{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,9,30]],"date-time":"2026-09-30T00:16:58Z","timestamp":1790727418048,"version":"4.1.0"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2024,6,30]],"date-time":"2024-06-30T00:00:00Z","timestamp":1719705600000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2024,6,30]],"date-time":"2024-06-30T00:00:00Z","timestamp":1719705600000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2024,6,30]],"date-time":"2024-06-30T00:00:00Z","timestamp":1719705600000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2024,6,30]]},"abstract":"<jats:sec><jats:title>Cel pracy<\/jats:title><jats:p>Dowody sugeruj\u0105, \u017ce zmniejszone wydzielanie dopaminy w szlakach mezokortykolimbicznych mo\u017ce predysponowa\u0107 do zwi\u0119kszonej podatno\u015bci na uzale\u017cnienie od substancji psychoaktywnych. Zaproponowano zdefiniowanie takiego zjawiska jako zespo\u0142u deficytu nagrody (ang. reward deficiency syndrome, RDS). Badania wskazuj\u0105, \u017ce zmniejszenie stymuluj\u0105cej transmisji glutaminergicznej w uk\u0142adzie dopaminergicznym mo\u017ce stanowi\u0107 alternatywny fenotyp RDS. Potencjalnym \u017ar\u00f3d\u0142em tego typu nieprawid\u0142owo\u015bci jest wychwyt zwrotny glutaminianu, kt\u00f3ry zale\u017cy od funkcji transporter\u00f3w aminokwas\u00f3w pobudzaj\u0105cych (ang. excitatory amino acid transporter, EAAT). Celem zaprezentowanego badania by\u0142a ocena zwi\u0105zku wariant\u00f3w rs4354668 genu dla EAAT2 z ryzykiem wyst\u0105pienia zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z u\u017cywaniem substancji psychoaktywnych.<\/jats:p><\/jats:sec><jats:sec><jats:title>Metoda<\/jats:title><jats:p>Przeanalizowali\u015bmy materia\u0142 genetyczny i dane psychometryczne 125 m\u0142odych doros\u0142ych (n = 125) pod k\u0105tem wp\u0142ywu polimorfizmu rs4354668 genu SLC1A2 dla EAAT2 na ryzykowne lub szkodliwe u\u017cywanie narkotyk\u00f3w (ang. risky or harmful drug use, RHDU). Po analizie eksploracyjnej wykorzystali\u015bmy modele regresji logistycznej do oceny prawdopodobie\u0144stwa wyst\u0105pienia RHDU w poszczeg\u00f3lnych grupach.<\/jats:p><\/jats:sec><jats:sec><jats:title>Wyniki<\/jats:title><jats:p>W ostatecznym modelu wariant T\/T rs4354668 by\u0142 istotnie powi\u0105zany z ni\u017cszym prawdopodobie\u0144stwem wyst\u0105pienia RHDU w por\u00f3wnaniu z wariantem G\/G (OR: 0.021; 95% CI: 0.001 \u2013 0.275; p = 0.009). Innymi istotnymi predyktorami RHDU by\u0142y palenie tytoniu oraz ryzykowne lub szkodliwe picie alkoholu.<\/jats:p><\/jats:sec><jats:sec><jats:title>Wnioski<\/jats:title><jats:p>Uzyskane wyniki mog\u0105 wskazywa\u0107 na mo\u017cliwy zwi\u0105zek ryzyka szkodliwego u\u017cywania narkotyk\u00f3w z wariantami polimorfizmu rs4354668 genu SLC1A2 dla EAAT2. Osoby z wariantem T\/T tego polimorfizmu wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 mniej nara\u017cone na rozw\u00f3j zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z u\u017cywaniem narkotyk\u00f3w.<\/jats:p><\/jats:sec>","DOI":"10.12740\/pp\/171620","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2024,7,21]],"date-time":"2024-07-21T13:57:47Z","timestamp":1721570267000},"page":"467-494","source":"Crossref","is-referenced-by-count":3,"title":["The rs4354668 polymorphism in the SLC1A2 gene for the EAAT2 glutamate transporter is associated with an increased risk of harmful drug use \u2013 an exploratory study on a university student population"],"prefix":"10.12740","volume":"58","author":[{"given":"Bartosz","family":"Dawidowski","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Barbara","family":"Olejniczak","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Katarzyna","family":"Grobli\u0144ska","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Magdalena","family":"Knapi\u0144ska","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Urszula","family":"Kozicka","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Micha\u0142","family":"Krasi\u0144ski","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Anna","family":"Ku\u0142ak","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Grzegorz","family":"Grelecki","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Zuzanna","family":"Czapli\u0144ska","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Oliwia","family":"Piotrowska","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Klaudia","family":"Ko\u015bcielecka","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6756-4001","authenticated-orcid":false,"given":"Piotr","family":"Podwalski","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Anna","family":"Michalczyk","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Jerzy","family":"Samochowiec","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2024,6,30]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Polimorfizm rs4354668 w genie SLC1A2 dla transportera glutaminianu EAAT2 wi\u0105\u017c\u0105cy si\u0119 ze zwi\u0119kszonym ryzykiem szkodliwego u\u017cywania narkotyk\u00f3w \u2013 badanie eksploracyjne na populacji student\u00f3w"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-171620-112500","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-171620-112500","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,7,21]],"date-time":"2024-07-21T13:58:01Z","timestamp":1721570281000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/The-rs4354668-polymorphism-in-the-SLC1A2-gene-for-the-EAAT2-glutamate-transporter,171620,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2024,6,30]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"3","published-print":{"date-parts":[[2024]]}},"alternative-id":["171620"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/171620","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2024,6,30]]}}}