, Unionidae). J Morphol 272:1365\u20131375. doi: 10.1002\/jmor.10990","journal-title":"J Morphol"},{"key":"1403_CR88","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"923","DOI":"10.1007\/s10682-009-9350-0","volume":"24","author":"A Zieritz","year":"2010","unstructured":"Zieritz A, Hoffman JI, Amos W, Aldridge DC (2010) Phenotypic plasticity and genetic isolation-by-distance in the freshwater mussel Unio pictorum (Mollusca: Unionoida). Evol Ecol 24:923\u2013938","journal-title":"Evol Ecol"}],"container-title":["Biodiversity and Conservation"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"http:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s10531-017-1403-z\/fulltext.html","content-type":"text\/html","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"http:\/\/link.springer.com\/content\/pdf\/10.1007\/s10531-017-1403-z.pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"http:\/\/link.springer.com\/content\/pdf\/10.1007\/s10531-017-1403-z.pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,6,25]],"date-time":"2024-06-25T15:48:46Z","timestamp":1719330526000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/link.springer.com\/10.1007\/s10531-017-1403-z"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2017,7,18]]},"references-count":88,"journal-issue":{"issue":"14","published-print":{"date-parts":[[2017,12]]}},"alternative-id":["1403"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10531-017-1403-z","relation":{},"ISSN":["0960-3115","1572-9710"],"issn-type":[{"value":"0960-3115","type":"print"},{"value":"1572-9710","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2017,7,18]]}}}