{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,3,6]],"date-time":"2026-03-06T01:30:45Z","timestamp":1772760645233,"version":"3.50.1"},"reference-count":30,"publisher":"Akademiai Kiado Zrt.","issue":"50","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":[],"published-print":{"date-parts":[[2009,12,1]]},"abstract":"<jats:p>2009 m\u00e1rcius\u00e1ban egy \u00faj, addig csak sert\u00e9sekben kimutatott influenza A-v\u00edrus H1N1-szubt\u00edpusa okozott emberi megbeteged\u00e9seket Mexik\u00f3ban, majd h\u00e1rom h\u00f3nap alatt a f\u00f6ld minden r\u00e9gi\u00f3j\u00e1ban elterjedt. B\u00e1r a mortalit\u00e1s ar\u00e1nya alapj\u00e1n az \u00faj H1N1-fert\u0151z\u00e9sek nem s\u00falyosabbak a szezon\u00e1lis influenzaj\u00e1rv\u00e1nyokn\u00e1l, a gyors \u00e9s glob\u00e1lis terjed\u00e9s miatt az Eg\u00e9szs\u00e9g\u00fcgyi Vil\u00e1gszervezet (WHO) 2009. j\u00falius 11-\u00e9n vil\u00e1gm\u00e9ret\u0171 j\u00e1rv\u00e1nynak (pand\u00e9mi\u00e1nak) nyilv\u00e1n\u00edtotta a H1N1-fert\u0151z\u00e9st. 2009. okt\u00f3ber elej\u00e9ig k\u00f6zel 400 000 igazolt H1N1-v\u00edrus-fert\u0151z\u00e9st \u00e9s 5000 hal\u00e1lesetet ismer\u00fcnk a vil\u00e1g minden t\u00e1j\u00e1r\u00f3l. A fert\u0151z\u00e9s terjed\u00e9s\u00e9nek \u00fcteme vil\u00e1gszerte m\u00e9rs\u00e9kelten n\u00f6vekv\u0151 tendenci\u00e1t mutat, b\u00e1r Eur\u00f3p\u00e1ban \u00e9s \u00c9szak-Amerik\u00e1ban az \u0151szi-t\u00e9li id\u0151j\u00e1r\u00e1s v\u00e1rhat\u00f3an kedvezni fog a gyorsul\u00f3 terjed\u00e9snek. A betegs\u00e9g az esetek t\u00f6bbs\u00e9g\u00e9ben enyhe t\u00fcnetekkel zajlik, l\u00e1z, k\u00f6h\u00f6g\u00e9s, torokf\u00e1j\u00e1s, izomf\u00e1jdalmak jelentkezhetnek, melyek 3\u20137 nap alatt spont\u00e1n elm\u00falnak. Ekkor az otthon marad\u00e1s javasolt, a fert\u0151z\u00e9s tov\u00e1bbad\u00e1s\u00e1nak elker\u00fcl\u00e9se c\u00e9lj\u00e1b\u00f3l. Orvoshoz kell fordulni a fokozott kock\u00e1zat\u00fa betegeknek, \u00e9s sz\u00f6v\u0151dm\u00e9ny kialakul\u00e1s\u00e1nak gyan\u00fajakor. Ez esetben sz\u00f3ba j\u00f6n az antivir\u00e1lis kezel\u00e9s, illetve m\u00e1s gy\u00f3gyszeres vagy sz\u00fcks\u00e9g eset\u00e9n intenz\u00edv ter\u00e1pia is. A H1N1-pand\u00e9mia elleni v\u00e9dekez\u00e9s legfontosabb eleme a megel\u0151z\u00e9s, amely egyr\u00e9szt a higi\u00e9n\u00e9s el\u0151\u00edr\u00e1sok ismeret\u00e9t \u00e9s betart\u00e1s\u00e1t jelenti, k\u00fcl\u00f6n\u00f6sen k\u00f6z\u00f6ss\u00e9gekben, m\u00e1sr\u00e9szt a v\u00e9d\u0151olt\u00e1s m\u00e9rlegel\u00e9s\u00e9t. A rendelkez\u00e9sre \u00e1ll\u00f3 tudom\u00e1nyos ig\u00e9ny\u0171 tanulm\u00e1nyok nagy esetsz\u00e1m\u00fa \u00e9s sok\u00e9ves tapasztalatokr\u00f3l sz\u00e1molnak be a jelenleg is alkalmazott influenza-v\u00e9d\u0151olt\u00e1sokkal kapcsolatban. N\u00e9h\u00e1ny speci\u00e1lis csoport eset\u00e9ben (v\u00e1rand\u00f3s any\u00e1k az els\u0151 trimeszterben, 6 h\u00f3naposn\u00e1l fiatalabb gyermekek) az influenzavakcina ad\u00e1sa \u2013 tapasztalatok hi\u00e1nya miatt \u2013 nem javasolt, de a n\u00e9pess\u00e9g t\u00falnyom\u00f3 t\u00f6bbs\u00e9ge sz\u00e1m\u00e1ra a v\u00e9d\u0151olt\u00e1s ellen jelent\u0151s \u00e9rv nem ismert. Az influenza elleni v\u00e9d\u0151olt\u00e1s hat\u00e1s\u00e1ra esetlegesen jelentkez\u0151 sz\u00f6v\u0151dm\u00e9nyek enyh\u00e9k, ezek kock\u00e1zata nagys\u00e1grendekkel kisebb az influenzafert\u0151z\u00e9s okozta sz\u00f6v\u0151dm\u00e9nyek \u00e9s mortalit\u00e1s rizik\u00f3j\u00e1n\u00e1l.<\/jats:p>","DOI":"10.1556\/oh.2009.28766","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2009,12,2]],"date-time":"2009-12-02T06:15:59Z","timestamp":1259734559000},"page":"2265-2273","source":"Crossref","is-referenced-by-count":7,"title":["H1N1 influenza \u2013 pandemic, 2009"],"prefix":"10.1556","volume":"150","author":[{"given":"J\u00e1nos","family":"Osztovits","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Csaba","family":"Bal\u00e1zs","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"3 Budai Irgalmasrendi K\u00f3rh\u00e1z Belgy\u00f3gy\u00e1szati Oszt\u00e1ly Budapest"}],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"J\u00e1nos","family":"Feh\u00e9r","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"4 Semmelweis Egyetem, \u00c1ltal\u00e1nos Orvostudom\u00e1nyi Kar II. Belgy\u00f3gy\u00e1szati Klinika Budapest"}],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"425","reference":[{"key":"atypb1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"174","DOI":"10.1016\/j.jcv.2009.06.004","volume":"45","year":"2009","journal-title":"J. Clin. Virol."},{"key":"atypb2","volume-title":"Clinical virology","year":"2002"},{"key":"atypb3","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"111","DOI":"10.1016\/j.gene.2008.09.012","volume":"427","year":"2008","journal-title":"Gene"},{"key":"atypb4","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"34","DOI":"10.1186\/1745-6150-1-34","volume":"1","year":"2006","journal-title":"Biol. Direct."},{"key":"atypb5","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1027","DOI":"10.1056\/NEJM198510173131618","volume":"313","year":"1985","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"atypb6","first-page":"331","volume":"3","year":"2009","journal-title":"J. Infect. Dev. Ctries"},{"key":"atypb8","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"393","DOI":"10.1126\/science.279.5349.393","volume":"279","year":"1998","journal-title":"Science"},{"key":"atypb9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1733","DOI":"10.1016\/S0140-6736(03)14854-4","volume":"362","year":"2003","journal-title":"Lancet"},{"key":"atypb12","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1557","DOI":"10.1126\/science.1176062","volume":"324","year":"2009","journal-title":"Science"},{"key":"atypb14","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2605","DOI":"10.1056\/NEJMoa0903810","volume":"360","year":"2009","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"atypb15","volume-title":"Murray and Nadel\u2019s Textbook of Respiratory Medicine","year":"2000"},{"key":"atypb16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"962","DOI":"10.1086\/591708","volume":"198","year":"2008","journal-title":"J. Infect. Dis."},{"key":"atypb17","first-page":"1071","volume":"58","year":"2009","journal-title":"MMWR Morb. Mortal Wkly Rep."},{"key":"atypb22","first-page":"1","volume":"58","year":"2009","journal-title":"MMWR Recomm. Rep."},{"key":"atypb23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1139","DOI":"10.1001\/jama.1990.03450090075029","volume":"264","year":"1990","journal-title":"JAMA"},{"key":"atypb24","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1546","DOI":"10.1001\/archinte.1996.00440130090009","volume":"156","year":"1996","journal-title":"Arch. Intern. Med."},{"key":"atypb26","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"661","DOI":"10.1016\/S1473-3099(08)70237-8","volume":"8","year":"2008","journal-title":"Lancet Infect. Dis."},{"key":"atypb27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1923","DOI":"10.1002\/jmv.21620","volume":"81","year":"2009","journal-title":"J. Med. Virol."},{"key":"atypb28","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"888","DOI":"10.1056\/NEJMra0707449","volume":"361","year":"2009","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"atypb29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"707","DOI":"10.1210\/er.2007-0018","volume":"28","year":"2007","journal-title":"Endocrine Rev."},{"key":"atypb30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"848","DOI":"10.1095\/biolreprod.108.073353","volume":"80","year":"2009","journal-title":"Biol. Reprod."},{"key":"atypb31","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"609","DOI":"10.1111\/j.1447-0756.2009.01079.x","volume":"35","year":"2009","journal-title":"J. Obstet. Gynecol. Res."},{"key":"atypb32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1357","DOI":"10.1093\/humrep\/deh169","volume":"19","year":"2004","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"atypb33","first-page":"139","volume":"2","year":"2009","journal-title":"Rev. Obstet. Gynecol."},{"key":"atypb34","first-page":"271","volume":"29","year":"2009","journal-title":"Eur. J. Immunol."},{"key":"atypb35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"229","DOI":"10.1093\/ije\/2.3.229","volume":"2","year":"1973","journal-title":"Int. J. Epidemiol."},{"key":"atypb36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1200","DOI":"10.1016\/j.ajog.2005.07.091","volume":"194","year":"2006","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"atypb38","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1031","DOI":"10.1001\/archpedi.158.11.1031","volume":"158","year":"2004","journal-title":"Arch. Pediatr. Adolesc. Med."},{"key":"atypb39","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1990","DOI":"10.1001\/jama.296.16.1990","volume":"296","year":"2006","journal-title":"JAMA"},{"key":"atypb40","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1056\/NEJMp0903765","volume":"361","year":"2009","journal-title":"N. Engl. J. Med."}],"container-title":["Orvosi Hetilap"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/akjournals.com\/view\/journals\/650\/150\/50\/article-p2265.xml","content-type":"text\/html","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/akjournals.com\/downloadpdf\/journals\/650\/150\/50\/article-p2265.xml","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2020,5,27]],"date-time":"2020-05-27T10:18:53Z","timestamp":1590574733000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/akjournals.com\/view\/journals\/650\/150\/50\/article-p2265.xml"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2009,12,1]]},"references-count":30,"journal-issue":{"issue":"50"},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1556\/oh.2009.28766","relation":{},"ISSN":["0030-6002","1788-6120"],"issn-type":[{"value":"0030-6002","type":"print"},{"value":"1788-6120","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2009,12,1]]}}}