{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,7,28]],"date-time":"2026-07-28T22:28:51Z","timestamp":1785277731692,"version":"3.55.0"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2023,8,31]],"date-time":"2023-08-31T00:00:00Z","timestamp":1693440000000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2023,8,31]],"date-time":"2023-08-31T00:00:00Z","timestamp":1693440000000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2023,8,31]],"date-time":"2023-08-31T00:00:00Z","timestamp":1693440000000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2023,8,31]]},"abstract":"<jats:p>Zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego (ang. post-traumatic stress disorder, PTSD) to zaburzenie psychiczne wyst\u0119puj\u0105ce po udziale w traumatycznym wydarzeniu, takim jak do\u015bwiadczenie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej, udzia\u0142 w wypadku, zamach terrorystyczny lub konflikt zbrojny, bycie ofiar\u0105 gwa\u0142tu, tortur lub przemocy fizycznej, doznanie urazu lub znalezienie si\u0119 w innej sytuacji nios\u0105cej wysokie ryzyko utraty \u017cycia. Ofiara traumy nie zawsze musi by\u0107 w pozycji osoby bezpo\u015brednio zagro\u017conej fizyczn\u0105 krzywd\u0105. Zaburzenie mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 tak\u017ce na skutek ostrej reakcji na stres spowodowanej udzia\u0142em w sytuacji, w kt\u00f3rej to inny cz\u0142owiek doznaje cierpienia na tyle niewyobra\u017calnego, \u017ce dalsze normalne \u017cycie \u015bwiadka staje si\u0119 niemo\u017cliwe. Chorzy cz\u0119sto s\u0105 przekonani, \u017ce bezpowrotnie utracili zdolno\u015b\u0107 wcze\u015bniejszej egzystencji. W skali globalnej zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego stanowi coraz cz\u0119\u015bciej rozpoznawane zaburzenie. Mo\u017cna przewidywa\u0107, \u017ce w Europie w zwi\u0105zku z trwaj\u0105c\u0105 wojn\u0105 na Ukrainie oraz kryzysem migracyjnym cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania ci\u0119\u017ckich zaburze\u0144 zwi\u0105zanych ze stresem traumatycznym b\u0119dzie systematycznie ros\u0142a. Na przestrzeni ostatnich lat nast\u0105pi\u0142 znaczny post\u0119p wiedzy i rozwoju metod s\u0142u\u017c\u0105cych przeciwdzia\u0142aniu PTSD. Potwierdzone empirycznie formy leczenia obejmuj\u0105 oddzia\u0142ywania psychoterapeutyczne i farmakoterapeutyczne. Zaproponowane rekomendacje zosta\u0142y opracowane przez zesp\u00f3\u0142 ekspert\u00f3w z obszaru psychiatrii, psychologii klinicznej, psychoterapii i medycyny rodzinnej w celu przedstawienia wytycznych dotycz\u0105cych post\u0119powania terapeutycznego w praktyce lekarskiej i psychologicznej. Stanowisko grupy roboczej zosta\u0142o opracowane zgodnie z wiedz\u0105 opart\u0105 na dowodach (evidence-based practice) w ramach trzyetapowego post\u0119powania obejmuj\u0105cego: przegl\u0105d literatury, dyskusj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 zagadnienia oraz wypracowanie wsp\u00f3lnego stanowiska eksperckiego.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/166172","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2023,10,4]],"date-time":"2023-10-04T17:35:11Z","timestamp":1696440911000},"page":"705-727","source":"Crossref","is-referenced-by-count":5,"title":["The position statement of the Working Group on the treatment of post-traumatic stress disorders in adults"],"prefix":"10.12740","volume":"57","author":[{"given":"Tytus","family":"Koweszko","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Bogdan","family":"de Barbaro","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Bernadetta","family":"Izydorczyk","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Agnieszka","family":"Mastalerz-Migas","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Jerzy","family":"Samochowiec","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Agata","family":"Szulc","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Adrianna","family":"Kowalska","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Katarzyna","family":"Wachowska","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-2447-5636","authenticated-orcid":false,"given":"Piotr","family":"Ga\u0142ecki","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2023,8,31]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Stanowisko grupy roboczej dotycz\u0105ce terapii zaburze\u0144 zwi\u0105zanych ze stresem pourazowym u os\u00f3b doros\u0142ych"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-166172-95034","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-166172-95034","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,10,4]],"date-time":"2023-10-04T17:35:13Z","timestamp":1696440913000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/The-position-statement-of-the-Working-Group-on-the-treatment-of-post-traumatic-stress,166172,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2023,8,31]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"4","published-print":{"date-parts":[[2023]]}},"alternative-id":["166172"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/166172","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2023,8,31]]}}}