{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,2,18]],"date-time":"2026-02-18T16:17:15Z","timestamp":1771431435279,"version":"3.50.1"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","license":[{"start":{"date-parts":[[2026,2,16]],"date-time":"2026-02-16T00:00:00Z","timestamp":1771200000000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,2,16]],"date-time":"2026-02-16T00:00:00Z","timestamp":1771200000000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,2,16]],"date-time":"2026-02-16T00:00:00Z","timestamp":1771200000000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2026,2,16]]},"abstract":"<jats:sec>\n                    <jats:title>Cel pracy<\/jats:title>\n                    <jats:p>Zaburzenia ze spektrum schizofrenii (SSD) u dzieci i m\u0142odzie\u017cy s\u0105 rzadkie, lecz klinicznie ci\u0119\u017ckie. W Polsce dane dotycz\u0105ce praktyk diagnostycznych oraz uwarunkowa\u0144 systemowych s\u0105 ograniczone. Celem niniejszego badania by\u0142a analiza og\u00f3lnokrajowych trend\u00f3w w diagnozach SSD, hospitalizacjach oraz wska\u017anikach finansowych w latach 2014\u20132019, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem zale\u017cno\u015bci wiekowych i specyficznych dla poszczeg\u00f3lnych rozpozna\u0144.<\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>\n                  <jats:sec>\n                    <jats:title>Metoda<\/jats:title>\n                    <jats:p>Przeprowadzono retrospektywn\u0105 analiz\u0119 og\u00f3lnopolskich danych dotycz\u0105cych hospitalizacji w latach 2014\u20132019, obejmuj\u0105c\u0105 9 034 pacjent\u00f3w w wieku 0\u201317 lat, u kt\u00f3rych rozpoznano SSD (kody ICD-10: F20, F21, F25).<\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>\n                  <jats:sec>\n                    <jats:title>Wyniki<\/jats:title>\n                    <jats:p>W latach 2014\u20132019 diagnozy SSD (ICD-10: F20, F21, F25) postawiono \u0142\u0105cznie 9 034 hospitalizowanym pacjentom w wieku 0\u201317 lat. Kod F20 pozostawa\u0142 dominuj\u0105cy, natomiast F21 i F25 by\u0142y u\u017cywane rzadko. Zaobserwowano wyra\u017ane przesuni\u0119cie w kierunku m\u0142odszych pacjent\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w grupie 13\u201314-latk\u00f3w. Liczba hospitalizacji pozosta\u0142a stabilna, \u015bwiadczenia zmniejszy\u0142y si\u0119, a ca\u0142kowite refundacje wzros\u0142y mimo spadku liczby realizowanych us\u0142ug.\nTrendy te nale\u017cy interpretowa\u0107 w \u015bwietle danych mi\u0119dzynarodowych. Badania walidacyjne ze Skandynawii (Szwecja, Finlandia, Dania, Norwegia) konsekwentnie wykazuj\u0105, \u017ce 75\u201386% szpitalnych rozpozna\u0144 schizofrenii kodowanych w ICD spe\u0142nia kryteria DSM, natomiast cz\u0119ste s\u0105 b\u0142\u0119dy kodowania, nadu\u017cywanie kodu F20 oraz regionalne r\u00f3\u017cnice w precyzji diagnostycznej. Dominacja F20 w polskich danych pediatrycznych mo\u017ce w podobny spos\u00f3b odzwierciedla\u0107 systemowe praktyki kodowania, a nie rzeczywist\u0105 epidemiologi\u0119.<\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>\n                  <jats:sec>\n                    <jats:title>Wnioski<\/jats:title>\n                    <jats:p>Wyniki wskazuj\u0105 na istotn\u0105 niepewno\u015b\u0107 diagnostyczn\u0105, mo\u017cliwe nadu\u017cywanie kodu F20 oraz niedostateczne stosowanie rozpozna\u0144 spektrum (F21, F25). Wzorce te odzwierciedlaj\u0105 ograniczenia ICD-10 w praktyce pediatrycznej, co jest r\u00f3wnie\u017c opisywane w literaturze skandynawskiej. Wdro\u017cenie rozwojowo ukierunkowanych zasad klasyfikacji (np. DSM-5) mog\u0142oby poprawi\u0107 trafno\u015b\u0107 diagnostyki oraz planowanie leczenia.<\/jats:p>\n                  <\/jats:sec>","DOI":"10.12740\/pp\/onlinefirst\/215908","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2026,2,18]],"date-time":"2026-02-18T15:41:21Z","timestamp":1771429281000},"page":"1-20","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Trends and diagnostic challenges in pediatric schizophrenia spectrum disorders in Poland (2014\u20132019): A nationwide register-based study in an international context"],"prefix":"10.12740","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-0452-295X","authenticated-orcid":false,"given":"Wirginia","family":"Krzy\u015bciak","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-0666-0072","authenticated-orcid":false,"given":"Marta","family":"Szwajca","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3174-4929","authenticated-orcid":false,"given":"Natalia","family":"\u015amierciak","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-2554-9409","authenticated-orcid":false,"given":"Pawe\u0142","family":"Krzy\u015bciak","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-9560-9796","authenticated-orcid":false,"given":"Krzysztof","family":"Szwajca","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-8005-2182","authenticated-orcid":false,"given":"Maciej","family":"Pilecki","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-4754-9434","authenticated-orcid":false,"given":"\u0141ukasz","family":"M\u00fcldner-Nieckowski","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2026,2,16]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-215908-135801","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-215908-135801","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2026,2,18]],"date-time":"2026-02-18T15:41:22Z","timestamp":1771429282000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/Trends-and-diagnostic-challenges-in-pediatric-schizophrenia-spectrum-disorders-in,215908,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2026,2,16]]},"references-count":0,"alternative-id":["215908"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/onlinefirst\/215908","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2026,2,16]]}}}