{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,1,21]],"date-time":"2026-01-21T19:53:24Z","timestamp":1769025204953,"version":"3.49.0"},"reference-count":142,"publisher":"JLE","issue":"3-4","license":[{"start":{"date-parts":[[2020,4,24]],"date-time":"2020-04-24T00:00:00Z","timestamp":1587686400000},"content-version":"vor","delay-in-days":236,"URL":"https:\/\/www.edpsciences.org\/en\/authors\/copyright-and-licensing"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Orthod Fr"],"published-print":{"date-parts":[[2019,9]]},"abstract":"<jats:p><jats:bold>Introduction :<\/jats:bold>Le syndrome d\u2019apn\u00e9es obstructives du sommeil (SAOS) est une affection tr\u00e8s r\u00e9pandue et insuffisamment diagnostiqu\u00e9e, ce qui en fait un probl\u00e8me majeur de sant\u00e9 publique et de s\u00e9curit\u00e9. La r\u00e9\u00e9ducation myofonctionnelle orofaciale (RMO) a \u00e9t\u00e9 montr\u00e9e efficace dans le traitement multidisciplinaire des SAOS de l\u2019enfant, de l\u2019adolescent et de l\u2019adulte et elle est prescrite \u00e0 plusieurs \u00e9tapes de ces prises en charge.<jats:bold>Objectifs :<\/jats:bold>L\u2019objectif principal de cette revue syst\u00e9matique de la litt\u00e9rature \u00e9tait d\u2019\u00e9valuer l\u2019efficacit\u00e9 de la r\u00e9\u00e9ducation myofonctionnelle orofaciale (RMO), active ou passive, dans le traitement du syndrome d\u2019apn\u00e9es obstructives du sommeil chez les enfants, les adolescents et les adultes.<jats:bold>Mat\u00e9riel et m\u00e9thodes :<\/jats:bold>La revue syst\u00e9matique de la litt\u00e9rature fut entreprise \u00e0 partir des trois bases de donn\u00e9es \u00e9lectroniques :<jats:italic>Medline (via PubMed),Cochrane Library, Web of Science Core Collection<\/jats:italic>, et compl\u00e9t\u00e9e par une recherche limit\u00e9e de la litt\u00e9rature grise (<jats:italic>Google Scholar<\/jats:italic>) afin d\u2019identifier les \u00e9tudes \u00e9valuant l\u2019efficacit\u00e9 de la RMO sur le SAOS. Le crit\u00e8re de jugement principal \u00e9tait une diminution de l\u2019indice d\u2019apn\u00e9es\/hypopn\u00e9es (IHA) d\u2019au moins cinq \u00e9pisodes par heure par rapport \u00e0 l\u2019\u00e9tat initial. Les crit\u00e8res de jugement secondaires \u00e9taient une am\u00e9lioration de la qualit\u00e9 subjective du sommeil, de la qualit\u00e9 du sommeil mesur\u00e9e par polysomnographie nocturne et de la qualit\u00e9 de vie mesur\u00e9e subjectivement.<jats:bold>R\u00e9sultats :<\/jats:bold>Seulement dix \u00e9tudes r\u00e9pondaient \u00e0 tous les crit\u00e8res d\u2019inclusion. Huit \u00e9taient des essais cliniques contr\u00f4l\u00e9s randomis\u00e9s, une \u00e9tait une \u00e9tude de cohorte prospective et une autre \u00e9tait une \u00e9tude de cohorte r\u00e9trospective. Six \u00e9tudes \u00e9taient consacr\u00e9es au SAOS de l\u2019adulte et quatre au SAOS p\u00e9diatrique. Toutes les \u00e9tudes incluses ont \u00e9t\u00e9 \u00e9valu\u00e9es \u00e0 \u00ab faible risque de biais \u00bb d\u2019apr\u00e8s les douze crit\u00e8res de risque de biais du Cochrane Back Review Group. D\u2019apr\u00e8s les donn\u00e9es probantes disponibles, la RMO permet une r\u00e9duction significative de l\u2019IAH, jusqu\u2019\u00e0 90,6 % chez l\u2019enfant et jusqu\u2019\u00e0 92,06 % chez l\u2019adulte. Elle permet une diminution significative de l\u2019intensit\u00e9 et de la fr\u00e9quence du ronflement, participe \u00e0 une r\u00e9duction de la somnolence diurne, limite la r\u00e9apparition des sympt\u00f4mes d\u2019apn\u00e9e obstructive du sommeil (AOS) apr\u00e8s ad\u00e9noamygdalectomie chez l\u2019enfant et am\u00e9liore l\u2019adh\u00e9sion au traitement par ventilation en pression positive continue (PPC). La RMO passive, avec l\u2019assistance apport\u00e9e au patient par le port d\u2019une orth\u00e8se sur mesure \u00e0 bille, augmente l\u2019observance \u00e0 la r\u00e9\u00e9ducation, permet une r\u00e9duction significative de l\u2019intensit\u00e9 du ronflement, de l\u2019IAH et un accroissement significatif des voies a\u00e9rif\u00e8res sup\u00e9rieures.<jats:bold>Conclusions :<\/jats:bold>Les donn\u00e9es publi\u00e9es montrent que la r\u00e9\u00e9ducation myofonctionnelle orofaciale est efficace dans les traitements multidisciplinaires des SAOS de l\u2019enfant, de l\u2019adolescent et de l\u2019adulte et devrait \u00eatre largement prescrite \u00e0 plusieurs \u00e9tapes de ces prises en charge. La RMO passive, avec l\u2019orth\u00e8se d\u2019avanc\u00e9e mandibulaire \u00e0 bille con\u00e7ue par Mich\u00e8le Hervy-Auboiron, aide \u00e0 pallier les fr\u00e9quents d\u00e9fauts d\u2019observance observ\u00e9s lors des traitements par RMO active.<\/jats:p>","DOI":"10.1051\/orthodfr\/2019035","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2020,4,24]],"date-time":"2020-04-24T08:23:42Z","timestamp":1587716622000},"page":"343-370","source":"Crossref","is-referenced-by-count":16,"title":["Apport de la r\u00e9\u00e9ducation myofonctionnelle orofaciale au traitement du syndrome d\u2019apn\u00e9es obstructives du sommeil : une revue syst\u00e9matique de la litt\u00e9rature"],"prefix":"10.1684","volume":"90","author":[{"given":"Philippe","family":"Amat","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"\u00c9ric","family":"Tran Lu Y","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"18929","published-online":{"date-parts":[[2020,4,24]]},"reference":[{"key":"R1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"255","DOI":"10.2147\/NSS.S125299","volume":"10","author":"Ahuja","year":"2018","journal-title":"Nat Sci Sleep"},{"key":"R2","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"85","DOI":"10.1016\/j.rmed.2016.05.015","volume":"116","author":"Aiello","year":"2016","journal-title":"Respir Med"},{"key":"R3","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"175","DOI":"10.1051\/odf\/2011205","volume":"45","author":"Amat","year":"2011","journal-title":"Rev Orthop Dento Faciale"},{"key":"R4","unstructured":"Amat P. Dentisterie fond\u00e9e sur les faits: en omnipratique et en orthodontie. Paris: \u00c9ditions CdP, 2012."},{"key":"R5","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"190","DOI":"10.1016\/j.ijporl.2016.06.017","volume":"87","author":"Andersen","year":"2016","journal-title":"Int J Pediatr Otorhinolaryngol"},{"key":"R6","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"57","DOI":"10.1016\/j.ijporl.2019.04.031","volume":"123","author":"Andersen","year":"2019","journal-title":"Int J Pediatr Otorhinolaryngol"},{"key":"R7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"226","DOI":"10.1016\/j.sleep.2016.12.019","volume":"34","author":"Anitua","year":"2017","journal-title":"Sleep Med"},{"key":"R8","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"726","DOI":"10.1016\/0002-9416(61)90044-6","volume":"47","author":"Barret","year":"1961","journal-title":"Am J Orthod"},{"issue":"3","key":"R9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"911","DOI":"10.1007\/s11325-015-1307-7","volume":"20","author":"Bartolucci","year":"2016","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"R10","first-page":"17","volume":"2","author":"Baz","year":"2012","journal-title":"PAN Arab J Rhinol"},{"key":"R11","first-page":"350","volume":"11","author":"Berreto e Silva Pitta","year":"2007","journal-title":"Intl Arch Otorhinolaryngol"},{"issue":"9","key":"R12","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e0139142","DOI":"10.1371\/journal.pone.0139142","volume":"10","author":"Biggs","year":"2015","journal-title":"PLoS One"},{"key":"R13","unstructured":"Blandin PF. Anatomie du syst\u00e8me dentaire. Paris: Bailli\u00e8re, 1836."},{"issue":"5","key":"R14","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"769","DOI":"10.1016\/j.ijporl.2005.11.012","volume":"70","author":"Bonuck","year":"2006","journal-title":"Int J Pediatr Otorhinolaryngol"},{"key":"R15","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1233","DOI":"10.1016\/j.jclinepi.2005.05.004","volume":"58","author":"Boutron","year":"2005","journal-title":"J Clin Epidemiol"},{"issue":"7","key":"R16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"903","DOI":"10.1164\/rccm.201804-0758OC","volume":"199","author":"Butler","year":"2019","journal-title":"Am J Resp Crit Care Med"},{"key":"R17","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Caloway CL, Diercks GR, Keamy D, de Guzman V, Soose R, Raol N, et al. Update on hypoglossal nerve stimulation in children with down syndrome and obstructive sleep apnea. Laryngoscope. 2019 [Epub ahead of print].","DOI":"10.1002\/lary.28138"},{"key":"R18","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"669","DOI":"10.5665\/sleep.4652","volume":"38","author":"Camacho","year":"2015","journal-title":"sleep"},{"issue":"7","key":"R19","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1712","DOI":"10.1002\/lary.26352","volume":"127","author":"Camacho","year":"2017","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"R20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"849","DOI":"10.1007\/s00405-017-4848-5","volume":"275","author":"Camacho","year":"2018","journal-title":"Eur Arch Otorhinolaryngol"},{"issue":"9","key":"R21","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2176","DOI":"10.1002\/lary.25931","volume":"126","author":"Camacho","year":"2016","journal-title":"Laryngoscope"},{"issue":"5","key":"R22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"750","DOI":"10.1111\/obr.12824","volume":"20","author":"Carneiro-Barrera","year":"2019","journal-title":"Obes Rev"},{"key":"R23","first-page":"CD005520","volume":"10","author":"Carvalho","year":"2016","journal-title":"Cochrane Database Syst Rev"},{"issue":"2","key":"R24","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"124","DOI":"10.14639\/0392-100X-1380","volume":"38","author":"Cassano","year":"2018","journal-title":"Acta Otorhinolaryngol Ital"},{"issue":"7","key":"R25","first-page":"535","volume":"56","author":"Cauh\u00e9p\u00e9","year":"1955","journal-title":"Rev Stom"},{"key":"R26","unstructured":"Chauvois A, Fournier M, Girardin F. R\u00e9\u00e9ducation des fonctions dans la th\u00e9rapeutique orthodontique. Paris: S.I.D, 1991."},{"issue":"1","key":"R27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1016\/j.hkjot.2017.09.001","volume":"30","author":"Cheng","year":"2017","journal-title":"Hong Kong J Occup Ther"},{"key":"R28","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Chuang LC, Hwang YJ, Lian YC, Hervy-Auboiron M, Pirelli P, Huang YS, Guilleminault C. Changes in craniofacial and airway morphology as well as quality of life after passive myofunctional therapy in children with obstructive sleep apnea: a comparative cohort study. Sleep Breath. 2019. doi:10.1007\/s11325-019-01929-w [Epub ahead of print].","DOI":"10.1007\/s11325-019-01929-w"},{"issue":"7","key":"R29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"536","DOI":"10.1016\/j.jfma.2016.08.002","volume":"116","author":"Chuang","year":"2017","journal-title":"J Formos Med Assoc"},{"key":"R30","first-page":"1","volume":"1","author":"Costantino","year":"2019","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"R31","first-page":"374","volume":"42","author":"Dayatt","year":"2007","journal-title":"Clin Sleep Med"},{"issue":"1","key":"R32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"265","DOI":"10.1002\/lary.27314","volume":"129","author":"Deeb","year":"2019","journal-title":"Laryngoscope"},{"key":"R33","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"5","DOI":"10.1016\/j.ijporl.2016.08.019","volume":"90","author":"de Fel\u00edcio","year":"2016","journal-title":"Int J Pediatr Otorhinolaryngol"},{"key":"R34","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"271","DOI":"10.2147\/NSS.S141132","volume":"10","author":"de Fel\u00edcio","year":"2018","journal-title":"Nat Sci Sleep"},{"key":"R35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"628","DOI":"10.1016\/j.sleep.2013.03.016","volume":"14","author":"Diaf\u00e9ria","year":"2013","journal-title":"Sleep Med"},{"key":"R36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"387","DOI":"10.1007\/s11325-016-1429-6","volume":"21","author":"Diaf\u00e9ria","year":"2017","journal-title":"Sleep Breath"},{"issue":"6","key":"R37","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1449","DOI":"10.1016\/j.otc.2016.07.001","volume":"49","author":"Ehsan","year":"2016","journal-title":"Otolaryngol Clin North Am"},{"key":"R38","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ehsan Z, Ishman SL, Kimball TR, Zhang N, Zou Y, Amin RS. Longitudinal Cardiovascular Outcomes of Sleep Disordered Breathing in Children: A Meta-Analysis and Systematic. Review. Sleep. 2017;40(3).","DOI":"10.1093\/sleep\/zsx015"},{"key":"R39","unstructured":"F\u00e9d\u00e9ration Fran\u00e7aise d\u2019Orthodontie. Place de l\u2019orthodontie dans le d\u00e9pistage et le traitement du syndrome d\u2019apn\u00e9es hypopn\u00e9es obstructives du sommeil (SAHOS) chez l\u2019enfant. Mai 2018."},{"issue":"12","key":"R40","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1741","DOI":"10.1161\/CIRCRESAHA.118.310783","volume":"122","author":"Floras","year":"2018","journal-title":"Circ Res"},{"key":"R41","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"165","DOI":"10.1111\/eos.12180","volume":"123","author":"Folha","year":"2015","journal-title":"Eur J Oral Sci"},{"key":"R42","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"37","DOI":"10.1051\/odf\/1975002","volume":"9","author":"Fournier","year":"1975","journal-title":"Rev Orthop Dento Faciale"},{"issue":"2","key":"R43","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"586","DOI":"10.1164\/ajrccm.157.2.96-06049","volume":"157","author":"Friberg","year":"1998","journal-title":"Am J Respir Crit Care Med"},{"issue":"6","key":"R44","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"800","DOI":"10.1016\/j.otohns.2009.01.043","volume":"140","author":"Friedman","year":"2009","journal-title":"Otolaryngol Head Neck Surg"},{"issue":"1","key":"R45","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"95","DOI":"10.1038\/ijo.2017.229","volume":"42","author":"Frye","year":"2018","journal-title":"Int J Obes (Lond)"},{"issue":"21","key":"R46","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1660","DOI":"10.1097\/BRS.0000000000001061","volume":"40","author":"Furlan","year":"2015","journal-title":"Spine (Phila Pa 1976)"},{"key":"R47","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Garbarino S, Excessive daytime sleepiness in obstructive sleep apnea: implications for driving licenses. Sleep Breath. 2019 [Epub ahead of print].","DOI":"10.1007\/s11325-019-01903-6"},{"key":"R48","unstructured":"Garliner D. Myofunctional Therapy. Saunders, 1971."},{"issue":"7","key":"R49","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e69432","DOI":"10.1371\/journal.pone.0069432","volume":"8","author":"Ge","year":"2013","journal-title":"PLoS One"},{"issue":"10","key":"R50","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1673","DOI":"10.5665\/sleep.4078","volume":"37","author":"Genta","year":"2014","journal-title":"Sleep"},{"issue":"5","key":"R51","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"290","DOI":"10.1038\/nrendo.2016.22","volume":"12","author":"Gileles-Hillel","year":"2016","journal-title":"Nat Rev Endocrinol"},{"issue":"4","key":"R52","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"246","DOI":"10.1016\/S1073-8746(98)80030-3","volume":"4","author":"Gugino","year":"1998","journal-title":"Semin Orthod"},{"key":"R53","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"518","DOI":"10.1016\/j.sleep.2013.01.013","volume":"14","author":"Guilleminault","year":"2013","journal-title":"Sleep Med"},{"issue":"1","key":"R54","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"13","DOI":"10.1016\/j.jsmc.2018.11.002","volume":"14","author":"Guilleminault","year":"2019","journal-title":"Sleep Med Clin"},{"key":"R55","first-page":"69","volume":"1","author":"Guimaraes","year":"1999","journal-title":"J Bras Fonoaudiol"},{"key":"R56","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"962","DOI":"10.1164\/rccm.200806-981OC","volume":"179","author":"Guimaraes","year":"2009","journal-title":"Am J Respir Crit Care Med"},{"issue":"2","key":"R57","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"77","DOI":"10.1016\/j.spen.2015.04.006","volume":"22","author":"Hakim","year":"2015","journal-title":"Semin Pediatr Neurol"},{"key":"R58","unstructured":"HAS. Bon usage des technologies de sant\u00e9. Comment prescrire les dispositifs m\u00e9dicaux de traitement du syndrome d\u2019apn\u00e9es hypopn\u00e9es obstructives du sommeil chez l\u2019adulte. Octobre 2014. https:\/\/www.has-ante.fr\/upload\/docs\/application\/pdf\/2014-11\/sahos_-_fiche_de_bon_usage.pdf."},{"issue":"2","key":"R59","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"323","DOI":"10.1007\/s11325-017-1582-6","volume":"22","author":"Herkenrath","year":"2018","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"R60","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Higgins J, Green S, eds. . Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions Version 5.0.0 [updated February 2008]. The Cochrane Collaboration; 2008.","DOI":"10.1002\/9780470712184"},{"key":"R61","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1339","DOI":"10.5664\/jcsm.6184","volume":"12","author":"Hirata","year":"2016","journal-title":"J Clin Sleep Med"},{"issue":"3","key":"R62","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"311","DOI":"10.5664\/jcsm.5572","volume":"12","author":"Ho","year":"2016","journal-title":"J Clin Sleep Med"},{"issue":"18","key":"R63","first-page":"30447","volume":"S1389\u20139457","author":"Huang","year":"2018","journal-title":"Sleep Med"},{"key":"R64","first-page":"136","volume":"80","author":"Huang","year":"2017","journal-title":"Adv Otorhinolaryngol"},{"key":"R65","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"683","DOI":"10.1378\/chest.14-2953","volume":"148","author":"Ieto","year":"2015","journal-title":"Chest"},{"issue":"3","key":"R66","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"326","DOI":"10.1177\/0194599815594374","volume":"153","author":"Ishii","year":"2015","journal-title":"Otolaryngol Head Neck Surg"},{"issue":"1","key":"R67","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"32","DOI":"10.1111\/j.1440-1843.2011.02093.x","volume":"17","author":"Isono","year":"2012","journal-title":"Respirology"},{"issue":"12","key":"R68","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1561","DOI":"10.1016\/j.ijom.2018.05.015","volume":"47","author":"John","year":"2018","journal-title":"Int J Oral Maxillofac Surg"},{"key":"R69","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"540","DOI":"10.1093\/sleep\/14.6.540","volume":"14","author":"Johns","year":"1991","journal-title":"Sleep"},{"issue":"10","key":"R70","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"909","DOI":"10.1016\/S0096-6347(38)90045-6","volume":"24","author":"Johnson","year":"1938","journal-title":"Am J Orthod Oral Surg"},{"issue":"6","key":"R71","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"561","DOI":"10.1001\/jamaoto.2016.4274","volume":"143","author":"Kang","year":"2017","journal-title":"JAMA Otolaryngol Head Neck Surg"},{"issue":"Supplement 1","key":"R72","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e34","DOI":"10.1016\/j.sleep.2017.11.092","volume":"40","author":"Kayamori","year":"2017","journal-title":"Sleep Medicine"},{"issue":"6","key":"R73","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"868","DOI":"10.1590\/1982-0216201719613317","volume":"19","author":"Kayamori","year":"2017","journal-title":"Rev CEFAC"},{"key":"R74","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kuhle S, Urschitz MS. Anti-inflammatory medications for obstructive sleep apnea in children. Cochrane Database Syst Rev. 2011;CD007074.","DOI":"10.1002\/14651858.CD007074.pub2"},{"issue":"9","key":"R75","first-page":"1207","volume":"31","author":"Lee","year":"2008","journal-title":"Sleep"},{"issue":"4","key":"R76","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1257","DOI":"10.1007\/s11325-015-1154-6","volume":"19","author":"Lee","year":"2015","journal-title":"Sleep Breath"},{"issue":"3","key":"R77","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"236","DOI":"10.17796\/1053-4628-42.3.13","volume":"42","author":"Levrini","year":"2018","journal-title":"J Clin Pediatr Dent"},{"issue":"6","key":"R78","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"475","DOI":"10.17796\/1053-4625-42.6.14","volume":"42","author":"Levrini","year":"2018","journal-title":"J Clin Pediatr Dent"},{"issue":"3","key":"R79","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"253","DOI":"10.1016\/j.jds.2017.03.005","volume":"12","author":"Lian","year":"2017","journal-title":"J Dent Sci"},{"issue":"9","key":"R80","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"705","DOI":"10.1007\/s00392-015-0859-7","volume":"104","author":"Linz","year":"2015","journal-title":"Clin Res Cardiol"},{"key":"R81","first-page":"CD003002","volume":"5","author":"Mason","year":"2013","journal-title":"Cochrane Database Syst Rev"},{"key":"R82","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"121","DOI":"10.1016\/j.ejcdt.2016.08.014","volume":"66","author":"Mohamed","year":"2017","journal-title":"Egypt J Chest Dis Tuberc"},{"key":"R83","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"235","DOI":"10.1016\/j.jsmc.2014.03.002","volume":"9","author":"Moeller","year":"2014","journal-title":"Sleep Med Clin"},{"key":"R84","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1006","DOI":"10.1016\/j.jclinepi.2009.06.005","volume":"62","author":"Moher","year":"2009","journal-title":"Journal of Clinical Epidemiology"},{"key":"R85","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"92","DOI":"10.1016\/j.sleep.2018.03.022","volume":"52","author":"Neumannova","year":"2018","journal-title":"Sleep Med"},{"issue":"2","key":"R86","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"190","DOI":"10.1164\/rccm.201201-0130OC","volume":"186","author":"Nieto","year":"2012","journal-title":"Am J Resp Crit Care Med"},{"issue":"8","key":"R87","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"12961302","DOI":"10.1016\/j.jcms.2018.04.027","volume":"46","author":"Noller","year":"2018","journal-title":"J Craniomaxillofac Surg"},{"key":"R88","first-page":"224","volume":"62","author":"Oh","year":"2019","journal-title":"JKMA"},{"issue":"2","key":"R89","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"297","DOI":"10.1007\/s11325-017-1561-y","volume":"22","author":"Omobomi","year":"2018","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"R90","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"21","DOI":"10.2147\/NSS.S124657","volume":"10","author":"Osman","year":"2018","journal-title":"Nat Sci Sleep"},{"issue":"11","key":"R91","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"821","DOI":"10.1158\/1940-6207.CAPR-16-0092","volume":"9","author":"Owens","year":"2016","journal-title":"Cancer Prev Res (Phila)"},{"key":"R92","first-page":"43","volume":"31","author":"Parmar","year":"2019","journal-title":"Paediatr Respir Rev"},{"issue":"2","key":"R93","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"102","DOI":"10.1089\/chi.2016.0248","volume":"13","author":"Patinkin","year":"2017","journal-title":"Child Obes"},{"issue":"4","key":"R94","first-page":"517","volume":"36","author":"Perfect","year":"2013","journal-title":"Sleep"},{"key":"R95","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"111","DOI":"10.1051\/odf\/2012108","volume":"46","author":"Philippe","year":"2012","journal-title":"Rev Orthop Dento Faciale"},{"key":"R96","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"516","DOI":"10.1590\/S1808-86942011000400017","volume":"77","author":"Pinto","year":"2011","journal-title":"Braz J Otorhinolaryngol"},{"key":"R97","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"266","DOI":"10.1136\/bmj.38705.470590.55","volume":"332","author":"Puhan","year":"2006","journal-title":"BMJ"},{"key":"R98","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"105","DOI":"10.2147\/NSS.S127816","volume":"10","author":"Reckley","year":"2018","journal-title":"Nat Sci Sleep"},{"issue":"2","key":"R99","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"269","DOI":"10.1164\/rccm.200911-1746OC","volume":"182","author":"Redline","year":"2010","journal-title":"Am J Resp Crit Care Med"},{"issue":"7","key":"R100","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"495","DOI":"10.1016\/0002-9416(68)90218-2","volume":"54","author":"Ricketts","year":"1968","journal-title":"Am J Orthod"},{"key":"R101","unstructured":"Rollet D, De l\u2019\u00e9ducation fonctionnelle \u00e0 l\u2019occlusion fonctionnelle. In: Lejoyeux E et Flageul F. Propositions orthodontiques \/ Classe II \/ Situations critiques. Paris: Quintessence, 2011:12\u201328."},{"key":"R102","first-page":"857","volume":"59","author":"Rogers","year":"1918","journal-title":"Dental Cosmos LX"},{"issue":"222","key":"R103","first-page":"63","volume":"44","author":"Romette","year":"1974","journal-title":"Chir Dent Fr"},{"issue":"3","key":"R104","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"176","DOI":"10.1155\/2015\/583549","volume":"22","author":"Rousseau","year":"2015","journal-title":"Can Respir J"},{"issue":"1","key":"R105","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"29","DOI":"10.1177\/1479972312473134","volume":"10","author":"Sanna","year":"2013","journal-title":"Chron Respir Dis"},{"issue":"5","key":"R106","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1387","DOI":"10.1378\/chest.14-0970","volume":"146","author":"Sateia","year":"2014","journal-title":"Chest"},{"issue":"4","key":"R107","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"349","DOI":"10.1016\/j.smrv.2013.12.003","volume":"18","author":"Sedky","year":"2014","journal-title":"Sleep Med Rev"},{"key":"R108","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"108","DOI":"10.1016\/j.smrv.2015.05.003","volume":"27","author":"Sharples","year":"2016","journal-title":"Sleep Med Rev"},{"issue":"10","key":"R109","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"987","DOI":"10.1007\/s10552-018-1073-5","volume":"29","author":"Sillah","year":"2018","journal-title":"Cancer Causes Control"},{"issue":"3","key":"R110","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"967","DOI":"10.1007\/s11325-012-0785-0","volume":"17","author":"Simpson","year":"2013","journal-title":"Sleep Breath"},{"issue":"2","key":"R111","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"402","DOI":"10.1016\/j.chest.2019.02.011","volume":"156","author":"Smith","year":"2019","journal-title":"Chest"},{"issue":"6","key":"R112","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1681","DOI":"10.1378\/chest.14-2078","volume":"147","author":"Smith","year":"2015","journal-title":"Chest"},{"key":"R113","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"317","DOI":"10.1590\/S1516-18462010000200019","volume":"12","author":"Soares","year":"2010","journal-title":"Rev CEFAC"},{"key":"R114","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"858","DOI":"10.1164\/rccm.200901-0016ED","volume":"179","author":"Steele","year":"2009","journal-title":"Am J Respir Crit Care Med"},{"key":"R115","unstructured":"Strang HHW. A Text-book of Orthodontia. Philadelphie: Lea and Febiger, 1943."},{"issue":"Suppl. 1","key":"R116","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"A225","DOI":"10.1093\/sleep\/zsz067.563","volume":"42","author":"Suzuki","year":"2019","journal-title":"Sleep"},{"key":"R117","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"195","DOI":"10.1016\/j.jpor.2013.02.001","volume":"57","author":"Suzuki","year":"2013","journal-title":"J Prosthodont Res"},{"key":"R118","unstructured":"Swinehart EW Preventive orthodontia. Dental Cosmos. 1927;903\u2013910."},{"key":"R119","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"285","DOI":"10.1051\/odf\/2010304","volume":"44","author":"Talmant","year":"2010","journal-title":"Rev Orthop Dento Faciale"},{"key":"R120","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"253","DOI":"10.1051\/odf\/2009032","volume":"43","author":"Talmant","year":"2009","journal-title":"Rev Orthop Dento Faciale"},{"issue":"10","key":"R121","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1267","DOI":"10.1164\/rccm.201808-1493OC","volume":"199","author":"Taranto-Montemurro","year":"2019","journal-title":"Am J Respir Crit Care Med"},{"issue":"11","key":"R122","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"890","DOI":"10.1111\/joor.12686","volume":"45","author":"Taveira","year":"2018","journal-title":"J Oral Rehabil"},{"issue":"2","key":"R123","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"198","DOI":"10.1093\/ejo\/12.2.198","volume":"12","author":"Th\u00fcer","year":"1990","journal-title":"Eur J Orthod"},{"issue":"2","key":"R124","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"111","DOI":"10.1007\/s41782-018-0041-1","volume":"2","author":"Tom","year":"2018","journal-title":"Sleep Vigil"},{"issue":"3","key":"R125","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"pii:E361","DOI":"10.3390\/jcm8030361","volume":"8","author":"Torres-Castro","year":"2019","journal-title":"J Clin Med"},{"issue":"4","key":"R126","first-page":"piiE30","volume":"5","author":"Trosman","year":"2017","journal-title":"Med Sci (Basel)"},{"issue":"2","key":"R127","first-page":"90","volume":"7","author":"Truesdell","year":"1937","journal-title":"Angle Orthod"},{"issue":"5","key":"R128","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"635","DOI":"10.1007\/s00787-018-1227-8","volume":"28","author":"Tseng","year":"2019","journal-title":"Eur Child Adolesc Psychiatry"},{"issue":"2","key":"R129","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"275","DOI":"10.5664\/jcsm.7632","volume":"15","author":"Tzeng","year":"2019","journal-title":"J Clin Sleep Med"},{"key":"R130","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"96","DOI":"10.1093\/ejo\/cjq169","volume":"34","author":"Uysal","year":"2012","journal-title":"Eur J Orthod"},{"key":"R131","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"299","DOI":"10.1007\/s11325-010-0377-9","volume":"14","author":"Valbuza","year":"2010","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"R132","first-page":"1290","volume":"28","author":"Van Tulder","year":"2003","journal-title":"Spine"},{"key":"R133","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1193","DOI":"10.1007\/s11325-016-1332-1","volume":"20","author":"Verma","year":"2016","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"R134","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"281","DOI":"10.1007\/s11325-014-1011-z","volume":"19","author":"Villa","year":"2015","journal-title":"Sleep Breath"},{"issue":"3","key":"R135","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"251","DOI":"10.5664\/jcsm.1906","volume":"8","author":"Ward","year":"2012","journal-title":"J Clin Sleep Med"},{"issue":"2","key":"R136","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"173","DOI":"10.1513\/pats.200708-119MG","volume":"5","author":"Weaver","year":"2008","journal-title":"Proc Am Thorac Soc"},{"key":"R137","unstructured":"Wilson WE. Common perversions of functions of facial muscles with practical methods for their correction. Dental Cosmos. 1927;351\u2013359."},{"issue":"2","key":"R138","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"135","DOI":"10.1111\/adj.12690","volume":"64","author":"Wishney","year":"2019","journal-title":"Aust Dent J"},{"issue":"5","key":"R139","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e6008","DOI":"10.1097\/MD.0000000000006008","volume":"96","author":"Wu","year":"2017","journal-title":"Medicine (Baltimore)"},{"key":"R140","first-page":"117","volume":"11","author":"Yagci","year":"2010","journal-title":"World J Orthod"},{"key":"R141","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"145","DOI":"10.1016\/j.sleep.2018.12.022","volume":"60","author":"Yanyan","year":"2019","journal-title":"Sleep Med"},{"key":"R142","unstructured":"Younis A, Baz H, El Maksoud AA. Upper airway exercises in patient with obstructive sleep apnea. Avalable at: https:\/\/pdfs.semanticscholar.org\/f5f1\/1e5a6fc6c2e30f08842158f62eaa5e84abad.pdf"}],"container-title":["L'Orthodontie Fran\u00e7aise"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/www.jle.com\/10.1051\/orthodfr\/2019035","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,3,5]],"date-time":"2025-03-05T16:43:20Z","timestamp":1741193000000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.jle.com\/fr\/revues\/odf\/e-docs\/apport_de_la_reeducation_myofonctionnelle_orofaciale_au_traitement_du_syndrome_dapnees_obstructives_du_sommeil_une_revue_systematique_de_la_litterature_316239\/article.phtml"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2019,9]]},"references-count":142,"journal-issue":{"issue":"3-4"},"alternative-id":["orthodfr200005"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1051\/orthodfr\/2019035","relation":{},"ISSN":["0078-6608","1954-3395"],"issn-type":[{"value":"0078-6608","type":"print"},{"value":"1954-3395","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2019,9]]}}}