{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,2]],"date-time":"2026-10-02T17:19:37Z","timestamp":1790961577069,"version":"4.1.0"},"reference-count":93,"publisher":"EDP Sciences","issue":"1-2","license":[{"start":{"date-parts":[[2019,7,5]],"date-time":"2019-07-05T00:00:00Z","timestamp":1562284800000},"content-version":"vor","delay-in-days":185,"URL":"https:\/\/www.edpsciences.org\/en\/authors\/copyright-and-licensing"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Biologie Aujourd\u2019hui"],"published-print":{"date-parts":[[2019]]},"abstract":"<jats:p>Une augmentation de la pr\u00e9valence de nombreuses maladies affectant le syst\u00e8me nerveux, aussi bien chez l\u2019enfant que chez l\u2019adulte a \u00e9t\u00e9 rapport\u00e9e. Certaines de ces maladies sont en relation avec des dysfonctionnements endocriniens et particuli\u00e8rement de l\u2019axe thyro\u00efdien. Des troubles de l\u2019attention ou l\u2019hyperactivit\u00e9, des syndromes li\u00e9s \u00e0 l\u2019autisme, mais aussi la scl\u00e9rose en plaques ou la maladie d\u2019Alzheimer font partie de ces maladies qui peuvent survenir lors d\u2019un dysfonctionnement du syst\u00e8me thyro\u00efdien. Il para\u00eet de plus en plus \u00e9vident qu\u2019une exposition embryonnaire \u00e0 des perturbateurs des hormones thyro\u00efdiennes peut entra\u00eener des cons\u00e9quences \u00e0 court et \u00e0 long termes, non d\u00e9tect\u00e9es par les diagnostics n\u00e9onataux classiques. Les perturbateurs endocriniens comprennent une large gamme de mol\u00e9cules comme les plastifiants, certains, des surfactants ou retardants de flammes, dont plusieurs membres peuvent interf\u00e9rer avec la synth\u00e8se des hormones thyro\u00efdiennes ou leurs actions. Nous reviendrons bri\u00e8vement sur l\u2019histoire de la perturbation endocrinienne, les exemples et les cons\u00e9quences d\u2019une exposition embryonnaire \u00e0 de tels produits sur le d\u00e9veloppement du cerveau.<\/jats:p>","DOI":"10.1051\/jbio\/2019009","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2019,7,5]],"date-time":"2019-07-05T18:48:41Z","timestamp":1562352521000},"page":"17-26","source":"Crossref","is-referenced-by-count":8,"title":["Les perturbateurs thyro\u00efdiens et leurs cons\u00e9quences sur le d\u00e9veloppement c\u00e9r\u00e9bral"],"prefix":"10.1051","volume":"213","author":[{"given":"Jean-Baptiste","family":"Fini","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Barbara","family":"Demeneix","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"250","published-online":{"date-parts":[[2019,7,5]]},"reference":[{"key":"R1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"119","DOI":"10.1080\/15287390701613140","volume":"71","author":"Abou-Donia","year":"2008","journal-title":"J Toxicol Environ Health A"},{"key":"R2","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"233","DOI":"10.1007\/978-1-4939-8784-9_16","volume":"1865","author":"Affaticati","year":"2018","journal-title":"Methods Mol Biol"},{"key":"R3","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"387","DOI":"10.1016\/j.envres.2015.06.032","volume":"142","author":"Andra","year":"2015","journal-title":"Environ Res"},{"key":"R4","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2813","DOI":"10.1007\/s00204-016-1910-9","volume":"91","author":"Appenzeller","year":"2017","journal-title":"Arch Toxicol"},{"key":"R5","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.15585\/mmwr.ss6706a1","volume":"67","author":"Baio","year":"2018","journal-title":"MMWR Surveill Summ"},{"key":"R6","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"100","DOI":"10.1016\/j.annepidem.2015.11.005","volume":"26","author":"Barry","year":"2016","journal-title":"Ann Epidemiol"},{"key":"R7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1256","DOI":"10.1210\/jc.2014-4323","volume":"100","author":"Bellanger","year":"2015","journal-title":"J Clin Endocrinol Metab"},{"key":"R8","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"79","DOI":"10.1289\/ehp.5619","volume":"111","author":"Berkowitz","year":"2003","journal-title":"Environ Health Perspect"},{"key":"R9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"249","DOI":"10.1038\/ncpendmet0424","volume":"3","author":"Bernal","year":"2007","journal-title":"Nat Clin Pract Endocrinol Metab"},{"key":"R10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"161","DOI":"10.1038\/nrendo.2016.186","volume":"13","author":"Braun","year":"2017","journal-title":"Nat Rev Endocrinol"},{"key":"R11","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"827","DOI":"10.1089\/thy.1998.8.827","volume":"8","author":"Brucker-Davis","year":"1998","journal-title":"Thyroid"},{"issue":"3","key":"R12","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e000295","DOI":"10.1136\/bmjgh-2017-000295","volume":"2","author":"Brumana","year":"2017","journal-title":"BMJ Glob Health"},{"key":"R13","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"179","DOI":"10.1016\/S0361-9230(96)00436-4","volume":"43","author":"Campbell","year":"1997","journal-title":"Brain Res Bull"},{"key":"R14","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"739","DOI":"10.3389\/fnins.2018.00739","volume":"12","author":"Canet","year":"2018","journal-title":"Front Neurosci"},{"key":"R15","unstructured":"Carson R. \n(1962). \nSilent Spring, Houghton Mifflin. \u00ab\u2009Printemps silencieux\u2009\u00bb, traduit de \u00ab\u2009Silent Spring\u2009\u00bb, \nPlon, \nParis."},{"key":"R16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1081","DOI":"10.1016\/j.jalz.2017.02.010","volume":"13","author":"Cerasuolo","year":"2017","journal-title":"Alzheimers Dement"},{"key":"R17","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"395","DOI":"10.1080\/15287399109531537","volume":"33","author":"Colborn","year":"1991","journal-title":"J Toxicol Environ Health"},{"key":"R18","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"282","DOI":"10.1016\/j.toxlet.2013.11.011","volume":"230","author":"Costa","year":"2014","journal-title":"Toxicol Lett"},{"key":"R19","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"8089","DOI":"10.1038\/ncomms9089","volume":"6","author":"Delfosse","year":"2015","journal-title":"Nat Commun"},{"key":"R20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"863","DOI":"10.1021\/jm00217a001","volume":"20","author":"Dietrich","year":"1977","journal-title":"J Med Chem"},{"key":"R21","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1014","DOI":"10.1212\/WNL.0000000000002469","volume":"86","author":"Dilokthornsakul","year":"2016","journal-title":"Neurology"},{"key":"R22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"168","DOI":"10.1086\/380999","volume":"74","author":"Dumitrescu","year":"2004","journal-title":"Am J Hum Genet"},{"key":"R23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"359","DOI":"10.1093\/toxsci\/kfr312","volume":"125","author":"Fini","year":"2012","journal-title":"Toxicol Sci"},{"key":"R24","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"5068","DOI":"10.1210\/en.2012-1463","volume":"153","author":"Fini","year":"2012","journal-title":"Endocrinology"},{"key":"R25","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"43786","DOI":"10.1038\/srep43786","volume":"7","author":"Fini","year":"2017","journal-title":"Sci Rep"},{"key":"R26","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1417","DOI":"10.1210\/jc.2012-3389","volume":"98","author":"Finken","year":"2013","journal-title":"J Clin Endocrinol Metab"},{"key":"R27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"85","DOI":"10.1016\/S1043-2760(02)00043-7","volume":"14","author":"Flamant","year":"2003","journal-title":"Trends Endocrinol Metab"},{"key":"R28","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"7","DOI":"10.1016\/j.envres.2013.09.001","volume":"127","author":"Freire","year":"2013","journal-title":"Environ Res"},{"key":"R29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1435","DOI":"10.1016\/S0140-6736(04)17226-7","volume":"364","author":"Friesema","year":"2004","journal-title":"Lancet"},{"key":"R30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"777","DOI":"10.1126\/science.1132814","volume":"314","author":"Goedert","year":"2006","journal-title":"Science"},{"key":"R31","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"127","DOI":"10.1016\/0041-008X(85)90107-3","volume":"80","author":"Gray","year":"1985","journal-title":"Toxicol Appl Pharmacol"},{"key":"R32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"28","DOI":"10.1159\/000097853","volume":"28","author":"Grimaldi","year":"2007","journal-title":"Neuroepidemiology"},{"key":"R33","unstructured":"Halliwell B., \nGutteridgo J.M.C. \nFree radicals in biology and medicine (4th ed.). \nClarendon Press, \nOxford, UK, \n2007."},{"key":"R34","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"210","DOI":"10.1016\/0002-9378(70)90265-6","volume":"106","author":"Herbst","year":"1970","journal-title":"Am J Obstet Gynecol"},{"key":"R35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1559325818798282","DOI":"10.1177\/1559325818798282","volume":"16","author":"Hill","year":"2018","journal-title":"Dose Response"},{"key":"R36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"7","DOI":"10.1097\/CCO.0000000000000335","volume":"29","author":"Hoffman","year":"2017","journal-title":"Curr Opin Oncol"},{"key":"R37","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e27595","DOI":"10.7554\/eLife.27595","volume":"6","author":"Holzer","year":"2017","journal-title":"Elife"},{"key":"R38","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"895","DOI":"10.1023\/B:CEMN.0000005318.53810.de","volume":"23","author":"Hosoda","year":"2003","journal-title":"Cell Mol Neurobiol"},{"key":"R39","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"337","DOI":"10.1289\/ehp.02110s3337","volume":"110","author":"Howdeshell","year":"2002","journal-title":"Environ Health Perspect"},{"key":"R40","unstructured":"INERIS. (2006). Disponible sur www.ineris.fr\/substances\/fr\/substance\/getDocument\/2558."},{"key":"R41","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"783","DOI":"10.1056\/NEJM199609123351104","volume":"335","author":"Jacobson","year":"1996","journal-title":"N Engl J Med"},{"key":"R42","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"27","DOI":"10.1016\/j.aca.2015.08.008","volume":"892","author":"Jim\u00e9nez-D\u00edaz","year":"2015","journal-title":"Anal Chim Acta"},{"key":"R43","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"103","DOI":"10.1016\/0925-4439(95)00016-W","volume":"1271","author":"Kadenbach","year":"1995","journal-title":"Biochim Biophys Acta"},{"key":"R44","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"49","DOI":"10.1023\/A:1010012419869","volume":"1","author":"K\u00f6hrle","year":"2000","journal-title":"Rev Endocr Metab Disord"},{"key":"R45","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"35","DOI":"10.1016\/S2213-8587(15)00327-7","volume":"4","author":"Korevaar","year":"2016","journal-title":"Lancet Diabetes Endocrinol"},{"key":"R46","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Korevaar T.I.M, \nTiemeier H., \nPeeters R.P. \n(2018). \nClinical associations of maternal thyroid function with foetal brain development: Epidemiological interpretation and overview of available evidence. \nClin Endocrinol (Oxf), Apr 24. doi: 10.1111\/cen.13724. [Epub ahead of print].","DOI":"10.1111\/cen.13724"},{"key":"R47","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"D1","DOI":"10.1530\/EJE-17-0107","volume":"177","author":"Lain","year":"2017","journal-title":"Eur J Endocrinol"},{"key":"R48","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"535","DOI":"10.2131\/jts.35.535","volume":"35","author":"Lee","year":"2010","journal-title":"J Toxicol Sci"},{"key":"R49","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"6568","DOI":"10.1007\/s12035-016-0013-1","volume":"53","author":"Lee","year":"2016","journal-title":"Mol Neurobiol"},{"key":"R50","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"741","DOI":"10.1146\/annurev-cellbio-100913-013020","volume":"31","author":"Lefebvre","year":"2015","journal-title":"Annu Rev Cell Dev Biol"},{"key":"R51","first-page":"603","volume":"78","author":"Legrand","year":"1982","journal-title":"J Physiol (Paris)"},{"key":"R52","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"50","DOI":"10.1016\/j.aquatox.2009.01.006","volume":"92","author":"Li","year":"2009","journal-title":"Aquat Toxicol"},{"key":"R53","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"531","DOI":"10.1016\/j.stem.2012.04.008","volume":"10","author":"L\u00f3pez-Ju\u00e1rez","year":"2012","journal-title":"Cell Stem Cell"},{"key":"R54","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"a006239","DOI":"10.1101\/cshperspect.a006239","volume":"2","author":"Mayeux","year":"2012","journal-title":"Cold Spring Harb Perspect Med"},{"key":"R55","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"77","DOI":"10.1186\/s12940-018-0421-y","volume":"17","author":"Mie","year":"2018","journal-title":"Environ Health"},{"key":"R56","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"S44","DOI":"10.1016\/j.metabol.2008.07.011","volume":"57","author":"Miller","year":"2008","journal-title":"Metabolism"},{"key":"R57","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"5469","DOI":"10.1007\/s11356-016-8272-y","volume":"24","author":"Millot","year":"2017","journal-title":"Environ Sci Pollut Res Int"},{"key":"R58","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1613","DOI":"10.1007\/s12035-015-9101-x","volume":"53","author":"Min","year":"2016","journal-title":"Mol Neurobiol"},{"key":"R59","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"161","DOI":"10.1016\/j.taap.2014.11.016","volume":"282","author":"Moser","year":"2015","journal-title":"Toxicol Appl Pharmacol"},{"key":"R60","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"R160","DOI":"10.1530\/EC-18-0029","volume":"7","author":"Mughal","year":"2018","journal-title":"Endocr Connect"},{"key":"R61","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"266","DOI":"10.1016\/j.envint.2017.04.010","volume":"107","author":"Narayan","year":"2017","journal-title":"Environ Int"},{"key":"R62","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"473","DOI":"10.1002\/tcm.1770050610","volume":"5","author":"Newbold","year":"1985","journal-title":"Teratog Carcinog Mutagen"},{"key":"R63","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"227","DOI":"10.1016\/j.chemosphere.2014.11.061","volume":"122","author":"Pandey","year":"2015","journal-title":"Chemosphere"},{"key":"R64","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"58","DOI":"10.1016\/j.reprotox.2014.09.012","volume":"54","author":"Paulose","year":"2015","journal-title":"Reprod Toxicol"},{"key":"R65","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"167","DOI":"10.2741\/E605","volume":"5","author":"Piaceri","year":"2013","journal-title":"Front Biosci (Elite Ed)"},{"key":"R66","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"149","DOI":"10.1046\/j.1365-2265.1999.00639.x","volume":"50","author":"Pop","year":"1999","journal-title":"Clin Endocrinol (Oxf)"},{"key":"R67","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1196","DOI":"10.1289\/ehp.1003160","volume":"119","author":"Rauh","year":"2011","journal-title":"Environ Health Perspect"},{"issue":"e1845","key":"R68","first-page":"e1859","volume":"118","author":"Rauh","year":"2006","journal-title":"Pediatrics"},{"key":"R69","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"7871","DOI":"10.1073\/pnas.1203396109","volume":"109","author":"Rauh","year":"2012","journal-title":"Proc Natl Acad Sci USA"},{"key":"R70","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e29996","DOI":"10.7554\/eLife.29996","volume":"6","author":"Remaud","year":"2017","journal-title":"Elife"},{"key":"R71","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"244","DOI":"10.1016\/j.taap.2007.09.015","volume":"226","author":"Richardson","year":"2008","journal-title":"Toxicol App Pharmacol"},{"key":"R72","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"80","DOI":"10.1016\/j.jalz.2010.11.002","volume":"7","author":"Rocca","year":"2011","journal-title":"Alzheimers Dement"},{"key":"R73","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"733","DOI":"10.1002\/ana.23976","volume":"74","author":"Rom\u00e1n","year":"2013","journal-title":"Ann Neurol"},{"key":"R74","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"351","DOI":"10.1007\/BF00345704","volume":"11","author":"Schneider","year":"1973","journal-title":"Oecologia"},{"key":"R75","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1751","DOI":"10.1021\/es0101227","volume":"36","author":"Silva","year":"2002","journal-title":"Environ Sci Technol"},{"key":"R76","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"972","DOI":"10.1093\/humrep\/16.5.972","volume":"16","author":"Skakkebaek","year":"2001","journal-title":"Hum Reprod"},{"key":"R77","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"137","DOI":"10.1159\/000259194","volume":"1","author":"Sohmer","year":"1996","journal-title":"Audiol Neurootol"},{"key":"R78","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1007\/s12011-008-8199-3","volume":"126","author":"Soldin","year":"2008","journal-title":"Biol Trace Elem Res Winter"},{"key":"R79","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"167","DOI":"10.1289\/ehp.9192167","volume":"92","author":"Soto","year":"1991","journal-title":"Environ Health Perspect"},{"key":"R80","unstructured":"Spirhanzlova P., \nLe M\u00e9vel S., \nDu Pasquier D., \nLeemans M., \nMughal B.M., \nLemkine G., \nDemeneix B., \nFini J.B. \nPesticides amitrole and chlorpyrifos alter thyroid hormone and normal brain development. \nSoumis."},{"key":"R81","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"96","DOI":"10.1016\/j.ntt.2011.11.003","volume":"34","author":"Stewart","year":"2012","journal-title":"Neurotoxicol Teratol"},{"key":"R82","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"594","DOI":"10.1542\/peds.2014-3718","volume":"135","author":"Syed","year":"2015","journal-title":"Pediatrics"},{"key":"R83","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"503","DOI":"10.3233\/JAD-2009-0991","volume":"16","author":"Tan","year":"2009","journal-title":"J Alzheimers Dis"},{"key":"R84","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"276","DOI":"10.1038\/nrneurol.2010.37","volume":"6","author":"Taveggia","year":"2010","journal-title":"Nat Rev Neurol"},{"key":"R85","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"861","DOI":"10.1093\/jnci\/57.4.861","volume":"57","author":"Tsuda","year":"1976","journal-title":"J Natl Cancer Inst"},{"key":"R86","unstructured":"US EPA. 2000a. Human health risk assessment. Chlorpyrifos. U.S. Environmental Protection Agency, Washington, DC. Available from http:\/\/www.epa.gov\/oppsrrd1\/op\/chlorpyrifos\/hedrra."},{"key":"R87","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"19","DOI":"10.1016\/j.scr.2017.03.013","volume":"21","author":"Varga","year":"2017","journal-title":"Stem Cell Res"},{"key":"R88","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1073","DOI":"10.1016\/0031-9384(91)90333-J","volume":"49","author":"Vom Saal","year":"1991","journal-title":"Physiol Behav"},{"key":"R89","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"22","DOI":"10.1038\/479022a","volume":"479","author":"Weintraub","year":"2011","journal-title":"Nature"},{"key":"R90","unstructured":"WHO State of the science of endocrine disrupting chemicals. \n(2012). \nAn assessment of the state of the science of endocrine disruptors prepared by a group of experts for the United Nations Environment Programme (UNEP) and WHO. Available from http:\/\/www.who.int\/ceh\/publications\/endocrine\/en\/."},{"key":"R91","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"878","DOI":"10.1289\/ehp.1002727","volume":"119","author":"Woodruff","year":"2011","journal-title":"Environ Health Perspect"},{"key":"R92","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"950","DOI":"10.1016\/j.scitotenv.2016.06.146","volume":"579","author":"Wu","year":"2017","journal-title":"Sci Total Environ"},{"key":"R93","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"138","DOI":"10.1016\/j.envint.2017.02.009","volume":"102","author":"Zheng","year":"2017","journal-title":"Environ Int"}],"container-title":["Biologie Aujourd'hui"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/www.biologie-journal.org\/10.1051\/jbio\/2019009\/pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2020,3,19]],"date-time":"2020-03-19T16:41:34Z","timestamp":1584636094000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.biologie-journal.org\/10.1051\/jbio\/2019009"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2019]]},"references-count":93,"journal-issue":{"issue":"1-2"},"alternative-id":["jbio190009"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1051\/jbio\/2019009","relation":{},"ISSN":["2105-0678","2105-0686"],"issn-type":[{"value":"2105-0678","type":"print"},{"value":"2105-0686","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2019]]}}}