{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,6,8]],"date-time":"2026-06-08T00:46:02Z","timestamp":1780879562452,"version":"3.54.1"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"1","license":[{"start":{"date-parts":[[2023,2,28]],"date-time":"2023-02-28T00:00:00Z","timestamp":1677542400000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2023,2,28]],"date-time":"2023-02-28T00:00:00Z","timestamp":1677542400000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2023,2,28]],"date-time":"2023-02-28T00:00:00Z","timestamp":1677542400000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2023,2,28]]},"abstract":"<jats:p>W styczniu 2023 roku mija 50 rocznica ukazania si\u0119 w presti\u017cowym czasopi\u015bmie naukowym \u201eScience\u201d artyku\u0142u Davida Rosenhana \u201eOn being sane in insane places\u201d. Publikacja ta sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej wp\u0142ywowych prac psychiatrycznych drugiej po\u0142owy XX wieku, osi\u0105gaj\u0105c do po\u0142owy 2022 roku 1276 cytowa\u0144. W artykule opisano 8 zdrowych os\u00f3b, kt\u00f3re zg\u0142osi\u0142y si\u0119 do szpitali psychiatrycznych w USA podaj\u0105c doznawanie omam\u00f3w s\u0142uchowych. Wszystkie zosta\u0142y przyj\u0119te do oddzia\u0142u psychiatrycznego, g\u0142\u00f3wnie z podejrzeniem schizofrenii i zalecono im leczenie farmakologiczne. Ich pobyt trwa\u0142 \u015brednio 19 (7-52) dni mimo, \u017ce od chwili przyj\u0119cia nie potwierdza\u0142y tych objaw\u00f3w. Artyku\u0142 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na niezasadne rozpoznanie choroby psychicznej skutkuj\u0105ce hospitalizacj\u0105 psychiatryczn\u0105 w nieprzyjaznych warunkach. Mia\u0142 on wielorakie konsekwencje. Wzmocni\u0142 proces deinstytucjonalizacji psychiatrycznej i stanowi\u0142 po\u017cywk\u0119 dla ruch\u00f3w antypsychiatrycznych oraz psychiatrii nazywanej \u201ehumanistyczn\u0105\u201d. Przy\u015bpieszy\u0142 natomiast powstanie obiektywnego systemu diagnostyki psychiatrycznej, jakim sta\u0142a si\u0119 III edycja ameryka\u0144skiego podr\u0119cznika Diagnostic and Statistical Manual (DSM) wydana w 1980 roku. Publikacja w 2019 roku ksi\u0105\u017cki Susannah Cahalan pt. The great pretender (Wielki mistyfikator) podwa\u017ca rzetelno\u015b\u0107 artyku\u0142u. Autorka na podstawie wielu rozm\u00f3w i maj\u0105c wgl\u0105d do notatek Rosenhana wykaza\u0142a liczne nie\u015bcis\u0142o\u015bci w opisie eksperymentu. Nie by\u0142a r\u00f3wnie\u017c w stanie retrospektywnie potwierdzi\u0107 to\u017csamo\u015bci wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b bior\u0105cych w nim udzia\u0142, ani uzyska\u0107 istotnych danych odno\u015bnie tej publikacji od redakcji \u201eScience\u201d. W 50-lecie artyku\u0142u zwraca si\u0119 uwag\u0119 zar\u00f3wno na jego aspekt poznawczy dotycz\u0105cy obiektywnego rozpoznania choroby psychicznej i roli hospitalizacji psychiatrycznych, ale r\u00f3wnie\u017c na negatywne konsekwencje drastycznego zmniejszenia \u0142\u00f3\u017cek psychiatrycznych w USA.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/155398","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2023,4,10]],"date-time":"2023-04-10T21:10:12Z","timestamp":1681161012000},"page":"7-18","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["The fiftieth anniversary of the article that shook up psychiatry"],"prefix":"10.12740","volume":"57","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-0577-0381","authenticated-orcid":false,"given":"Janusz","family":"Rybakowski","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2023,2,28]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecie artyku\u0142u, kt\u00f3ry wstrz\u0105sn\u0105\u0142 psychiatri\u0105"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-155398-88948","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-155398-88948","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,4,10]],"date-time":"2023-04-10T21:10:15Z","timestamp":1681161015000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/The-fiftieth-anniversary-of-the-article-that-shook-up-psychiatry,155398,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2023,2,28]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"1","published-print":{"date-parts":[[2023]]}},"alternative-id":["155398"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/155398","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2023,2,28]]}}}