{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2022,8,24]],"date-time":"2022-08-24T10:53:31Z","timestamp":1661338411416},"reference-count":42,"publisher":"Walter de Gruyter GmbH","issue":"s38-s1","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":[],"published-print":{"date-parts":[[2017,11,27]]},"abstract":"<jats:title>Abstract<\/jats:title><jats:p>The most significant Latin-Portuguese medieval grammatical treatise, due mainly to its complexity and the great number of folios, remains unpublished. It originates from the Cistercian Monastery of Alcoba\u00e7a and belongs to the Portuguese National Library, codex Alc. 79. The manuscript presents the (unfinished) incipit<jats:italic>Hic incipiunt notabilia que fecit cunctis<\/jats:italic>and is commonly known by the Latin noun<jats:italic>Notabilia<\/jats:italic>[noteworthy things]. The Alcobacensis manuscript is a quite elaborate volume, copied perhaps by two hands and it is divided into 31 chapters. The text identifies several main sources, such as Donatus (mid-4th century), Priscian (late 5th to early 6th century), Alexander of Villa Dei (c.1170\u2013c.1250), Giovanni Balbi de Genova (fl.1286\u20131298), and two pre-modist or speculative grammarians, Petrus Helias (c.1100\u2013post-1166) and Robert Kilwardby (c.1215\u20131279), but it might have other unnamed references, such as, hypothetically, the Catalan-Aragonese<jats:italic>grammaticae proverbiandi<\/jats:italic>(fifteenth century) and the Italian<jats:italic>Notabilia<\/jats:italic>by Giovanni da Soncino (? \u2013c.1363).<\/jats:p>","DOI":"10.1515\/flih-2017-0003","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2017,11,17]],"date-time":"2017-11-17T22:16:27Z","timestamp":1510956987000},"page":"75-89","source":"Crossref","is-referenced-by-count":1,"title":["Sources of the<i>Notabilia<\/i>(1427), a medieval handwritten grammatical treatise from the Portuguese monastery of Alcoba\u00e7a"],"prefix":"10.1515","volume":"51","author":[{"given":"Gon\u00e7alo","family":"Fernandes","sequence":"first","affiliation":[{"name":"Department of Letters, Arts and Communication, Center for the Studies in Letters , University of Tr\u00e1s-os-Montes and Alto Douro , 5000-801 Vila Real , Portugal"}]}],"member":"374","published-online":{"date-parts":[[2017,11,10]]},"reference":[{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_001_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b1Aa","unstructured":"Anonymous. 1427. Gramatica Prouenbiandi. Manuscript, Biblioteca Nacional de Espa\u00f1a, Madrid. Codex Ms. 8950. Online: http:\/\/bdh-rd.bne.es\/viewer.vm?id=0000077581 (accessed 14 April 2015), transcribed and edited by Vicente Calvo Fern\u00e1ndez. 1995. Grammatica proverbiandi: La ense\u00f1anza escolar del lat\u00edn en la baja edad media espa\u00f1ola: Estudio y edici\u00f3n del texto contenido en el ms. 8950 de la Biblioteca Nacional de Madrid. Madrid: Universidad Complutense de Madrid. Online: http:\/\/eprints.ucm.es\/3374\/1\/AH3001601.pdf (part I) and http:\/\/eprints.ucm.es\/3374\/1\/AH3001602.pdf (part II) (accessed 14 April 2015)."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_002_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b2Aa","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Barreto, Manuel Saraiva. 1985. Os notabilia gramaticais alcobacenses. Euphrosyne 13. 79\u201394.","DOI":"10.1484\/J.EUPHR.5.126729"},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_004a_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b3Aa","unstructured":"Barton, Johan. 2014. Donait fran\u00e7ois. \u00c9dition critique par Bernard Colombat. Paris: Classiques Garnier."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_003_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b4Aa","unstructured":"BS=Biblia Sacra Juxta Vulgatam Clementinam. 2005. Electronic edition by Michaele Tvveedale. London. http:\/\/www.wilbourhall.org\/pdfs\/vulgate.pdf (accessed 13 February 2017)."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_004_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b5Aa","unstructured":"Bursill-Hall, Geoffrey L. 1981. A census of medieval Latin grammatical manuscripts. Stuttgart: Frommann-Holzboog."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_005_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b6Aa","unstructured":"Calvo Fern\u00e1ndez, Vicente. 1992. Una gram\u00e1tica latina medieval con notas en romance castellano. Cuadernos de Filolog\u00eda Cl\u00e1sica: Estudios Latinos 2. 249\u2013261."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_006_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b7Aa","unstructured":"Calvo Fern\u00e1ndez, Vicente. 1995. Grammatica proverbiandi: La ense\u00f1anza escolar del lat\u00edn en la baja edad media espa\u00f1ola: Estudio y edici\u00f3n del texto contenido en el ms. 8950 de la Biblioteca Nacional de Madrid. Madrid: Universidad Complutense de Madrid."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_007_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b8Aa","unstructured":"Calvo Fern\u00e1ndez, Vicente. 2000. Grammatica proverbiand: Estudio de la gram\u00e1tica latina en la baja bdad media espa\u00f1ola. M\u00fcnster: Nodus Publikationen."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_008_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1b9Aa","unstructured":"Coch\u00e9ril, Maur. 1963. Les cisterciens portugais et les etudes \u2013 \u00e9tat de la question. In Abad\u00eda de Poblet (edn), Los monjes y los estudios: IV semana de estudios mon\u00e1sticos, Poblet 1961, 235\u2013248. Poblet: Abad\u00eda de Poblet."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_009_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c10Aa","unstructured":"Colombat, Bernard. 2013. Le Donait fran\u00e7ois est-il un vrai Donat? In Sybille Gro\u00dfe, Anja Hennemann, Kathleen Pl\u00f6tner & Stefanie Wagner (eds.), Angewandte Linguistik. Linguistique appliqu\u00e9e. Zwischen Theorien, Konzepten und der Beschreibung sprachlicher \u00c4u\u00dferungen. Entre th\u00e9ories, concepts et la description des expressions linguistiques, 31\u201346. Frankfurt am Main: Peter Lang."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_010_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c11Aa","unstructured":"Colombat, Bernard. 2014. Introduction. In Johan Barton, Donait fran\u00e7ois. \u00c9dition critique par Bernard Colombat, 9\u201359. Paris: Classiques Garnier."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_011_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c12Aa","unstructured":"Coxe, Henry O. 1854. Catalogi codicum manuscriptorum bibliothecae bodleianae pars tertia codices graecos et tatinos canonicianos complectens. Oxford: Oxford University Press."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_012_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c13Aa","unstructured":"DeSantis, Carla. 1997. The grammatical compendium commonly attributed to Folchino dei Borfoni (14th c.): A critical edition and study. Toronto: University of Toronto PhD thesis."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_039_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c14Aa","unstructured":"Esparza Torres, Miguel \u00c1ngel. 2002a. De la \u2018noticia\u2019 a la \u2018proposici\u00f3n\u2019: notas sobre la doctrina sint\u00e1ctica de Juan Villar (1651). In Miguel \u00c1. Esparza Torres, Benigno Fern\u00e1ndez Salgado & Hans-Josef Niederehe (eds.), SEHL 2001: Estudios de historiograf\u00eda ling\u00fc\u00edstica: actas del III Congreso Internacional de la Sociedad Espa\u00f1ola de Historiograf\u00eda Ling\u00fc\u00edstica, Vigo: 7-10 de febrero de 2001, Tomo I: Gramaticograf\u00eda, 93\u2013108. Hamburg: Helmut Buske Verlag."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_040_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c15Aa","unstructured":"Esparza Torres, Miguel \u00c1ngel. 2002b. Ecos del m\u00e9todo proverbiandi en la tradici\u00f3n gramaticogr\u00e1fica espa\u00f1ola del Siglo de Oro. In Inmaculada B\u00e1ez & Ma Rosa P\u00e9rez (eds.), Romeral: Estudios filol\u00f3gicos en homenaje a Jos\u00e9 Antonio Fern\u00e1ndez Romero, 93\u2013116. Vigo: Universidade de Vigo."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_036_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c16Aa","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Esparza Torres, Miguel \u00c1ngel & Vicente Calvo Fern\u00e1ndez. 1994. La grammatica proverbiandi y la nova ratio nebrissensis. Historiographia Linguistica 21(1\/2). 39\u201364.","DOI":"10.1075\/hl.21.1-2.03esp"},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_037_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c17Aa","unstructured":"Esparza Torres, Miguel \u00c1ngel & Vicente Calvo Fern\u00e1ndez. 1999. El arte de Prisciano y Castellano: Una gram\u00e1tica medieval con glosas romances. Romanistik in Geschichte und Gegenwart 5(2). 135\u2013158."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_038_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c18Aa","unstructured":"Esparza Torres, Miguel \u00c1ngel & Vicente Calvo Fern\u00e1ndez. 2008. Las notas en Aragon\u00e9s del manuscrito gramatical 153 Ripoll. In Marina Maquieira Rodr\u00edguez & Mar\u00eda D. Mart\u00ednez Gavil\u00e1n (eds.), Gramma-Temas 3: Espa\u00f1a y Portugal en la tradici\u00f3n gramatical, 43\u201373. Le\u00f3n: Universidad de Le\u00f3n."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_013_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c19Aa","unstructured":"Fernandes, Gon\u00e7alo. 2012a. Textos gramaticais latino-portugueses na idade m\u00e9dia. In Elena Battaner Moro, Vicente Calvo Fern\u00e1ndez & Palma Pe\u00f1a Jim\u00e9nez (eds.), Historiograf\u00eda ling\u00fc\u00edstica: L\u00edneas actuales de investigaci\u00f3n, vol. I, 326\u2013339. M\u00fcnster: Nodus Publikationen."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_014_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c20Aa","unstructured":"Fernandes, Gon\u00e7alo. 2012b. Estudos lingu\u00edsticos medievais em Portugal. Revista Portuguesa de Humanidades 16(1). 123\u2013136."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_015_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c21Aa","unstructured":"Fernandes, Gon\u00e7alo. 2014. Gram\u00e1tica especulativa medieval em Portugal: Os Notabilia alcobacenses. In Mar\u00eda L. Calero Vaquero, Alfonso Zamorano, F. Javier Perea, Ma del Carmen Garc\u00eda Manga & Mar\u00eda Mart\u00ednez-Atienza (eds.), M\u00e9todos y resultados actuales en historiograf\u00eda de la ling\u00fc\u00edstica, vol. I, 183\u2013192. M\u00fcnster: Nodus Publikationen."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_016_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c22Aa","unstructured":"Fernandes, Gon\u00e7alo. 2015a. Notes on 14th and 15th century linguistic studies in Portugal. In Gerda Ha\u00dfler (ed.), Metasprachliche Reflexion und Diskontinuit\u00e4t: Wendepunkte \u2013 Krisenzeiten \u2013 Umbr\u00fcche, 34\u201342. M\u00fcnster: Nodus Publikationen."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_017_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c23Aa","unstructured":"Fernandes, Gon\u00e7alo. 2015b. Contributos para a hist\u00f3ria da gramaticografia medieval latino-portuguesa: Dois manuscritos dos s\u00e9culos XIV e XV. In Eulalia Hern\u00e1ndez S\u00e1nchez & Mar\u00eda I. L\u00f3pez Mart\u00ednez (eds.), Sodalicia dona: Homenaje a Ricardo Escavy Zamora, 181\u2013198. Murcia: Universidad de Murcia."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_018_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c24Aa","unstructured":"Fernandes, Gon\u00e7alo. 2016. A Ars minor donatiana do mosteiro de Alcoba\u00e7a (s\u00e9c. XIII) e a edi\u00e7\u00e3o cr\u00edtica de Holtz (1981). Beitr\u00e4ge zur Geschichte der Sprachwissenschaft 26(2). 229\u2013242."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_020_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c25Aa","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Fernandes, Gon\u00e7alo. 2017 in press. Syntax in the Earliest Latin-Portuguese Grammatical Treatises. Special issue for Historiographia Linguistica, Latin Grammar in Transition, 1200\u20131600, 44(1).","DOI":"10.1075\/hl.00003.fer"},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_021_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c26Aa","unstructured":"GL=Grammatici Latini. Ed. by Heinrich Keil. 8 vols. Leipzig: B. G. Teubner, 1855\u20131880. (Repr., Hildesheim: Georg Olms, 1981)."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_022_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c27Aa","unstructured":"Helias, Petrus. 1993. Summa super Priscianum. Ed. by Leo Reilly, 2 vols. Toronto: Pontifical Institute of Mediaeval Studies."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_023_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c28Aa","unstructured":"Kemmler, Rolf. 2007. A academia orthogr\u00e1fica portugueza na lisboa do s\u00e9culo das luzes: Vida, obras e actividades de Jo\u00e3o Pinheiro Freire da Cunha (1738\u20131811). Frankfurt am Main: Domus Editoria Europaea."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_024_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c29Aa","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kneepkens, Corneille H. 2013. Robert Kilwardby on Grammar. In Henrik Lagerlund & Paul Thom (eds.), A Companion to the Philosophy of Robert Kilwardby, 17\u201364 (=Brill\u2019s Companions to the Christian Tradition). Leiden: Koninklijke Brill.","DOI":"10.1163\/9789004235991_003"},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_025_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c30Aa","unstructured":"Koll, Hans-Georg. 1947\u201348. \u2018Lingua Latina\u2019, \u2018Lingua Roman(ic)a\u2019 und die Bezeichnungen f\u00fcr die romanischen Vulg\u00e4rsprachen. Estudios Rom\u00e1nicos 6. 95\u2013164."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_026_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c31Aa","unstructured":"Kramer, Johannes. 1998. Die Sprachbezeichnungen Latinus und Romanus im Lateinischen und Romanischen. Berlin: Erich Schmidt."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_027_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c32Aa","unstructured":"Kristeller, Paul O. 1977. Iter Italicum: A finding list of uncatalogued or incompletely catalogued humanistic MSS, Volume 1 Italy: Agrigento-Novara. Leiden: Brill."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_028_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c33Aa","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"M\u00fcller, Bodo. 1963. Zum Fortleben von \u2018Latinu\u2019 und seinen Verwandten in der Romania. Zeitschrift f\u00fcr romanische Philologie (ZrP) 79(1\/2). 38\u201373.","DOI":"10.1515\/zrph.1963.79.1-2.38"},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_029_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c34Aa","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"M\u00fcller, Bodo. 1996. Bezeichnungen f\u00fcr die Sprachen, Sprecher und L\u00e4nder der Romania. Noms des langues romanes, des locuteurs et des pays. In G\u00fcnter Holtus, Michael Metzeltin & Christian Schmitt (eds), Lexikon der romanistischen Linguistik: Latein und Romanisch: Historisch-vergleichende Grammatik der romanischen Sprachen, Band II\/1, 134\u2013152. T\u00fcbingen: Max Niemeyer.","DOI":"10.1515\/9783110938364.134"},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_030_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c35Aa","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nascimento, Aires Augusto. 1989. Pueris laica lingua reserabit: As \u2018Reglas pera enformarmos os menynos en latin\u2019. Euphrosyne 17. 209\u2013232.","DOI":"10.1484\/J.EUPHR.5.126562"},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_031_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c36Aa","unstructured":"Percival, William K. 1986. Renaissance linguistics: The old and the new. In Theodora Bynon & Frank R. Palmer (eds.), Studies in the history of western linguistics: In honour of R. H. Robins, 65\u201368. Cambridge: Cambridge University Press."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_032_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c37Aa","unstructured":"Rodr\u00edguez De Caracena, Juan. 1427. Hic incipiunt notabilia que fecit cunctis. Manuscript, Biblioteca Nacional de Portugal, Lisbon, Codex Alc. 79: ff. 5r-93v. Online: http:\/\/purl.pt\/24440 (accessed 15 January 2015)."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_033_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c38Aa","unstructured":"Soncino, Giovanni da. 1443. Notandum est quod scientia potest accipi duobus modis. Ms. Canonici Miscellaneous 563: ff. 1r-63v. Oxford: Bodleian Library."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_034_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c39Aa","unstructured":"Swiggers, Pierre. 1985. Le Donait fran\u00e7ois: La plus ancienne grammaire du fran\u00e7ais. \u00c9dition avec introduction. Revue des Langues Romanes 89(2). 235\u2013251."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_035_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c40Aa","unstructured":"Thurot, Charles. 1869. Notices et extraits de divers manuscrits latins pour servir \u00e0 l\u2019histoire des doctrines grammaticales au moyen \u00e2ge. Paris: Imprimerie Imp\u00e9riale."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_041_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c41Aa","unstructured":"Villa Dei, Alexander of. 14th century. Doctrinale. Manuscript, Biblioteca Nacional de Portugal, Lisbon, Codex Alc. 52: ff. 4r-114r. Online: http:\/\/purl.pt\/26096 (accessed 15 April 2015)."},{"key":"2021060301561615071_j_flih-2017-0003_ref_042_w2aab3b7b7b1b6b1ab2b1c42Aa","unstructured":"Villa Dei, Alexander of. 1893. Das Doctrinale des Alexander de Villa-Dei. Ed. by. Dietrich Reichling (=Monumenta Germaniae Paedagogica, 12), 7\u2013178. Berlin: A. Hofmann & Co."}],"container-title":["Folia Linguistica"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"http:\/\/www.degruyter.com\/view\/j\/flih.2017.51.issue-s38\/flih-2017-0003\/flih-2017-0003.xml","content-type":"text\/html","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.degruyter.com\/document\/doi\/10.1515\/flih-2017-0003\/xml","content-type":"application\/xml","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.degruyter.com\/document\/doi\/10.1515\/flih-2017-0003\/pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,8,7]],"date-time":"2022-08-07T16:27:24Z","timestamp":1659889644000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.degruyter.com\/document\/doi\/10.1515\/flih-2017-0003\/html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2017,11,1]]},"references-count":42,"journal-issue":{"issue":"s38-s1","published-online":{"date-parts":[[2017,11,10]]},"published-print":{"date-parts":[[2017,11,27]]}},"alternative-id":["10.1515\/flih-2017-0003"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1515\/flih-2017-0003","relation":{},"ISSN":["1614-7308","0165-4004"],"issn-type":[{"value":"1614-7308","type":"electronic"},{"value":"0165-4004","type":"print"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2017,11,1]]}}}