{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2023,5,26]],"date-time":"2023-05-26T06:41:07Z","timestamp":1685083267288},"reference-count":44,"publisher":"Akademiai Kiado Zrt.","issue":"34","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":[],"published-print":{"date-parts":[[2009,8,1]]},"abstract":"<jats:p>Napjainkban egyre t\u00f6bb adat van a neuroendokrin \u00e9s az immunrendszer k\u00f6z\u00f6tti kapcsolatra. A molekul\u00e1ris genetikai kutat\u00e1sok eredm\u00e9nyei bizony\u00edtott\u00e1k, hogy a neurotranszmitterek, a hormonok \u00e9s a citokinek az alapjai ennek a k\u00f6z\u00f6s nyelvnek. Bebizonyosodott, hogy az immunrendszer k\u00e9pes neurotranszmitterek, hormonok, az endokrin rendszer pedig citokinek termel\u00e9s\u00e9re. Ez az integrat\u00edv (holisztikus) szeml\u00e9let teszi lehet\u0151v\u00e9 a pszicho-neuro-endokrin-immun rendszer \u00e9lettani \u00e9s k\u00f3ros m\u0171k\u00f6d\u00e9s\u00e9nek megismer\u00e9s\u00e9t. Az autoimmun k\u00f3rk\u00e9pek t\u00e1rsul\u00e1sai \u00e9s az autoimmun poliendokrin szindr\u00f3m\u00e1k heterog\u00e9n betegs\u00e9gcsoportot k\u00e9peznek, amelyeknek l\u00e9nyege a saj\u00e1t antig\u00e9nnel szemben cs\u00f6kkent vagy megsz\u0171nt tolerancia. A molekul\u00e1ris genetikai kutat\u00e1sok a szervspecifikusnak nevezett k\u00f3rk\u00e9pek t\u00e1rsul\u00e1sainak mechanizmus\u00e1t t\u00e1rt\u00e1k fel. Az 1-es t\u00edpus\u00fa autoimmun poliendokrin szindr\u00f3ma jellemz\u0151je, hogy legal\u00e1bb kett\u0151 jelen van a h\u00e1rom kardin\u00e1lis betegs\u00e9gb\u0151l: Addison-k\u00f3r, autoimmun hypoparathyreosis \u00e9s mucocutan candidiasis. Ennek a ritka, autoszom\u00e1lis szindr\u00f3m\u00e1nak az oka az autoimmun regul\u00e1tor g\u00e9n (AIRE) mut\u00e1ci\u00f3ja. A 2-es t\u00edpus\u00fa autoimmun poliendokrin szindr\u00f3m\u00e1ban az Addison-k\u00f3r, az autoimmun pajzsmirigybetegs\u00e9gek egyike \u00e9s\/vagy 1-es t\u00edpus\u00fa diabetes mellitus t\u00e1rsul egym\u00e1ssal. A 3-as t\u00edpus\u00fa poliendokrin szindr\u00f3m\u00e1t az autoimmun pajzsmirigybetegs\u00e9g, az 1-es t\u00edpus\u00fa diabetes mellitus jellemzi. Az 1-es t\u00edpus\u00fa poliendokrin szindr\u00f3m\u00e1t\u00f3l elt\u00e9r\u0151en a 2-es \u00e9s a 3-as t\u00edpus\u00faakat egyes HLA-antig\u00e9nek t\u00e1rsul\u00e1sai jellemzik. Az egyes betegs\u00e9gekre hajlamos\u00edt\u00f3 genetikai faktorok megismer\u00e9se lehet\u0151v\u00e9 teszi, hogy jobban meg\u00e9rts\u00fck a k\u00f6z\u00f6s autoimmun mechanizmust, \u00e9s lehet\u0151s\u00e9get ny\u00fajt a korai kezel\u00e9shez \u00e9s megel\u0151z\u00e9shez egyar\u00e1nt.<\/jats:p>","DOI":"10.1556\/oh.2009.28706","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2009,8,1]],"date-time":"2009-08-01T01:10:54Z","timestamp":1249089054000},"page":"1589-1597","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Associations of autoimmune disorders in endocrine diseases"],"prefix":"10.1556","volume":"150","author":[{"given":"Csaba","family":"Bal\u00e1zs","sequence":"first","affiliation":[{"name":"1 Budai Irgalmasrendi K\u00f3rh\u00e1z Belgy\u00f3gy\u00e1szati Oszt\u00e1ly Budapest Frankel L. u. 4. 1029"}],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"J\u00e1nos","family":"Feh\u00e9r","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"2 Semmelweis Egyetem, \u00c1ltal\u00e1nos Orvostudom\u00e1nyi Kar II. Belgy\u00f3gy\u00e1szati Klinika Budapest"}],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"425","reference":[{"key":"atypb1","first-page":"820","volume":"2","year":"1956","journal-title":"Lancet"},{"key":"atypb2","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"417","DOI":"10.4049\/jimmunol.76.6.417","volume":"76","year":"1956","journal-title":"J. Immunol."},{"key":"atypb3","first-page":"11","volume":"32","year":"1956","journal-title":"Proc. Univ. Otago Med. School"},{"key":"atypb4","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1440","DOI":"10.1210\/jcem-28-10-1440","volume":"28","year":"1968","journal-title":"Clin. Endocrionol."},{"key":"atypb5","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1439","DOI":"10.1001\/jama.1957.02980130015004","volume":"164","year":"1957","journal-title":"JAMA"},{"key":"atypb6","first-page":"708","volume":"103","year":"1970","journal-title":"J. Immunol."},{"key":"atypb7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"54","DOI":"10.4049\/jimmunol.104.1.54","volume":"104","year":"1970","journal-title":"J. Immunol."},{"key":"atypb8","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1392","DOI":"10.1093\/clinchem\/43.8.1392","volume":"43","year":"1997","journal-title":"Clin. Chem."},{"key":"atypb9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"548","DOI":"10.1210\/jc.2003-031054","volume":"89","year":"2004","journal-title":"J. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"201","DOI":"10.3109\/08916939008993392","volume":"7","year":"1990","journal-title":"Autoimmunity"},{"key":"atypb11","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"4484","DOI":"10.1210\/jc.2004-0021","volume":"89","year":"2004","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb12","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"325","DOI":"10.1038\/cmi.2008.40","volume":"5","year":"2008","journal-title":"Cellular and Molecular Immunology"},{"key":"atypb13","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"169","DOI":"10.1210\/jc.2003-030854","volume":"89","year":"2004","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb14","first-page":"1","volume":"11","year":"2008","journal-title":"Thyroid"},{"key":"atypb15","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"26460","DOI":"10.1074\/jbc.M110538200","volume":"277","year":"2002","journal-title":"J. Biol. Chemistry"},{"key":"atypb16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1015","DOI":"10.1084\/jem.20040581","volume":"200","year":"2004","journal-title":"J. Exp. Med."},{"key":"atypb17","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1458","DOI":"10.1210\/jc.2008-2193","volume":"94","year":"2009","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb18","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"3","DOI":"10.1111\/j.1365-2265.2007.02854.x","volume":"67","year":"2007","journal-title":"Clin. Endocrinol."},{"key":"atypb19","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"13","DOI":"10.1530\/eje.1.02063","volume":"154","year":"2006","journal-title":"Eur. J. Endocrinol."},{"key":"atypb20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"225","DOI":"10.1111\/j.1365-2249.2004.02561.x","volume":"137","year":"2004","journal-title":"Clin. Exp. Immunol."},{"key":"atypb21","volume-title":"HLA in endocrine and metabolic disorders","year":"1984"},{"key":"atypb22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"3595","DOI":"10.1210\/jc.2007-0960","volume":"92","year":"2007","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"23","DOI":"10.1111\/j.1744-313X.2006.00644.x","volume":"34","year":"2007","journal-title":"Internat. J. Immunogenetics"},{"key":"atypb24","first-page":"374","volume":"48","year":"2008","journal-title":"J. Am. Acad. Child Adolesc. Psychiatry"},{"key":"atypb25","first-page":"1148","volume":"13","year":"2008","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"atypb26","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"278","DOI":"10.1080\/08916930802024616","volume":"41","year":"2008","journal-title":"Autoimmunity"},{"key":"atypb27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"68","DOI":"10.1159\/000135626","volume":"15","year":"2008","journal-title":"Neuroimmunomodulation"},{"key":"atypb28","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"19","DOI":"10.1159\/000135620","volume":"15","year":"2008","journal-title":"Neuroimmunomodulation"},{"key":"atypb29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"147","DOI":"10.1007\/BF03343834","volume":"24","year":"2001","journal-title":"J. Endocrinol. Invest."},{"key":"atypb30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1829","DOI":"10.1056\/NEJM199006283222601","volume":"322","year":"1990","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"atypb31","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"949","DOI":"10.1073\/pnas.0610070104","volume":"104","year":"2007","journal-title":"PNAS"},{"key":"atypb32","first-page":"9","volume":"74","year":"2003","journal-title":"Acta Biol. Med."},{"key":"atypb33","first-page":"119","volume":"1","year":"1966","journal-title":"Clin. Exp. Immunol"},{"key":"atypb34","first-page":"154","volume":"9","year":"1980","journal-title":"Pediatr. Ann."},{"key":"atypb35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"426","DOI":"10.1055\/s-0029-1214414","volume":"41","year":"2009","journal-title":"Horm. Metab. Res."},{"key":"atypb36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"919","DOI":"10.1007\/s00296-008-0544-5","volume":"28","year":"2008","journal-title":"Rheumatol. Int."},{"key":"atypb37","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"3595","DOI":"10.1210\/jc.2007-0960","volume":"92","year":"2007","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb38","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1442","DOI":"10.1210\/jc.2003-030247","volume":"88","year":"2003","journal-title":"J. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb39","first-page":"169","volume":"111","year":"2007","journal-title":"Ann. NY. Acad. Sci."},{"key":"atypb40","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1018","DOI":"10.1056\/NEJMoa0706487","volume":"358","year":"2008","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"atypb41","first-page":"563","volume":"21","year":"2007","journal-title":"J. Pathol."},{"key":"atypb42","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"55","DOI":"10.1530\/EJE-08-0082","volume":"159","year":"2008","journal-title":"Eur. J. Endocrinol."},{"key":"atypb43","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"595","DOI":"10.1210\/jc.2006-1873","volume":"92","year":"2007","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"atypb44","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"11","DOI":"10.1530\/EJE-09-0044","volume":"161","year":"2009","journal-title":"Eur. J. Endocrinol."}],"container-title":["Orvosi Hetilap"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/akjournals.com\/view\/journals\/650\/150\/34\/article-p1589.xml","content-type":"text\/html","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/akjournals.com\/downloadpdf\/journals\/650\/150\/34\/article-p1589.xml","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,5,26]],"date-time":"2023-05-26T06:12:29Z","timestamp":1685081549000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/akjournals.com\/view\/journals\/650\/150\/34\/article-p1589.xml"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2009,8,1]]},"references-count":44,"journal-issue":{"issue":"34"},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1556\/oh.2009.28706","relation":{},"ISSN":["0030-6002","1788-6120"],"issn-type":[{"value":"0030-6002","type":"print"},{"value":"1788-6120","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2009,8,1]]}}}