{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,4,22]],"date-time":"2026-04-22T12:20:46Z","timestamp":1776860446983,"version":"3.51.2"},"reference-count":43,"publisher":"Springer Science and Business Media LLC","issue":"6353","license":[{"start":{"date-parts":[[1991,12,12]],"date-time":"1991-12-12T00:00:00Z","timestamp":692496000000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/www.springernature.com\/gp\/researchers\/text-and-data-mining"},{"start":{"date-parts":[[1991,12,12]],"date-time":"1991-12-12T00:00:00Z","timestamp":692496000000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/www.springernature.com\/gp\/researchers\/text-and-data-mining"},{"start":{"date-parts":[[1991,12,12]],"date-time":"1991-12-12T00:00:00Z","timestamp":692496000000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/www.springer.com\/tdm"},{"start":{"date-parts":[[1991,12,12]],"date-time":"1991-12-12T00:00:00Z","timestamp":692496000000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/www.springer.com\/tdm"}],"content-domain":{"domain":["link.springer.com"],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Nature"],"published-print":{"date-parts":[[1991,12,12]]},"DOI":"10.1038\/354453a0","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2003,6,12]],"date-time":"2003-06-12T23:21:33Z","timestamp":1055460093000},"page":"453-459","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.1007\/springer_crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":840,"title":["Human immunodeficiency virus genetic variation that can escape cytotoxic T cell recognition"],"prefix":"10.1038","volume":"354","author":[{"given":"Rodney E.","family":"Phillips","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Sarah","family":"Rowland-Jones","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Douglas F.","family":"Nixon","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Frances M.","family":"Gotch","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Jon P.","family":"Edwards","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Afolabi O.","family":"Ogunlesi","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"John G.","family":"Elvin","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Jonathan A.","family":"Rothbard","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Charles R. M.","family":"Bangham","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Charles R.","family":"Rizza","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Andrew J.","family":"McMichael","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"297","reference":[{"key":"BF354453a0_CR1","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"348","DOI":"10.1038\/328348a0","volume":"328","author":"F Plata","year":"1987","unstructured":"Plata, F. et al. Nature 328, 348\u2013351 (1987).","journal-title":"Nature"},{"key":"BF354453a0_CR2","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"345","DOI":"10.1038\/328345a0","volume":"328","author":"BD Walker","year":"1987","unstructured":"Walker, B. D. et al. Nature 328, 345\u2013348 (1987).","journal-title":"Nature"},{"key":"BF354453a0_CR3","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"64","DOI":"10.1126\/science.2451288","volume":"240","author":"BD Walker","year":"1988","unstructured":"Walker, B. D. et al. Science 240, 64\u201366 (1988).","journal-title":"Science"},{"key":"BF354453a0_CR4","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"484","DOI":"10.1038\/336484a0","volume":"336","author":"DF Nixon","year":"1988","unstructured":"Nixon, D. F. et al. Nature 336, 484\u2013487 (1988).","journal-title":"Nature"},{"key":"BF354453a0_CR5","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"8638","DOI":"10.1073\/pnas.85.22.8638","volume":"85","author":"S Koenig","year":"1988","unstructured":"Koenig, S. et al. Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A. 85, 8638\u20138642 (1988).","journal-title":"Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A."},{"key":"BF354453a0_CR6","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1909","DOI":"10.1182\/blood.V73.7.1909.1909","volume":"73","author":"RA Koup","year":"1989","unstructured":"Koup, R. A. et al. Blood 73, 1909\u20131914 (1989).","journal-title":"Blood"},{"key":"BF354453a0_CR7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"452","DOI":"10.4049\/jimmunol.142.2.452","volume":"142","author":"A Hoffenbach","year":"1989","unstructured":"Hoffenbach, A. et al. J. Immun. 142, 452\u2013462 (1989).","journal-title":"J. Immun."},{"key":"BF354453a0_CR8","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"707","DOI":"10.1093\/intimm\/2.8.707","volume":"2","author":"FM Gotch","year":"1990","unstructured":"Gotch, F. M., Nixon, D. F., Alp, N., McMichael, A. J. & Borysiewicz, L. K. Int. Immun. 2, 707\u2013712 (1990).","journal-title":"Int. Immun."},{"key":"BF354453a0_CR9","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"4818","DOI":"10.1073\/pnas.87.12.4818","volume":"87","author":"G Pantaleo","year":"1990","unstructured":"Pantaleo, G. et al. Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A. 87, 4818\u20134822 (1990).","journal-title":"Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A."},{"key":"BF354453a0_CR10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2193","DOI":"10.4049\/jimmunol.143.7.2193","volume":"143","author":"P Joly","year":"1989","unstructured":"Joly, P. et al. J. Immun. 143, 2193\u20132201 (1989).","journal-title":"J. Immun."},{"key":"BF354453a0_CR11","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"118","DOI":"10.1126\/science.2789433","volume":"246","author":"H Takahashi","year":"1989","unstructured":"Takahashi, H. et al. Science 246, 118\u2013121 (1989).","journal-title":"Science"},{"key":"BF354453a0_CR12","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"351","DOI":"10.1016\/0092-8674(91)90644-E","volume":"64","author":"JM McCune","year":"1991","unstructured":"McCune, J. M. Cell 64, 351\u2013363 (1991).","journal-title":"Cell"},{"key":"BF354453a0_CR13","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"629","DOI":"10.1038\/346629a0","volume":"346","author":"H Pircher","year":"1990","unstructured":"Pircher, H. et al. Nature 346, 629\u2013633 (1990).","journal-title":"Nature"},{"key":"BF354453a0_CR14","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"841","DOI":"10.1097\/00002030-199009000-00002","volume":"4","author":"DF Nixon","year":"1990","unstructured":"Nixon, D. F. et al. AIDS 4, 841\u2013845 (1990).","journal-title":"AIDS"},{"key":"BF354453a0_CR15","volume-title":"Human Retroviruses and AIDS","author":"G Myers","year":"1990","unstructured":"Myers, G., Berzofsky, J., Rabson, A. B. & Smith, T. T. Human Retroviruses and AIDS (Los Alamos National Laboratory, Los Alamos, 1990)"},{"key":"BF354453a0_CR16","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"S111","DOI":"10.1097\/00002030-198901001-00016","volume":"3","author":"DP Bolognesi","year":"1989","unstructured":"Bolognesi, D. P. AIDS 3, (suppl.) S111\u2013S118 (1989).","journal-title":"AIDS"},{"key":"BF354453a0_CR17","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"119","DOI":"10.1016\/S0140-6736(87)91964-7","volume":"i","author":"JN Weber","year":"1987","unstructured":"Weber, J. N., Clapham, P. R. & Weiss, R. A. Lancet i, 119\u2013122 (1987).","journal-title":"Lancet"},{"key":"BF354453a0_CR18","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"777","DOI":"10.1097\/00002030-198912000-00001","volume":"3","author":"JA McKeating","year":"1989","unstructured":"McKeating, J. A. et al. AIDS 3, 777\u2013784 (1989).","journal-title":"AIDS"},{"key":"BF354453a0_CR19","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"57","DOI":"10.1016\/0092-8674(88)90179-1","volume":"54","author":"MS Reitz","year":"1988","unstructured":"Reitz, M. S., Wilson, C., Nangle, C., Gallo, R. C. & Robert-Guroff, M. Cell 54, 57\u201363 (1988).","journal-title":"Cell"},{"key":"BF354453a0_CR20","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"2344","DOI":"10.1073\/pnas.87.6.2344","volume":"87","author":"A Hosmalin","year":"1990","unstructured":"Hosmalin, A. et al. Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A. 87, 2344\u20132348 (1990).","journal-title":"Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A."},{"key":"BF354453a0_CR21","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1508","DOI":"10.1084\/jem.165.6.1508","volume":"165","author":"J Bastin","year":"1987","unstructured":"Bastin, J., Rothbard, J., Davey, J., Jones, I. & Townsend, A. R. M. J. exp. Med. 165, 1508\u20131523 (1987).","journal-title":"J. exp. Med."},{"key":"BF354453a0_CR22","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1563","DOI":"10.1126\/science.2431484","volume":"234","author":"CM Walker","year":"1986","unstructured":"Walker, C. M., Moody, D. J., Stites, D. P. & Levy, J. A. Science 234, 1563\u20131566 (1986).","journal-title":"Science"},{"key":"BF354453a0_CR23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2961","DOI":"10.4049\/jimmunol.144.8.2961","volume":"144","author":"JE Brinchmann","year":"1990","unstructured":"Brinchmann, J. E., Gaudernack, G. & Vartdal, F. J. Immun. 144, 2961\u20132966 (1990).","journal-title":"J. Immun."},{"key":"BF354453a0_CR24","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1421","DOI":"10.1084\/jem.169.4.1421","volume":"169","author":"H Tsubota","year":"1989","unstructured":"Tsubota, H., Lord, C. I., Watkins, D. I., Morimoto, C. & Letvin, N. L. J. exp. Med. 169, 1421\u20131434 (1989).","journal-title":"J. exp. Med."},{"key":"BF354453a0_CR25","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1227","DOI":"10.1126\/science.1700865","volume":"250","author":"W-S Hu","year":"1990","unstructured":"Hu, W-S. & Temin, H. M. Science 250, 1227\u20131233 (1990).","journal-title":"Science"},{"key":"BF354453a0_CR26","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"772","DOI":"10.1073\/pnas.83.3.772","volume":"83","author":"ME Harper","year":"1986","unstructured":"Harper, M. E. et al. Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A. 83, 772\u2013776 (1986).","journal-title":"Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A."},{"key":"BF354453a0_CR27","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"305","DOI":"10.1126\/science.2665081","volume":"245","author":"SM Schnittman","year":"1989","unstructured":"Schnittman, S. M. et al. Science 245, 305\u2013308 (1989).","journal-title":"Science"},{"key":"BF354453a0_CR28","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1095","DOI":"10.1097\/00002030-199011000-00007","volume":"4","author":"MA Nowak","year":"1990","unstructured":"Nowak, M. A., May, R. M. & Anderson, R. M. AIDS 4, 1095\u20131103 (1990).","journal-title":"AIDS"},{"key":"BF354453a0_CR29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"864","DOI":"10.1128\/jvi.64.2.864-872.1990","volume":"64","author":"P Simmonds","year":"1990","unstructured":"Simmonds, P. et al. J. Virol. 64, 864\u2013872 (1990).","journal-title":"J. Virol."},{"key":"BF354453a0_CR30","first-page":"344","volume":"2","author":"M Goodenow","year":"1989","unstructured":"Goodenow, M. et al. AIDS 2, 344\u2013352 (1989).","journal-title":"AIDS"},{"key":"BF354453a0_CR31","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"311","DOI":"10.1093\/intimm\/2.4.311","volume":"2","author":"S Huet","year":"1990","unstructured":"Huet, S., Cheynier, R., Meyerhaus, A., Roelants, G. & Wain-Hobson, S. Int. Immun. 2, 311\u2013316 (1990).","journal-title":"Int. Immun."},{"key":"BF354453a0_CR32","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1185","DOI":"10.1016\/S0140-6736(88)92009-0","volume":"i","author":"CM Steel","year":"1988","unstructured":"Steel, C. M. et al. Lancet i, 1185\u20131188 (1988).","journal-title":"Lancet"},{"key":"BF354453a0_CR33","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"927","DOI":"10.1016\/0140-6736(90)90995-H","volume":"335","author":"RA Kaslow","year":"1990","unstructured":"Kaslow, R. A. et al. Lancet 335, 927\u2013930 (1990).","journal-title":"Lancet"},{"key":"BF354453a0_CR34","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"169","DOI":"10.1098\/rspb.1991.0066","volume":"244","author":"V Cerundolo","year":"1991","unstructured":"Cerundolo, V., Tse, A. G. D., Salter, R. D. Parham, P. & Townsend, A. R. M. Proc. R. Soc. B 244, 169\u2013177 (1991).","journal-title":"Proc. R. Soc."},{"key":"BF354453a0_CR35","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"1145","DOI":"10.1016\/0092-8674(91)90037-Y","volume":"66","author":"M Del Val","year":"1991","unstructured":"Del Val, M. et al. Cell 66, 1145\u20131153 (1991).","journal-title":"Cell"},{"key":"BF354453a0_CR36","first-page":"216","volume":"76","author":"PA Broliden","year":"1989","unstructured":"Broliden, P. A. et al. Clin. exp. Immun. 76, 216\u2013221 (1989).","journal-title":"Clin. exp. Immun."},{"key":"BF354453a0_CR37","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"325","DOI":"10.1016\/0140-6736(90)91874-A","volume":"336","author":"WF Carman","year":"1990","unstructured":"Carman, W. F. et al. Lancet 336, 325\u2013329 (1990).","journal-title":"Lancet"},{"key":"BF354453a0_CR38","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"496","DOI":"10.1172\/JCI111447","volume":"74","author":"GM Shearer","year":"1984","unstructured":"Shearer, G. M. et al. J. clin. Invest. 74, 496\u2013506 (1984).","journal-title":"J. clin. Invest."},{"key":"BF354453a0_CR39","volume-title":"Molecular Cloning: A Laboratory Manual","author":"T Maniatis","year":"1982","unstructured":"Maniatis, T., Fritsch, E. F. & Sambrook, J. Molecular Cloning: A Laboratory Manual (Cold Spring Harbor Laboratory Press, New York, 1982)."},{"key":"BF354453a0_CR40","first-page":"109","volume-title":"DNA Cloning: A Practical Approach","author":"D Hanahan","year":"1985","unstructured":"Hanahan, D. in DNA Cloning: A Practical Approach vol 1 (ed. Glover, D. M.) 109\u2013135 (IRL, Oxford, 1985)."},{"key":"BF354453a0_CR41","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"5463","DOI":"10.1073\/pnas.74.12.5463","volume":"74","author":"F Sanger","year":"1977","unstructured":"Sanger, F., Nicklen, S. & Coulson, A. R. Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A. 74, 5463\u20135467 (1977).","journal-title":"Proc. natn. Acad. Sci. U.S.A."},{"key":"BF354453a0_CR42","unstructured":"Kabat, E., Wu, T. & Bilofsky, H. National Institutes of Health, Publication No. 80-2008, US Department of Health, Education and Welfare, Washington, DC (1979)."},{"key":"BF354453a0_CR43","doi-asserted-by":"publisher","first-page":"2637","DOI":"10.1002\/eji.1830211051","volume":"21","author":"A Meyerhans","year":"1991","unstructured":"Meyerhans, A. et al. Eur. J. Immun. 21, 2637\u20132640 (1991).","journal-title":"Eur. J. Immun."}],"container-title":["Nature"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"https:\/\/www.nature.com\/articles\/354453a0","content-type":"text\/html","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.nature.com\/articles\/354453a0.pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.nature.com\/articles\/354453a0.pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,5,23]],"date-time":"2023-05-23T17:16:41Z","timestamp":1684862201000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.nature.com\/articles\/354453a0"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[1991,12,12]]},"references-count":43,"journal-issue":{"issue":"6353","published-print":{"date-parts":[[1991,12,12]]}},"alternative-id":["BF354453a0"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1038\/354453a0","relation":{},"ISSN":["0028-0836","1476-4687"],"issn-type":[{"value":"0028-0836","type":"print"},{"value":"1476-4687","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[1991,12,12]]},"assertion":[{"value":"5 July 1991","order":1,"name":"received","label":"Received","group":{"name":"ArticleHistory","label":"Article History"}},{"value":"7 October 1991","order":2,"name":"accepted","label":"Accepted","group":{"name":"ArticleHistory","label":"Article History"}},{"value":"This content has been made available to all.","name":"free","label":"Free to read"}]}}