{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2025,8,15]],"date-time":"2025-08-15T02:17:43Z","timestamp":1755224263276,"version":"3.43.0"},"reference-count":70,"publisher":"EDP Sciences","issue":"1-2","license":[{"start":{"date-parts":[[2025,7,22]],"date-time":"2025-07-22T00:00:00Z","timestamp":1753142400000},"content-version":"vor","delay-in-days":202,"URL":"https:\/\/www.edpsciences.org\/en\/authors\/copyright-and-licensing"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Biologie Aujourd\u2019hui"],"published-print":{"date-parts":[[2025]]},"abstract":"<jats:p>Dans l\u2019optique d\u2019optimiser leur performance, les athl\u00e8tes recherchent des approches d\u2019entra\u00eenement innovantes, efficaces et fiables. Le d\u00e9veloppement de l\u2019\u00e9lectro-enc\u00e9phalographie et du <jats:italic>neurofeedback<\/jats:italic> (NF) offre l\u2019opportunit\u00e9 de cr\u00e9er des proc\u00e9dures innovantes d\u2019entra\u00eenement cognitif. En effet, ces technologies permettent aux athl\u00e8tes de b\u00e9n\u00e9ficier d\u2019un <jats:italic>feedback<\/jats:italic> lors de s\u00e9ances d\u2019entra\u00eenement mental et d\u2019\u00e9valuer objectivement les performances et les progr\u00e8s. De plus, le NF rend possible le guidage de l\u2019athl\u00e8te vers des strat\u00e9gies cognitives optimales en fonction de ses objectifs, et comporte une dimension motivationnelle qui le pousse \u00e0 s\u2019engager dans les s\u00e9ances. Dans un premier temps, nous introduisons la pertinence du NF pour am\u00e9liorer les performances sportives. Puis, nous faisons l\u2019\u00e9tat des r\u00e9sultats actuels concernant son efficience. Enfin, nous proposons un aper\u00e7u de la litt\u00e9rature montrant l\u2019h\u00e9t\u00e9rog\u00e9n\u00e9it\u00e9 des \u00e9tudes publi\u00e9es sur le sujet en nous int\u00e9ressant principalement aux aspects qui pourraient expliquer la variabilit\u00e9 des r\u00e9sultats qui y sont rapport\u00e9s.<\/jats:p>","DOI":"10.1051\/jbio\/2025001","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2025,7,22]],"date-time":"2025-07-22T07:49:51Z","timestamp":1753170591000},"page":"51-58","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Am\u00e9liorer la performance des athl\u00e8tes avec le neurofeedback"],"prefix":"10.1051","volume":"219","author":[{"given":"Margaux","family":"Izac","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Bernard","family":"N\u2019Kaoua","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"L\u00e9a","family":"Pillette","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Camille","family":"Jeunet-Kelway","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"250","published-online":{"date-parts":[[2025,7,22]]},"reference":[{"key":"R1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"105","DOI":"10.1016\/j.learninstruc.2017.09.009","volume":"55","author":"Abbas","year":"2018","journal-title":"Learn Instr"},{"key":"R2","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"524","DOI":"10.3389\/fnhum.2018.00524","volume":"12","author":"Arvaneh","year":"2019","journal-title":"Front Hum Neurosci"},{"key":"R3","first-page":"1","volume":"6","author":"Behncke","year":"2004","journal-title":"Online J Sport Psychol"},{"key":"R4","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"185","DOI":"10.1109\/TCIAIG.2012.2237173","volume":"5","author":"Bonnet","year":"2013","journal-title":"IEEE Transactions on Computational Intelligence and AI in Games"},{"key":"R5","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"868450","DOI":"10.3389\/fnhum.2022.868450","volume":"16","author":"Brito","year":"2022","journal-title":"Front Hum Neurosci"},{"key":"R6","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1016\/j.psychsport.2022.102211","volume":"61","author":"Chen","year":"2022","journal-title":"Psychol Sport Exerc"},{"key":"R7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"626","DOI":"10.1123\/jsep.2015-0166","volume":"37","author":"Cheng","year":"2015","journal-title":"J Sport Exerc Psychol"},{"key":"R8","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"34","DOI":"10.1123\/jsep.2018-0278","volume":"42","author":"Christie","year":"2020","journal-title":"J Sport Exerc Psychol"},{"key":"R9","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Conde E., Filgueiras A., Lacerda A., Ribeiro P., Sanchez T. (2015). The Effects of EEG Neurofeedback Training on the Behavioral Complaints of Soccer Athletes\u2014A Case Study. International Congress on Sport Sciences Research and Technology Support, p. 138.","DOI":"10.5220\/0005606201320138"},{"key":"R10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"70","DOI":"10.3390\/sports12030070","volume":"12","author":"Corrado","year":"2023","journal-title":"Sports"},{"key":"R11","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"83","DOI":"10.1016\/j.neuroscience.2019.05.066","volume":"412","author":"Crivelli","year":"2019","journal-title":"Neuroscience"},{"key":"R12","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1080\/02640414.2014.906044","volume":"32","author":"Dekker","year":"2014","journal-title":"J Sports Sci"},{"key":"R13","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"339","DOI":"10.1123\/tsp.2016-0028","volume":"30","author":"Dupee","year":"2016","journal-title":"Sport Psychologist"},{"key":"R14","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"409","DOI":"10.1080\/02699939208409696","volume":"6","author":"Eysenck","year":"1992","journal-title":"Cogn. Emot"},{"key":"R15","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"336","DOI":"10.1037\/1528-3542.7.2.336","volume":"7","author":"Eysenck","year":"2007","journal-title":"Emotion"},{"key":"R16","first-page":"1020","volume":"3","author":"Faridnia","year":"2012","journal-title":"Ann Biol Res"},{"key":"R17","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"415","DOI":"10.1016\/j.jarmac.2016.05.001","volume":"5","author":"Furley","year":"2016","journal-title":"J Appl Res Mem Cogn"},{"key":"R18","first-page":"105","volume":"15","author":"Go\u0142a\u015b","year":"2019","journal-title":"Arch Budo Sci Martial Arts Extrem Sports"},{"key":"R19","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"94","DOI":"10.3389\/fnhum.2020.00094","volume":"14","author":"Gong","year":"2020","journal-title":"Front Hum Neurosci"},{"key":"R20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"638369","DOI":"10.3389\/fnins.2021.638369","volume":"15","author":"Gong","year":"2021","journal-title":"Front Neurosci"},{"key":"R21","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"337","DOI":"10.1080\/02701367.2003.10609100","volume":"74","author":"Groslambert","year":"2003","journal-title":"Res Quart Exerc Sport"},{"key":"R22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"105","DOI":"10.1016\/j.ijpsycho.2013.05.004","volume":"93","author":"Gruzelier","year":"2014","journal-title":"Int J Psychophysiol"},{"key":"R23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"31","DOI":"10.1080\/17509840701823139","volume":"1","author":"Guillot","year":"2008","journal-title":"Int Rev Sport Exer Psychol"},{"key":"R24","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1471","DOI":"10.1016\/j.neuroimage.2008.03.042","volume":"41","author":"Guillot","year":"2008","journal-title":"NeuroImage"},{"key":"R25","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"58","DOI":"10.1519\/0744-0049(1987)009<0058:UAIFSP>2.3.CO;2","volume":"9","author":"Hatfield","year":"1987","journal-title":"Strength Cond J"},{"key":"R26","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"521","DOI":"10.1007\/s00221-003-1690-3","volume":"154","author":"Hinterberger","year":"2004","journal-title":"Exp Brain Res"},{"key":"R27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"235","DOI":"10.1016\/j.neuroimage.2013.12.018","volume":"89","author":"Horschig","year":"2014","journal-title":"NeuroImage"},{"key":"R28","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"344","DOI":"10.23736\/S0025-7826.16.03011-8","volume":"70","author":"Hosseini","year":"2017","journal-title":"Medicina dello Sport"},{"key":"R29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"245","DOI":"10.1007\/s10484-004-0385-2","volume":"29","author":"Jacobs","year":"2004","journal-title":"App Psychophysiol Biofeedb"},{"key":"R30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"237","DOI":"10.1080\/026404102317284790","volume":"20","author":"Janelle","year":"2002","journal-title":"J Sports Sci"},{"key":"R31","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e0143962","DOI":"10.1371\/journal.pone.0143962","volume":"10","author":"Jeunet","year":"2015","journal-title":"PLoS One"},{"key":"R32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"3","DOI":"10.1016\/bs.pbr.2016.04.002","volume":"228","author":"Jeunet","year":"2016","journal-title":"Progr Brain Res"},{"key":"R33","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"108406","DOI":"10.1016\/j.biopsycho.2022.108406","volume":"173","author":"Kober","year":"2022","journal-title":"Biol Psychol"},{"key":"R34","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1221","DOI":"10.1111\/ejn.13900","volume":"47","author":"Kraeutner","year":"2018","journal-title":"Eur J Neurosci"},{"key":"R35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"223","DOI":"10.1007\/s002210050617","volume":"124","author":"K\u00fcbler","year":"1999","journal-title":"Exp Brain Res"},{"key":"R36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"237","DOI":"10.1080\/16506073.2011.616217","volume":"40","author":"Laaksonen","year":"2011","journal-title":"Cogn Behav Ther"},{"key":"R37","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1187","DOI":"10.1089\/acm.2009.0113","volume":"15","author":"Lagopoulos","year":"2009","journal-title":"J Altern Complem Med"},{"key":"R38","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"123","DOI":"10.1249\/00005768-199101000-00018","volume":"23","author":"Landers","year":"1991","journal-title":"Med Sci Sports Exerc"},{"key":"R39","unstructured":"Le Scanff C. (2003). Manuel de psychologie du sport. 2, L\u2019intervention aupr\u00e8s du sportif. Ed. Revue EP&S."},{"key":"R40","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"115","DOI":"10.1007\/s10484-023-09604-3","volume":"49","author":"Li","year":"2023","journal-title":"App Psychophysiol Biofeedb"},{"key":"R41","first-page":"568","volume":"7","author":"Lotte","year":"2013","journal-title":"Fron Hum Neurosci"},{"key":"R42","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"117","DOI":"10.3200\/JMBR.40.2.117-132","volume":"40","author":"Louis","year":"2008","journal-title":"J Motor Behav"},{"key":"R43","unstructured":"Martens R., Vealey R.S., Burton D. (1990). Competitive Anxiety in Sport. Human Kinetics, Champaign, III."},{"key":"R44","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"343","DOI":"10.1111\/j.2044-8295.1992.tb02446.x","volume":"83","author":"Masters","year":"1992","journal-title":"Br J Psychol"},{"key":"R45","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"232","DOI":"10.1080\/09541440701394624","volume":"20","author":"McAvinue","year":"2008","journal-title":"Eur J Cogn Psychol"},{"key":"R46","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"419","DOI":"10.1016\/j.neubiorev.2017.02.005","volume":"75","author":"Mirifar","year":"2017","journal-title":"Neurosci Biobehav Rev"},{"key":"R47","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"S71","DOI":"10.1016\/j.apmr.2014.05.026","volume":"96","author":"Morone","year":"2015","journal-title":"Arch Physical Med Rehabil"},{"key":"R48","first-page":"282","volume":"6","author":"Mutang","year":"2023","journal-title":"J ReAttach Ther Dev Divers"},{"key":"R49","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"41","DOI":"10.1016\/S0167-8760(01)00178-7","volume":"43","author":"Neuper","year":"2001","journal-title":"Int J Psychophysiol"},{"key":"R50","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"43","DOI":"10.1016\/j.jneumeth.2007.02.009","volume":"167","author":"Nijboer","year":"2008","journal-title":"J Neurosci Meth"},{"key":"R51","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"120000","DOI":"10.1016\/j.neuroimage.2023.120000","volume":"270","author":"Onagawa","year":"2023","journal-title":"NeuroImage"},{"key":"R52","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"32","DOI":"10.4103\/1947-489X.210753","volume":"4","author":"Paul","year":"2012","journal-title":"Ibnosina J Med Biomed Sci"},{"key":"R53","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Pfurtscheller G. (2000). Chapter 26. Spatiotemporal ERD\/ERS patterns during voluntary movement and motor imagery. In Ambler Z., Nev\u0161\u00edmalov\u00e1 S., Kada\u0148ka Z., Rossini P.M. (Eds.), Suppl Clin Neurophysiol, 53, 196-198.","DOI":"10.1016\/S1567-424X(09)70157-6"},{"key":"R54","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"283","DOI":"10.1016\/S1469-0292(02)00010-9","volume":"4","author":"Pijpers","year":"2003","journal-title":"Psychol Sport Exerc"},{"key":"R55","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"93","DOI":"10.1016\/0160-2896(84)90019-9","volume":"8","author":"Poltrock","year":"1984","journal-title":"Intelligence"},{"key":"R56","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Raza Q., Li Yin Ong M., Kuan G. (2020). Effects of Using EEG Neurofeedback Device to Enhance Elite Bowlers\u2019 Performance. In Hassan M.H.A., Che Muhamed A.M., Mohd Ali N.F., Lian D.K.C., Yee K.L., Safii N.S., et\u00a0al. (Eds.), Enhancing Health and Sports Performance by Design, Springer Singapore, pp. 503-510.","DOI":"10.1007\/978-981-15-3270-2_51"},{"key":"R57","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"194","DOI":"10.3389\/fpsyg.2011.00194","volume":"2","author":"Reiser","year":"2011","journal-title":"Front Psychol"},{"key":"R58","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Rimbert S., Lindig-Le\u00f3n C., Fedotenkova M., Bougrain L. (2017). Modulation of beta power in EEG during discrete and continuous motor imageries. 8th International IEEE\/EMBS Conference on Neural Engineering (NER), pp. 333-336.","DOI":"10.1109\/NER.2017.8008358"},{"key":"R59","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"011002","DOI":"10.1088\/1741-2552\/abca17","volume":"18","author":"Roc","year":"2021","journal-title":"J Neur Eng"},{"key":"R60","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1674","DOI":"10.1093\/brain\/awaa009","volume":"143","author":"Ros","year":"2020","journal-title":"Brain"},{"key":"R61","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"660","DOI":"10.3390\/brainsci13040660","volume":"13","author":"Rydzik","year":"2023","journal-title":"Brain Sci"},{"key":"R62","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"21","DOI":"10.3758\/s13423-012-0333-8","volume":"20","author":"Sigrist","year":"2013","journal-title":"Psychon Bull Rev"},{"key":"R63","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"490","DOI":"10.1016\/j.clinph.2015.06.004","volume":"127","author":"Sollfrank","year":"2016","journal-title":"Clin Neurophysiol"},{"key":"R64","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Vlek R., van Acken J.-P., Beursken E., Roijendijk L., Haselager P. (2014). BCI and a User\u2019s Judgment of Agency. In Gr\u00fcbler G., Hildt E. (Eds.), Brain-Computer-Interfaces in their ethical, social and cultural contexts, Springer Netherlands, pp. 193-202.","DOI":"10.1007\/978-94-017-8996-7_16"},{"key":"R65","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"362","DOI":"10.1123\/jsep.21.4.362","volume":"21","author":"Williams","year":"1999","journal-title":"J Sport Exerc Psychol"},{"key":"R66","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"576241","DOI":"10.3389\/fnhum.2020.576241","volume":"14","author":"Wriessnegger","year":"2020","journal-title":"Front Hum Neurosci"},{"key":"R67","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"18","DOI":"10.1080\/1612197X.2009.9671890","volume":"7","author":"Wright","year":"2009","journal-title":"Int J Sport Exer Psychol"},{"key":"R68","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"114","DOI":"10.1016\/j.psychsport.2018.02.004","volume":"36","author":"Xiang","year":"2018","journal-title":"Psychol Sport Exer"},{"key":"R69","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2621","DOI":"10.1016\/j.cub.2020.04.074","volume":"30","author":"Xie","year":"2020","journal-title":"Curr Biol"},{"key":"R70","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"459","DOI":"10.1002\/cne.920180503","volume":"18","author":"Yerkes","year":"1908","journal-title":"J Comp Neurol Psychol"}],"container-title":["Biologie Aujourd\u2019hui"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/www.biologie-journal.org\/10.1051\/jbio\/2025001\/pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,8,12]],"date-time":"2025-08-12T11:44:23Z","timestamp":1754999063000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.biologie-journal.org\/10.1051\/jbio\/2025001"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2025]]},"references-count":70,"journal-issue":{"issue":"1-2"},"alternative-id":["jbio250001"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1051\/jbio\/2025001","relation":{},"ISSN":["2105-0678","2105-0686"],"issn-type":[{"type":"print","value":"2105-0678"},{"type":"electronic","value":"2105-0686"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2025]]}}}