{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,14]],"date-time":"2026-10-14T08:17:12Z","timestamp":1791965832959,"version":"4.3.4"},"reference-count":0,"publisher":"Komitet Redakcyjno - Wydawniczy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2019,8,31]],"date-time":"2019-08-31T00:00:00Z","timestamp":1567209600000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2019,8,31]],"date-time":"2019-08-31T00:00:00Z","timestamp":1567209600000},"content-version":"am","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"},{"start":{"date-parts":[[2019,8,31]],"date-time":"2019-08-31T00:00:00Z","timestamp":1567209600000},"content-version":"tdm","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Psychiatr Pol"],"published-print":{"date-parts":[[2019,8,31]]},"abstract":"<jats:p>Dziewcz\u0119ta i kobiety ze spektrum autyzmu cz\u0119sto pozostaj\u0105 niezdiagnozowane, maj\u0105 b\u0142\u0119dne lub zbyt p\u00f3\u017ano postawione rozpoznania, co ma negatywny wp\u0142yw na ich rozw\u00f3j, dobrostan psychiczny, edukacj\u0119, zatrudnienie oraz samodzielno\u015b\u0107. Rozpoznanie stanu\/zaburzenia ze spektrum autyzmu (zwanego dalej: \u201eautyzmem\u201d) powszechnie przyj\u0119te na podstawie kryteri\u00f3w diagnostycznych zawartych w mi\u0119dzynarodowych systemach klasyfikacji chor\u00f3b i zaburze\u0144 psychicznych, w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci oparte jest na obserwacji i badaniach p\u0142ci m\u0119skiej. Autorzy u\u017cywaj\u0105 okre\u015blenia \u201estanu ze spektrum autyzmu\u201d (ASC, Autism Spectrum Condition), wprowadzonego przez Simona Barona\u2013Cohena i u\u017cywanego w profesjonalnej literaturze medycznej ju\u017c od dekady jako alternatywnej nazwy dla zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD), uwzgl\u0119dniaj\u0105c zastrze\u017cenia tych os\u00f3b ze spektrum autyzmu, kt\u00f3re uznaj\u0105 okre\u015blenie \u201ezaburzenie\u201d za stygmatyzuj\u0105ce, podczas gdy nazwa ASC ujmuje zar\u00f3wno mocne strony, jak i trudno\u015bci, jakich osoby te do\u015bwiadczaj\u0105. Wyniki bada\u0144 naukowych wskazuj\u0105 na unikalne cechy autyzmu u p\u0142ci \u017ce\u0144skiej z odmienn\u0105, subtelniejsz\u0105 postaci\u0105 kliniczn\u0105 zw\u0142aszcza u wysokofunkcjonuj\u0105cych dziewcz\u0105t i kobiet tj. z rozwini\u0119t\u0105 mow\u0105 p\u0142ynn\u0105, przeci\u0119tnym lub ponadprzeci\u0119tnym ilorazem inteligencji. Wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105 tak\u017ce na stereotypy diagnostyczne oraz niedostateczn\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 dost\u0119pnych narz\u0119dzi diagnostycznych w wykrywaniu autyzmu u dziewcz\u0105t i kobiet, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 unikalnego \u017ce\u0144skiego fenotypu autyzmu, obejmuj\u0105cego m.in. wysok\u0105 zdolno\u015b\u0107 kompensacji, kamufla\u017cu i na\u015bladowania. Dodatkowo autyzm u dziewcz\u0105t wi\u0105\u017ce si\u0119 z wysok\u0105 wsp\u00f3\u0142chorobowo\u015bci\u0105 w okresie adolescencji, cz\u0119stym wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powaniem zaburze\u0144 l\u0119kowych, tikowych i depresji, wysokim wska\u017anikiem samob\u00f3jstw, zaburze\u0144 od\u017cywiania oraz innych problem\u00f3w zdrowotnych. Odpowiednio wczesne jednak rozpoznanie zmniejsza trudno\u015bci, jakich dziewcz\u0119ta i kobiety z autyzmem do\u015bwiadczaj\u0105 w okresie ca\u0142ego \u017cycia, umo\u017cliwiaj\u0105c ocen\u0119 ich potrzeb w zakresie zdrowotnym, wykszta\u0142cenia, wypoczynku, relacji spo\u0142ecznych oraz zatrudnienia.<\/jats:p>","DOI":"10.12740\/pp\/onlinefirst\/95098","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2018,11,15]],"date-time":"2018-11-15T18:41:44Z","timestamp":1542307304000},"page":"737-752","source":"Crossref","is-referenced-by-count":73,"title":["Girls and women with autism"],"prefix":"10.12740","volume":"53","author":[{"given":"Agnieszka","family":"Rynkiewicz","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Ma\u0142gorzata","family":"Janas-Kozik","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Agnieszka","family":"S\u0142opie\u0144","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"5036","published-online":{"date-parts":[[2019,8,31]]},"container-title":["Psychiatria Polska"],"original-title":["Dziewcz\u0119ta i kobiety z autyzmem"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-95098-81566","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/pdf-95098-81566","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,10,18]],"date-time":"2022-10-18T06:51:40Z","timestamp":1666075900000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.psychiatriapolska.pl\/Girls-and-women-with-autism,95098,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2019,8,31]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"4","published-print":{"date-parts":[[2019]]}},"alternative-id":["95098"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.12740\/pp\/onlinefirst\/95098","relation":{},"ISSN":["0033-2674","2391-5854"],"issn-type":[{"value":"0033-2674","type":"print"},{"value":"2391-5854","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2019,8,31]]}}}