{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,7,14]],"date-time":"2026-07-14T19:06:31Z","timestamp":1784055991455,"version":"3.55.0"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","license":[{"start":{"date-parts":[[2026,6,11]],"date-time":"2026-06-11T00:00:00Z","timestamp":1781136000000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,6,11]],"date-time":"2026-06-11T00:00:00Z","timestamp":1781136000000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2026,6,11]],"date-time":"2026-06-11T00:00:00Z","timestamp":1781136000000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2026,6,11]]},"abstract":"<jats:p>Kreatyna, endogenny zwi\u0105zek kluczowy dla homeostazy energetycznej, odgrywa znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w bioenergetyce m\u00f3zgu \u2013 narz\u0105du o wysokim zapotrzebowaniu metabolicznym. Niniejsza praca pogl\u0105dowa stanowi podsumowanie wiedzy dotycz\u0105cej wp\u0142ywu kreatyny na funkcje o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego (OUN). M\u00f3zg, posiadaj\u0105cy zdolno\u015b\u0107 do samodzielnej syntezy kreatyny, reaguje na jej suplementacj\u0119 wzrostem wewn\u0119trznych st\u0119\u017ce\u0144, cho\u0107 efekt ten jest mniej wyra\u017any ni\u017c w mi\u0119\u015bniach i ograniczony m.in. barier\u0105 krew-m\u00f3zg. Skuteczne strategie dawkowania ukierunkowane na OUN wci\u0105\u017c s\u0105 przedmiotem bada\u0144. Z przegl\u0105du literatury wynika, \u017ce suplementacja kreatyn\u0105 mo\u017ce korzystnie wp\u0142ywa\u0107 na funkcje kognitywne, zw\u0142aszcza w warunkach zwi\u0119kszonego obci\u0105\u017cenia metabolicznego, takiego jak stres czy niedob\u00f3r snu, potencjalnie poprawiaj\u0105c pami\u0119\u0107 i redukuj\u0105c zm\u0119czenie. Wyniki pochodz\u0105ce z przytaczanych bada\u0144 s\u0105 jednak niejednoznaczne z powodu heterogeniczno\u015bci metodologicznej oraz cz\u0119stego braku bezpo\u015brednich pomiar\u00f3w st\u0119\u017cenia kreatyny w m\u00f3zgu. Szczeg\u00f3lnie obiecuj\u0105ce wydaj\u0105 si\u0119 doniesienia o antydepresyjnych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach kreatyny, gdzie badania przedkliniczne i wst\u0119pne badania kliniczne wskazuj\u0105 na jej potencjaln\u0105 rol\u0119 (m.in. poprzez szlak mTORC1) we wspomaganiu leczenia zaburze\u0144 nastroju. Ponadto, autorzy wskazuj\u0105 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania kreatyny w zespole przewlek\u0142ego zm\u0119czenia, poniewa\u017c istniej\u0105 dowody na popraw\u0119 wydolno\u015bci fizycznej i zmniejszanie intensywno\u015bci dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych podczas jej stosowania, jednak jej wp\u0142yw na uog\u00f3lnione odczuwanie zm\u0119czenia pozostaje niejasny.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/onlinefirst\/220253","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2026,7,14]],"date-time":"2026-07-14T18:22:51Z","timestamp":1784053371000},"page":"1-10","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["The impact of creatine on brain functions"],"prefix":"10.12740","author":[{"given":"Tymoteusz","family":"Borowski","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0001-9799-2661","authenticated-orcid":false,"given":"Maria","family":"Zimo\u0144","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-8009-7118","authenticated-orcid":false,"given":"Magdalena Justyna","family":"Piegza","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2026,6,11]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Wp\u0142yw kreatyny na funkcjonowanie m\u00f3zgu"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-220253-142431","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-220253-142431","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2026,7,14]],"date-time":"2026-07-14T18:22:52Z","timestamp":1784053372000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/The-impact-of-creatine-on-brain-functions,220253,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2026,6,11]]},"references-count":0,"alternative-id":["220253"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/onlinefirst\/220253","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2026,6,11]]}}}