{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,28]],"date-time":"2026-10-28T11:44:02Z","timestamp":1793187842380,"version":"4.5.0"},"reference-count":67,"publisher":"EDP Sciences","issue":"3-4","license":[{"start":{"date-parts":[[2025,1,27]],"date-time":"2025-01-27T00:00:00Z","timestamp":1737936000000},"content-version":"vor","delay-in-days":392,"URL":"https:\/\/www.edpsciences.org\/en\/authors\/copyright-and-licensing"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Biologie Aujourd\u2019hui"],"published-print":{"date-parts":[[2024]]},"abstract":"<jats:p>Ces derni\u00e8res ann\u00e9es, de nombreux progr\u00e8s ont \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9s sur la compr\u00e9hension de l\u2019origine et l\u2019\u00e9volution du chien. Gr\u00e2ce \u00e0 la collaboration entre l\u2019arch\u00e9ozoologie, la g\u00e9nomique et la pal\u00e9og\u00e9n\u00e9tique, les chercheurs ont pu \u00e9mettre des hypoth\u00e8ses de sc\u00e9narios quant aux origines des lign\u00e9es canines pr\u00e9sentes en Europe \u00e0 la fin du Pl\u00e9istoc\u00e8ne et au d\u00e9but de l\u2019Holoc\u00e8ne. Les recherches ont \u00e9galement montr\u00e9 une corr\u00e9lation entre migration humaine et canine \u00e0 travers le temps et l\u2019espace, mettant en \u00e9vidence une forte relation entre l\u2019homme et son meilleur ami. Cette proximit\u00e9 entre les deux esp\u00e8ces s\u2019illustre aussi par l\u2019adaptation du chien aux pressions s\u00e9lectives anthropiques, notamment en parall\u00e8le des transitions culturelles. Bien que l\u2019histoire de cette esp\u00e8ce n\u00e9cessite encore de nombreuses explorations pour \u00eatre pleinement comprise, ces r\u00e9sultats apportent de nouvelles bases th\u00e9oriques pour comprendre l\u2019interaction entre l\u2019homme et le chien.<\/jats:p>","DOI":"10.1051\/jbio\/2024011","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2025,1,27]],"date-time":"2025-01-27T08:46:17Z","timestamp":1737967577000},"page":"115-127","source":"Crossref","is-referenced-by-count":3,"title":["Des milliers d\u2019ann\u00e9es de relation homme-chien"],"prefix":"10.1051","volume":"218","author":[{"given":"Morgane","family":"Ollivier","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"250","published-online":{"date-parts":[[2025,1,27]]},"reference":[{"key":"R1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"450","DOI":"10.1038\/ng.2536","volume":"45","author":"Adler","year":"2013","journal-title":"Nat Genet"},{"key":"R2","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1339","DOI":"10.1126\/science.1165448","volume":"323","author":"Anderson","year":"2009","journal-title":"Science"},{"key":"R3","unstructured":"Arbuckle B. (2005). Experimental animal domestication and its application to the study of animal exploitation in prehistory, in: The first steps of animal domestication: New archaeozoological approaches, Oxbow, Oxford, pp. 18-33."},{"key":"R4","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"301","DOI":"10.1038\/hdy.2016.48","volume":"117","author":"Arendt","year":"2016","journal-title":"Heredity"},{"key":"R5","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"360","DOI":"10.1038\/nature11837","volume":"495","author":"Axelsson","year":"2013","journal-title":"Nature"},{"key":"R6","first-page":"47","volume":"5","author":"Belyaev","year":"1969","journal-title":"Sci J UK"},{"key":"R7","unstructured":"Benecke N. (1994). Der Mensch Und Seine Haustiere. Die Geschichte Einer Jahrtausendealten Beziehung, Konrad Theiss-Verlag, Stuttgart, 470 S., 263 Abb. und zahlreiche Tabellen, 480 p."},{"key":"R8","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"557","DOI":"10.1126\/science.aba9572","volume":"370","author":"Bergstr\u00f6m","year":"2020","journal-title":"Science"},{"key":"R9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"313","DOI":"10.1038\/s41586-022-04824-9","volume":"607","author":"Bergstr\u00f6m","year":"2022","journal-title":"Nature"},{"key":"R10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"80","DOI":"10.1016\/j.jas.2014.02.006","volume":"45","author":"Boudadi-Maligne","year":"2014","journal-title":"J Archaeol Sci"},{"key":"R11","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"13903","DOI":"10.1073\/pnas.0902129106","volume":"106","author":"Boyko","year":"2009","journal-title":"Proc Natl Acad Sci USA"},{"key":"R12","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Boyko A.R., Quignon P., Li L., Schoenebeck J.J., Degenhardt J.D., Lohmueller K.E., Zhao K., et\u00a0al. (2010). A simple genetic architecture underlies morphological variation in dogs. PLOS Biol, 8(8).","DOI":"10.1371\/journal.pbio.1000451"},{"key":"R13","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Brown S.K., Pedersen N.C., Jafarishorijeh S., Bannasch D.L., Ahrens K.D., Wu J.-T., et\u00a0al. (2011). Phylogenetic distinctiveness of Middle Eastern and Southeast Asian village dog y chromosomes illuminates dog origins. PLoS ONE, 6(12).","DOI":"10.1371\/journal.pone.0028496"},{"key":"R14","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"150","DOI":"10.1126\/science.1177808","volume":"326","author":"Cadieu","year":"2009","journal-title":"Science"},{"key":"R15","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1418","DOI":"10.1126\/science.1147880","volume":"318","author":"Candille","year":"2007","journal-title":"Science"},{"key":"R16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"73","DOI":"10.1186\/1471-2148-11-73","volume":"11","author":"Castroviejo-Fisher","year":"2011","journal-title":"BMC Evol Biol"},{"key":"R17","unstructured":"Coppinger R., Coppinger L. (2001). Dogs: A new understanding of canine origin, behavior, and evolution, University of Chicago Press, 352 p."},{"key":"R18","first-page":"1945","volume":"288","author":"Da Silva Coelho","year":"2021","journal-title":"Proc Biol Sci"},{"key":"R19","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"608","DOI":"10.1038\/276608a0","volume":"276","author":"Davis","year":"1978","journal-title":"Nature"},{"key":"R20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"8299","DOI":"10.1038\/srep08299","volume":"5","author":"Drake","year":"2015","journal-title":"Sci Rep"},{"key":"R21","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1228","DOI":"10.1126\/science.aaf3161","volume":"352","author":"Frantz","year":"2016","journal-title":"Science"},{"issue":"1","key":"R22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e1004016","DOI":"10.1371\/journal.pgen.1004016","volume":"10","author":"Freedman","year":"2013","journal-title":"PLoS Genet"},{"key":"R23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"96","DOI":"10.1146\/annurev-ecolsys-121415-032155","volume":"47","author":"Freedman","year":"2016","journal-title":"Annu Rev Ecol Evol Sys"},{"key":"R24","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"473","DOI":"10.1016\/j.jas.2008.09.033","volume":"36","author":"Germonpr\u00e9","year":"2009","journal-title":"J Archaeol Sci"},{"key":"R25","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"184","DOI":"10.1016\/j.jas.2011.09.022","volume":"39","author":"Germonpr\u00e9","year":"2012","journal-title":"J Archaeol Sci"},{"key":"R26","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Germonpr\u00e9 M., L\u00e1zni\u010dkov\u00e1-Galetov\u00e1 M., Jimenez E.-L., Losey R., Sablin M., Bocherens H., Van Den Broeck M. (2017). Consumption of canid meat at the Gravettian P\u0159edmost\u00ed Site, The Czech Republic, 73 p.","DOI":"10.2478\/if-2017-0020"},{"key":"R27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1493","DOI":"10.1534\/genetics.108.098830","volume":"181","author":"Gray","year":"2009","journal-title":"Genetics"},{"key":"R28","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"8878","DOI":"10.1073\/pnas.1203005109","volume":"109","author":"Larson","year":"2012","journal-title":"Proc Natl Acad Sci USA"},{"key":"R29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"197","DOI":"10.1016\/j.tig.2013.01.003","volume":"29","author":"Larson","year":"2013","journal-title":"Trends Genet"},{"key":"R30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"81","DOI":"10.1126\/science.aao4776","volume":"361","author":"Leathlobhair","year":"2018","journal-title":"Science"},{"key":"R31","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1146","DOI":"10.1016\/j.cub.2007.05.072","volume":"17","author":"Leonard","year":"2007","journal-title":"Curr Biol"},{"key":"R32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1596","DOI":"10.1111\/mec.15329","volume":"29","author":"Loog","year":"2020","journal-title":"Mol Ecol"},{"key":"R33","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Loponte D., Acosta A., Gascue A., Pfrengle S., Schuenemann V.J., Bortolotto N., et\u00a0al. (2021). The southernmost pre-columbian dogs in the Americas: Phenotype, chronology, diet and genetics. Environ Archaeol, https:\/\/doi.org\/10.1080\/14614103.2021.1922985.","DOI":"10.1080\/14614103.2021.1922985"},{"key":"R34","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1371\/journal.pone.0063740","volume":"8","author":"Losey","year":"2013","journal-title":"PLoS ONE"},{"key":"R35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"58","DOI":"10.1016\/j.ara.2018.02.005","volume":"16","author":"Losey","year":"2018","journal-title":"Archaeol Res Asia"},{"key":"R36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"71","DOI":"10.1186\/1471-2148-8-71","volume":"8","author":"Malmstr\u00f6m","year":"2008","journal-title":"BMC Evol Biol"},{"key":"R37","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"410","DOI":"10.1002\/ar.20666","volume":"291","author":"Mobley","year":"2008","journal-title":"Anat Rec"},{"key":"R38","unstructured":"Morey D.F. (1994). The early evolution of the domestic dog. Am Sci, 82."},{"key":"R39","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Morey D.F. (2010). Dogs: Domestication and the development of a social bond, Cambridge University Press, New York.","DOI":"10.1017\/CBO9780511778360"},{"key":"R40","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"300","DOI":"10.1016\/j.jas.2014.08.015","volume":"52","author":"Morey","year":"2014","journal-title":"J Archaeol Sci"},{"key":"R41","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"127","DOI":"10.1002\/oa.1182","volume":"22","author":"Napierala","year":"2012","journal-title":"Int J Osteoarchaeol"},{"key":"R42","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ollivier M., Tresset A., Hitte C., Petit C., Hughes S., Gillet B., et\u00a0al. (2013). Evidence of coat color variation sheds new light on ancient canids. PLoS ONE, 8(10).","DOI":"10.1371\/journal.pone.0075110"},{"key":"R43","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ollivier M., Tresset A., Bastian F., Lagoutte L., Axelsson E., Arendt M.-L., et\u00a0al. (2016). Amy2B copy number variation reveals starch diet adaptations in ancient european dogs. R Soc Open Sci, 3(11).","DOI":"10.1098\/rsos.160449"},{"key":"R44","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ollivier M., Tresset A., Frantz L.A.F., Br\u00e9hard S., B\u0103l\u0103\u015fescu A., Mashkour M., et\u00a0al. (2018). Dogs accompanied humans during the neolithic expansion into Europe. Biol Lett, 14(10).","DOI":"10.1098\/rsbl.2018.0286"},{"key":"R45","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1271","DOI":"10.1101\/gr.155900","volume":"10","author":"Ostrander","year":"2000","journal-title":"Genome Res"},{"key":"R46","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1371\/journal.pone.0022821","volume":"6","author":"Ovodov","year":"2011","journal-title":"PLoS ONE"},{"key":"R47","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2849","DOI":"10.1093\/molbev\/msp195","volume":"26","author":"Pang","year":"2009","journal-title":"Mol Biol Evol"},{"key":"R48","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1160","DOI":"10.1126\/science.1097406","volume":"304","author":"Parker","year":"2004","journal-title":"Science"},{"key":"R49","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Perri A.R., Feuerborn T.R., Frantz L.A.F., Larson G., Malhi R.S., Meltzer D.J., Witt K.E. (2021). Dog domestication and the dual dispersal of people and dogs into the Americas. Proc Natl Acad Sci USA, 118(6).","DOI":"10.1073\/pnas.2010083118"},{"key":"R50","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2123","DOI":"10.1016\/j.jas.2011.02.028","volume":"38","author":"Pionnier-Capitan","year":"2011","journal-title":"J Archaeol Sci"},{"key":"R51","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"889","DOI":"10.1016\/j.cub.2021.12.036","volume":"32","author":"Plassais","year":"2022","journal-title":"Curr Biol"},{"key":"R52","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1256","DOI":"10.1038\/ng2123","volume":"39","author":"Perry","year":"2007","journal-title":"Nat Genet"},{"key":"R53","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"357","DOI":"10.18800\/boletindearqueologiapucp.201101.014","volume":"15","author":"Prieto","year":"2011","journal-title":"Bol Arqueol PUCP"},{"key":"R54","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Reiter T., Jagoda E., Capellini T.D. (2016). Dietary variation and evolution of gene copy number among dog breeds. PLoS ONE, 11(2).","DOI":"10.1371\/journal.pone.0148899"},{"key":"R55","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"62","DOI":"10.1126\/science.1128994","volume":"313","author":"R\u00f6mpler","year":"2006","journal-title":"Science"},{"key":"R56","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1610","DOI":"10.1126\/science.1073906","volume":"298","author":"Savolainen","year":"2002","journal-title":"Science"},{"key":"R57","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1589","DOI":"10.1111\/mec.15438","volume":"29","author":"Schweizer","year":"2020","journal-title":"Mol Ecol"},{"key":"R58","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1515","DOI":"10.1016\/j.cub.2015.04.019","volume":"25","author":"Skoglund","year":"2015","journal-title":"Curr Biol"},{"key":"R59","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"112","DOI":"10.1126\/science.1137045","volume":"316","author":"Sutter","year":"2007","journal-title":"Science"},{"key":"R60","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"871","DOI":"10.1126\/science.1243650","volume":"342","author":"Thalmann","year":"2013","journal-title":"Science"},{"key":"R61","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"160","DOI":"10.1511\/1999.20.160","volume":"87","author":"Trut","year":"1999","journal-title":"Am Sci"},{"key":"R62","first-page":"349","volume":"31","author":"Trut","year":"2009","journal-title":"Bio Essays"},{"key":"R63","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1687","DOI":"10.1126\/science.276.5319.1687","volume":"276","author":"Vil\u00e0","year":"1997","journal-title":"Science"},{"key":"R64","first-page":"279","volume":"57","author":"Vigne","year":"2005","journal-title":"Munibe Anthropol-Arkeol"},{"key":"R65","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"19546","DOI":"10.1073\/pnas.1113050108","volume":"108","author":"Von Cramon-Taubadel","year":"2011","journal-title":"Proc Natl Acad Sci"},{"key":"R66","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"898","DOI":"10.1038\/nature08837","volume":"464","author":"VonHoldt","year":"2010","journal-title":"Nature"},{"key":"R67","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1294","DOI":"10.1101\/gr.116301.110","volume":"21","author":"VonHoldt","year":"2011","journal-title":"Genome Res"}],"container-title":["Biologie Aujourd\u2019hui"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/www.biologie-journal.org\/10.1051\/jbio\/2024011\/pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,1,27]],"date-time":"2025-01-27T08:47:25Z","timestamp":1737967645000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.biologie-journal.org\/10.1051\/jbio\/2024011"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2024]]},"references-count":67,"journal-issue":{"issue":"3-4"},"alternative-id":["jbio240011"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1051\/jbio\/2024011","relation":{},"ISSN":["2105-0678","2105-0686"],"issn-type":[{"value":"2105-0678","type":"print"},{"value":"2105-0686","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2024]]}}}