{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,3,23]],"date-time":"2026-03-23T00:31:03Z","timestamp":1774225863629,"version":"3.50.1"},"reference-count":38,"publisher":"Elsevier BV","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2013,7,1]],"date-time":"2013-07-01T00:00:00Z","timestamp":1372636800000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/www.elsevier.com\/tdm\/userlicense\/1.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Otorrinolaringol\u00f3gica Espa\u00f1ola"],"published-print":{"date-parts":[[2013,7]]},"DOI":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2013,3,16]],"date-time":"2013-03-16T07:13:52Z","timestamp":1363418032000},"page":"258-264","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Abordajes endosc\u00f3picos hipofisarios: dificultades y retos"],"prefix":"10.1016","volume":"64","author":[{"given":"Gonzalo","family":"de los Santos","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Claudio","family":"Fragola","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Ra\u00fal","family":"del Castillo","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"V\u00edctor","family":"Rodr\u00edguez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Claudio","family":"D\u2019oleo","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Pablo","family":"Reyes","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"78","reference":[{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0005","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"649","DOI":"10.1007\/s00405-009-1196-0","article-title":"Endoscopic endonasal skull base surgery: past, present and future","volume":"267","author":"Castelnuovo","year":"2010","journal-title":"Eur Arch Otorhinolaryngol"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0010","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"563","DOI":"10.1016\/j.otc.2006.01.011","article-title":"Endoscopic pituitary surgery","volume":"39","author":"Sethi","year":"2006","journal-title":"Otolaryngol Clin North Am"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0015","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"240","DOI":"10.1159\/000095534","article-title":"The endoscopic versus the traditional approach in pituitary surgery","volume":"83","author":"Frank","year":"2006","journal-title":"Neuroendocrinology"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0020","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"16","DOI":"10.1097\/01.mlg.0000150681.68355.85","article-title":"Endoscopic surgery of the anterior skull base","volume":"115","author":"Casler","year":"2005","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0025","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1945","DOI":"10.1097\/01.mlg.0000147925.04605.cc","article-title":"Safety of minimally invasive pituitary surgery (MIPS) compared with a traditional approach","volume":"114","author":"White","year":"2004","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0030","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"371","DOI":"10.1016\/S0090-3019(02)00892-3","article-title":"Comparison of endonasal endoscopic surgery and sublabial microsurgery for prolactinomas","volume":"58","author":"Cho","year":"2002","journal-title":"Surg Neurol"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0035","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"193","DOI":"10.1055\/s-2002-36197","article-title":"Endoscopic endonasal transsphenoidal approach: outcome analysis of 100 consecutive procedures","volume":"45","author":"Cappabianca","year":"2002","journal-title":"Minim Invasive Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0040","first-page":"E3","article-title":"Expanded endonasal approach: the rostrocaudal axis. Part I. Crista galli to the sella turcica","volume":"19","author":"Kassam","year":"2005","journal-title":"Neurosurg Focus"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0045","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"44","DOI":"10.3171\/jns.1997.87.1.0044","article-title":"Endoscopic endonasal transsphenoidal surgery: experience with 50 patients","volume":"87","author":"Jho","year":"1997","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0050","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"213","DOI":"10.1016\/S0090-3019(96)00452-1","article-title":"Endoscopic pituitary surgery: an early experience","volume":"47","author":"Jho","year":"1997","journal-title":"Surg Neurol"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0055","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"543","DOI":"10.1016\/j.beem.2009.05.008","article-title":"The epidemiology and genetics of pituitary adenomas","volume":"23","author":"Daly","year":"2009","journal-title":"Best Pract Res Clin Endocrinol Metab"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0060","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"53","DOI":"10.1097\/CCO.0b013e328341000f","article-title":"Diagnosis and management of pituitary adenomas","volume":"23","author":"Lleva","year":"2011","journal-title":"Curr Opin Oncol"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0065","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"335","DOI":"10.1016\/S1130-1473(09)70152-6","article-title":"Prospective comparative study on 50 patients between microsurgical sublabial transsphenoidal approach and endoscopic endonasal transsphenoidal approach","volume":"20","author":"Ense\u00f1at","year":"2009","journal-title":"Neurocirugia (Astur)"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0070","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"244","DOI":"10.1227\/01.NEU.0000327025.03975.BA","article-title":"The endonasal microscopic approach for pituitary adenomas and other parasellar tumors: a 10-year experience","volume":"63","author":"Fatemi","year":"2008","journal-title":"Neurosurgery"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0075","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"175","DOI":"10.3171\/jns.1999.91.2.0175","article-title":"Complications in a contemporary series of patients who underwent transsphenoidal surgery for Cushing's disease","volume":"91","author":"Semple","year":"1999","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0080","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1544","DOI":"10.3171\/2010.10.JNS09406","article-title":"Endoscopic endonasal skull base surgery: analysis of complications in the authors\u2019 initial 800 patients","volume":"114","author":"Kassam","year":"2011","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0085","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1205","DOI":"10.1227\/NEU.0b013e3181ef25c5","article-title":"Endoscopic transsphenoidal pituitary surgery: evidence of an operative learning curve","volume":"67","author":"Leach","year":"2010","journal-title":"Neurosurgery"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0090","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"259","DOI":"10.1177\/194589240401800412","article-title":"The learning curve in minimally invasive pituitary surgery","volume":"18","author":"Sonnenburg","year":"2004","journal-title":"Am J Rhinol"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0095","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1223","DOI":"10.1016\/j.otc.2011.06.014","article-title":"Training in neurorhinology: the impact of case volume on the learning curve","volume":"44","author":"Snyderman","year":"2011","journal-title":"Otolaryngol Clin North Am"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0100","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"485","DOI":"10.3171\/jns.2005.103.3.0485","article-title":"The radical transbasal approach for resection of anterior and midline skull base lesions","volume":"103","author":"Feiz-Erfan","year":"2005","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0105","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"293","DOI":"10.3171\/jns.2002.97.2.0293","article-title":"Surgical complications associated with the endoscopic endonasal transsphenoidal approach for pituitary adenomas","volume":"97","author":"Cappabianca","year":"2002","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0110","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"219","DOI":"10.1227\/01.neu.0000303220.55393.73","article-title":"Extended endoscopic transsphenoidal approach for extrasellar craniopharyngiomas","volume":"61","author":"De Divitiis","year":"2007","journal-title":"Neurosurgery"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0115","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"E2","DOI":"10.3171\/foc.2001.10.3.3","article-title":"Chordomas and chondrosarcomas of the skull base: results and complications of surgical management","volume":"10","author":"Sekhar","year":"2001","journal-title":"Neurosurg Focus"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0120","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"507","DOI":"10.1080\/02688690400012459a","article-title":"Complications after trans-sphenoidal surgery: our experience and a review of the literature","volume":"18","author":"Sudhakar","year":"2004","journal-title":"Br J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0125","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"262","DOI":"10.1177\/014107688607900504","article-title":"Transsphenoidal surgery for Cushing's disease","volume":"79","author":"Fahlbusch","year":"1986","journal-title":"J R Soc Med"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0130","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"935","DOI":"10.3171\/jns.2004.101.6.0935","article-title":"Craniofacial resections in the elderly: an outcome study","volume":"101","author":"Hentschel","year":"2004","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0135","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1329","DOI":"10.1097\/mlg.0b013e318062111f","article-title":"The posterior pedicle inferior turbinate flap: a new vascularized flap for skull base reconstruction","volume":"117","author":"Fortes","year":"2007","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0140","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1882","DOI":"10.1097\/01.mlg.0000234933.37779.e4","article-title":"A novel reconstructive technique after endoscopic expanded endonasal approaches: vascular pedicle nasoseptal flap","volume":"116","author":"Hadad","year":"2006","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0145","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"97","DOI":"10.1001\/archfaci.1.2.97","article-title":"Nasal reconstruction using the inferior turbinate mucosal flap","volume":"1","author":"Murakami","year":"1999","journal-title":"Arch Facial Plast Surg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0150","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2094","DOI":"10.1002\/lary.20226","article-title":"Middle turbinate flap for skull base reconstruction: cadaveric feasibility study","volume":"119","author":"Prevedello","year":"2009","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0155","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1606","DOI":"10.1002\/lary.21889","article-title":"Anterior pedicle lateral nasal wall flap: a novel technique for the reconstruction of anterior skull base defects","volume":"121","author":"Hadad","year":"2011","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0160","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"25","DOI":"10.1016\/j.otorri.2010.09.004","article-title":"Transphenoidal endoscopic approaches for pituitary adenomas: a critical review of our experience","volume":"62","author":"Armengot","year":"2011","journal-title":"Acta Otorrinolaringol Esp"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0165","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1611","DOI":"10.1002\/lary.21890","article-title":"Olfactory outcomes after endoscopic transsphenoidal pituitary surgery","volume":"121","author":"Rotenberg","year":"2011","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0170","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"154","DOI":"10.1227\/00006123-199101000-00023","article-title":"Progressive coma after the transsphenoidal decompression of a pituitary adenoma with marked suprasellar extension: report of two cases","volume":"28","author":"Decker","year":"1991","journal-title":"Neurosurgery"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0175","first-page":"3","article-title":"Pediatric craniopharyngiomas: classification and treatment according to the degree of hypothalamic involvement","volume":"106","author":"Puget","year":"2007","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0180","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"350","DOI":"10.3171\/jns.2003.98.2.0350","article-title":"Endonasal transsphenoidal approach for pituitary adenomas and other sellar lesions: an assessment of efficacy, safety, and patient impressions","volume":"98","author":"Zada","year":"2003","journal-title":"J Neurosurg"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0185","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"268","DOI":"10.1227\/01.NEU.0000338071.01241.E2","article-title":"Endoscopic endonasal approach for clival chordomas","volume":"64","author":"Stippler","year":"2009","journal-title":"Neurosurgery"},{"key":"10.1016\/j.otorri.2012.11.010_bib0190","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"286","DOI":"10.3171\/2010.8.JNS10520","article-title":"Defining the edge of the envelope: patient selection in treating complex sellar-based neoplasms via transsphenoidal versus open craniotomy","volume":"114","author":"Zada","year":"2011","journal-title":"J Neurosurg"}],"container-title":["Acta Otorrinolaringol\u00f3gica Espa\u00f1ola"],"original-title":[],"language":"es","link":[{"URL":"https:\/\/api.elsevier.com\/content\/article\/PII:S0001651913000320?httpAccept=text\/xml","content-type":"text\/xml","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/api.elsevier.com\/content\/article\/PII:S0001651913000320?httpAccept=text\/plain","content-type":"text\/plain","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"}],"deposited":{"date-parts":[[2019,7,11]],"date-time":"2019-07-11T01:49:13Z","timestamp":1562809753000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/linkinghub.elsevier.com\/retrieve\/pii\/S0001651913000320"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2013,7]]},"references-count":38,"journal-issue":{"issue":"4","published-print":{"date-parts":[[2013,7]]}},"alternative-id":["S0001651913000320"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.otorri.2012.11.010","relation":{},"ISSN":["0001-6519"],"issn-type":[{"value":"0001-6519","type":"print"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2013,7]]}}}