{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,7,13]],"date-time":"2026-07-13T20:53:25Z","timestamp":1783976005426,"version":"3.55.0"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"2","license":[{"start":{"date-parts":[[2026,4,30]],"date-time":"2026-04-30T00:00:00Z","timestamp":1777507200000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,4,30]],"date-time":"2026-04-30T00:00:00Z","timestamp":1777507200000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,4,30]],"date-time":"2026-04-30T00:00:00Z","timestamp":1777507200000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2026,4,30]]},"abstract":"<jats:p>Szacuj\u0119 si\u0119, \u017ce oko\u0142o 1 do 3% ludzi na \u015bwiecie cierpi na celiaki\u0119, kt\u00f3ra w g\u0142\u00f3wnej mierze dotyczy os\u00f3b rasy kaukaskiej. Pomocny podczas diagnozowania jednostki chorobowej jest haplotyp HLA-DQ2 i HLA-DQ8 obecny u wi\u0119kszo\u015bci populacji europejskiej z zdiagnozowan\u0105 celiaki\u0105. G\u0142\u00f3wnym objawem jest przewlek\u0142e zapalenie jelita cienkiego i zanik kosmk\u00f3w jelitowych, ale mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c objawy neurologiczne i psychopatologiczne, takie jak depresja czy nasilony l\u0119k. Liczne badania wskazuj\u0105, \u017ce dieta bezglutenowa \u0142agodzi objawy psychologiczne zwi\u0105zane z celiaki\u0105. Rygorystyczne wymogi diety stanowi\u0105 jednak cz\u0119sto wyzwanie dla pacjent\u00f3w, zmieniaj\u0105c ich dotychczasowy styl \u017cycia, ograniczaj\u0105c jego komfort. U chorych na celiaki\u0119 obserwuje si\u0119 nasilenie objaw\u00f3w depresyjnych i l\u0119kowych, a d\u0142ugo\u015b\u0107 trwania choroby wp\u0142ywa na nasilenie powy\u017cszych objaw\u00f3w. Aktualnie korzy\u015bci terapeutyczne przypisywane s\u0105 szczeg\u00f3lnie diecie bezglutenowej, jednak ostatnie doniesienia naukowe \u015bwiadcz\u0105 o por\u00f3wnywalnym efekcie klinicznym u pacjent\u00f3w stosuj\u0105cych probiotyki. Na przebieg choroby wp\u0142yw ma r\u00f3wnie\u017c wsparcie emocjonalne rodziny chorego, powoduj\u0105c \u0142agodniejszy przebieg choroby. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 opiekun\u00f3w chorych na symptomy objaw\u00f3w l\u0119kowych oraz depresyjnych u podopiecznych, poniewa\u017c cz\u0119sto s\u0105 one niedostrzegane, co wp\u0142ywa na niepomy\u015blny przebieg choroby.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/onlinefirst\/203065","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2025,7,20]],"date-time":"2025-07-20T08:44:42Z","timestamp":1753001082000},"page":"293-307","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Depressive and anxiety symptoms in patients with celiac disease \u2013 co-occurrence and mutual dependencies"],"prefix":"10.12740","volume":"60","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0002-7917-876X","authenticated-orcid":false,"given":"Karolina Patrycja","family":"Sas","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-3375-9369","authenticated-orcid":false,"given":"Damian","family":"Zieli\u0144ski","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-8009-7118","authenticated-orcid":false,"given":"Magdalena","family":"Piegza","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2026,4,30]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Objawy depresyjne i l\u0119kowe u chorych na celiaki\u0119 \u2013 wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie i wzajemne zale\u017cno\u015bci"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-203065-132613","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-203065-132613","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2026,6,7]],"date-time":"2026-06-07T10:48:44Z","timestamp":1780829324000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/Depressive-and-anxiety-symptoms-in-patients-with-celiac-disease-co-occurrence-and,203065,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2026,4,30]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"2","published-print":{"date-parts":[[2026]]}},"alternative-id":["203065"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/onlinefirst\/203065","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2026,4,30]]}}}