{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2025,5,14]],"date-time":"2025-05-14T03:56:26Z","timestamp":1747194986339,"version":"3.40.5"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"5","license":[{"start":{"date-parts":[[2020,10,31]],"date-time":"2020-10-31T00:00:00Z","timestamp":1604102400000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2020,10,31]],"date-time":"2020-10-31T00:00:00Z","timestamp":1604102400000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2020,10,31]],"date-time":"2020-10-31T00:00:00Z","timestamp":1604102400000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2020,10,31]]},"abstract":"<jats:p>Trzecia cz\u0119\u015b\u0107 tryptyku zwi\u0105zanego z 50-leciem mojej pracy w psychiatrii dotyczy psychofarmakologii. Ten spos\u00f3b leczenia zaburze\u0144 psychicznych ca\u0142kowicie zmieni\u0142 oblicze wsp\u00f3\u0142czesnej psychiatrii. Wprowadzenie w latach 1950-tych lek\u00f3w neuroleptycznych (przeciwpsychotycznych) i tr\u00f3jpier\u015bcieniowych lek\u00f3w przeciwdepresyjnych spowodowa\u0142o rewolucj\u0119 terapeutyczn\u0105 oraz przyczyni\u0142o si\u0119 si\u0119 do \u201emedykalizacji\u201d psychiatrii i jej podobie\u0144stwa w zakresie leczenia do innych niezabiegowych specjalno\u015bci medycznych. Odkrycie w latach 1960-tych profilaktycznego dzia\u0142ania litu zapocz\u0105tkowa\u0142o er\u0119 lek\u00f3w normotymicznych. W okresie ostatniego p\u00f3\u0142wiecza najbardziej dynamiczne dla psychofarmakologii okaza\u0142y si\u0119 lata 1990-te, kiedy to wprowadzono wi\u0119kszo\u015b\u0107 lek\u00f3w przeciwpsychotycznych i przeciwdepresyjnych tzw. nowej generacji. Wiek 21 to debiut kilku kolejnych lek\u00f3w przeciwdepresyjnych i przeciwpsychotycznych, w tym d\u0142ugo dzia\u0142aj\u0105cych iniekcji tych ostatnich. Interesuj\u0105cym wydarzeniem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wykazanie przeciw-depresyjnego dzia\u0142ania ketaminy. \nMoj\u0105 domen\u0105 badawcz\u0105 w psychofarmakologii by\u0142o leczenie litem chor\u00f3b afektywnych. Jestem autorem licznych prac na temat litu, z kt\u00f3rych ponad 150 znajduje si\u0119  w bazie danych PubMed. Wiele aspekt\u00f3w klinicznych i badawczych zwi\u0105zanych ze stosowaniem litu opisano tam po raz pierwszy w pi\u015bmiennictwie polskim, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich to artyku\u0142y pionierskie w skali mi\u0119dzynarodowej. Ostatnio napisa\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 pt. \u201eLit - niezwyk\u0142y lek w psychiatrii\u201d, kt\u00f3ra posiada r\u00f3wnie\u017c wersj\u0119 angielsk\u0105. Prowadzi\u0142em te\u017c wiele bada\u0144 nad lekami przeciwdepresyjnymi, farmakoterapi\u0105 depresji lekoopornej oraz lekami normotymicznymi, dla kt\u00f3rych zaproponowa\u0142em wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 klasyfikacj\u0119.  Uczestniczy\u0142em w europejskich programach EUFEST i OPTIMISE dotycz\u0105cych optymalizacji stosowania lek\u00f3w przeciwpsychotycznych w schizofrenii. Wykona\u0142em r\u00f3wnie\u017c wiele prac badawczych zwi\u0105zanych z przeciwdepresyjnym dzia\u0142aniem wlewu ketaminy oraz terapi\u0105 elektro-wstrz\u0105sow\u0105.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/126249","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2020,12,13]],"date-time":"2020-12-13T18:32:15Z","timestamp":1607884335000},"page":"845-864","source":"Crossref","is-referenced-by-count":1,"title":["A half-century of participant observation in psychiatry. Part III: psychopharmacology"],"prefix":"10.12740","volume":"54","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-0577-0381","authenticated-orcid":false,"given":"Janusz","family":"Rybakowski","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2020,10,31]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["P\u00f3\u0142 wieku obserwacji uczestnicz\u0105cej w psychiatrii. Cz\u0119\u015b\u0107 III. Psychofarmakologia"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-126249-81671","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-126249-81671","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,10,18]],"date-time":"2022-10-18T06:50:24Z","timestamp":1666075824000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/A-half-century-of-participant-observation-in-psychiatry-Part-III-psychopharmacology,126249,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2020,10,31]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"5","published-print":{"date-parts":[[2020]]}},"alternative-id":["126249"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/126249","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"type":"print","value":"0033-2674"},{"type":"electronic","value":"2391-5854"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2020,10,31]]}}}