{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,9,26]],"date-time":"2026-09-26T01:40:11Z","timestamp":1790386811861,"version":"4.1.0"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"6","license":[{"start":{"date-parts":[[2019,12,31]],"date-time":"2019-12-31T00:00:00Z","timestamp":1577750400000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2019,12,31]],"date-time":"2019-12-31T00:00:00Z","timestamp":1577750400000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2019,12,31]],"date-time":"2019-12-31T00:00:00Z","timestamp":1577750400000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2019,12,31]]},"abstract":"<jats:p>Etiopatogeneza zaburze\u0144 nastroju, nie jest w pe\u0142ni poznana. W\u015br\u00f3d mo\u017cliwych przyczyn tych zaburze\u0144 bierze si\u0119 pod uwag\u0119 czynniki genetyczne. Dotychczas nie uda\u0142o si\u0119 zidentyfikowa\u0107 mutacji pojedynczego genu odpowiadaj\u0105cego za objawy kliniczne, dlatego w etiologii tych chor\u00f3b sugeruje si\u0119 udzia\u0142 mechanizm\u00f3w epigenetycznych, kt\u00f3re polegaj\u0105 na wywo\u0142aniu sta\u0142ych zmian w ekspresji gen\u00f3w przez bod\u017ace \u015brodowiskowe. Istnieje kilka mechanizm\u00f3w epigenetycznych, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 DNA dla czynnik\u00f3w transkrypcyjnych, takich jak acetylacja\/deacetylacja i metylacja\/demetylacja histon\u00f3w lub wprowadzenie grup metylowych do reszt cytozyny w DNA.\nWiadomo, \u017ce ekspozycja na bod\u017ace stresowe zar\u00f3wno we wczesnym okresie \u017cycia jak i u doros\u0142ych mo\u017ce prowadzi\u0107 do wywo\u0142anych epigenetycznie, zmian ekspresji gen\u00f3w zaanga\u017cowanych w regulacj\u0119 nastroju, na przyk\u0142ad gen\u00f3w zaanga\u017cowanych w regulacj\u0119 aktywno\u015bci osi HPA (NR3C1) lub odpowiedzialnych za neuroprzeka\u017anictwo serotoninergiczne (SLC6A4). Ponadto, wydaje si\u0119, \u017ce mechanizmy dzia\u0142ania niekt\u00f3rych lek\u00f3w przeciwdepresyjnych takich jak fluoksetyna i citalopram czy normotymicznych jak kwas walproinowy,  s\u0105 przynajmniej cz\u0119\u015bciowo zwi\u0105zane z wp\u0142ywem na procesy epigenetyczne. \nAnaliza zmian epigenetycznych mo\u017ce stanowi\u0107 obiecuj\u0105ce narz\u0119dzie diagnostyczne, kt\u00f3re u\u0142atwi identyfikacj\u0119 grup pacjent\u00f3w najbardziej podatnych na rozw\u00f3j chor\u00f3b psychicznych a tak\u017ce mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 biomarkerem, kt\u00f3ry upro\u015bci ich diagnozowanie i leczenie.\nPodsumowuj\u0105c, badania mechanizm\u00f3w epigenetycznych mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do poznania neurobiologicznych podstaw zaburze\u0144 afektywnych oraz stworzy\u0107 nowe mo\u017cliwo\u015bci terapii pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na zaburzenia nastroju i inne choroby psychiczne.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/94375","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2020,1,15]],"date-time":"2020-01-15T17:01:53Z","timestamp":1579107713000},"page":"1413-1428","source":"Crossref","is-referenced-by-count":40,"title":["Epigenetic mechanisms of stress and depression"],"prefix":"10.12740","volume":"53","author":[{"given":"Natalia","family":"Chmielewska","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Janusz","family":"Szyndler","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Piotr","family":"Maciejak","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Adam","family":"P\u0142a\u017anik","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2019,12,31]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Mechanizmy epigenetyczne stresu i depresji"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-94375-81609","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-94375-81609","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,10,18]],"date-time":"2022-10-18T06:51:33Z","timestamp":1666075893000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/Epigenetic-mechanisms-of-stress-and-depression,94375,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2019,12,31]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"6","published-print":{"date-parts":[[2019]]}},"alternative-id":["94375"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/94375","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2019,12,31]]}}}