{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,8,22]],"date-time":"2026-08-22T13:22:36Z","timestamp":1787404956573,"version":"build-2736575974"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2026,6,30]],"date-time":"2026-06-30T00:00:00Z","timestamp":1782777600000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,6,30]],"date-time":"2026-06-30T00:00:00Z","timestamp":1782777600000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,6,30]],"date-time":"2026-06-30T00:00:00Z","timestamp":1782777600000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2026,6,30]]},"abstract":"<jats:p>G\u0142\u00f3wnym celem pracy by\u0142o ukazanie znaczenia impulsywno\u015bci jako pod\u0142o\u017ca zachowa\u0144 agresywnych przejawianych przez osoby ze spektrum schizofrenii ze szczeg\u00f3lnym zwr\u00f3ceniem uwagi na jej biologiczne uwarunkowania, w tym genetyczne. Badania obrazowe o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego pozwalaj\u0105 na zlokalizowanie o\u015brodk\u00f3w odpowiedzialnych za poszczeg\u00f3lne typy impulsywno\u015bci oraz za modulowanie reakcji impulsywnych. Do nadmiernej impulsywno\u015bci mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 zaburzenia w przeka\u017anictwie serotoninergicznym, dopaminergicznym i noradrenergicznym i zaburzone funkcjonowanie innych szlak\u00f3w neuroprzeka\u017anikowych na pod\u0142o\u017cu zmian genetycznych (COMT, Ala72Ser, Val158Met i C957T, SLC6A4). Zaobserwowano cechy \u015bwiadcz\u0105ce o genetycznym zr\u00f3\u017cnicowaniu w\u015br\u00f3d os\u00f3b wykazuj\u0105cych odmienne formy wzmo\u017conej impulsywno\u015bci: motorycznej, poznawczej i wynikaj\u0105cej z braku planowania, kt\u00f3re mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 na poziomie molekularnym. W\u015br\u00f3d gen\u00f3w predysponuj\u0105cych do wyst\u0105pienia zaburze\u0144 psychicznych i neurorozwojowych, kt\u00f3rym towarzyszy nasilona impulsywno\u015b\u0107 sprzyjaj\u0105ca zachowaniom agresywnym wymienia si\u0119 neuroliginy i neureksyny. Podstaw\u0119 do takich hipotez daj\u0105 wyniki analiz prowadzonych na modelach zwierz\u0119cych. Nale\u017cy zak\u0142ada\u0107, \u017ce wyniki dalszych bada\u0144 genetycznych w tym zakresie pozwol\u0105 na bardziej precyzyjne okre\u015blenie ryzyka agresji ze strony sprawc\u00f3w z zaburzeniami psychotycznymi. Prawdopodobnie w przysz\u0142o\u015bci pozwoli to na opracowanie bardziej skutecznych i zindywidualizowanych program\u00f3w terapeutycznych, ukierunkowanych na obni\u017cenie ryzyka zachowa\u0144 niebezpiecznych w tej grupie sprawc\u00f3w, sprawniejsze wykonywanie \u015brodk\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych, a tym samym obni\u017cenie koszt\u00f3w leczenia psychiatrycznego niepoczytalnych sprawc\u00f3w czyn\u00f3w zabronionych.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/205876","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2026,8,22]],"date-time":"2026-08-22T12:31:16Z","timestamp":1787401876000},"page":"399-412","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Neurobiological etiology of impulsivity in the context of aggressive behaviors in schizophrenia"],"prefix":"10.12740","volume":"60","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-6481-3962","authenticated-orcid":false,"given":"Przemys\u0142aw Norbert","family":"Cynkier","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-3424-6338","authenticated-orcid":false,"given":"Filip","family":"Tomczuk","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-9604-6027","authenticated-orcid":false,"given":"Janusz","family":"Heitzman","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2026,6,30]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Neurobiologiczna etiologia impulsywno\u015bci w aspekcie zachowa\u0144 agresywnych w schizofrenii"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-205876-143610","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-205876-143610","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2026,8,22]],"date-time":"2026-08-22T12:31:17Z","timestamp":1787401877000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/Neurobiological-etiology-of-impulsivity-in-the-context-of-aggressive-behaviors-in,205876,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2026,6,30]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"3","published-print":{"date-parts":[[2026]]}},"alternative-id":["205876"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/205876","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2026,6,30]]}}}