{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,6,3]],"date-time":"2026-06-03T21:04:26Z","timestamp":1780520666761,"version":"3.54.1"},"reference-count":53,"publisher":"FapUNIFESP (SciELO)","issue":"5","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Arq Bras Endocrinol Metab"],"published-print":{"date-parts":[[2006,10]]},"abstract":"<jats:p>O c\u00e1lcio (Ca) diet\u00e9tico \u00e9 fundamental para a sa\u00fade \u00f3ssea. Tanto o teor como a biodisponibilidade do elemento nos alimentos devem ser considerados. Este artigo objetiva sumarizar os fatores envolvidos na absor\u00e7\u00e3o e destacar os alimentos com melhor disponibilidade do Ca. Este \u00e9 absorvido principalmente no jejuno e o pH baixo parece favorecer sua absor\u00e7\u00e3o, que \u00e9 maior no crescimento, na gesta\u00e7\u00e3o\/lacta\u00e7\u00e3o e na car\u00eancia de Ca ou f\u00f3sforo (P), e menor no envelhecimento. As maiores fontes, e com melhor absor\u00e7\u00e3o, s\u00e3o os latic\u00ednios bovinos. Outros alimentos apresentam concentra\u00e7\u00f5es elevadas de Ca, mas com biodisponibilidade vari\u00e1vel: os ricos em \u00e1cidos ox\u00e1lico e f\u00edtico apresentariam uma menor absor\u00e7\u00e3o, enquanto que os ricos em carboidratos teriam uma absor\u00e7\u00e3o maior. Por apresentarem uma biodisponibilidade do Ca mais pr\u00f3xima da do leite bovino, o leite de outros animais, o de soja enriquecido e alguns vegetais, em quantidades adequadas, poderiam ser usados como alternativas a este.<\/jats:p>","DOI":"10.1590\/s0004-27302006000500005","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2006,12,12]],"date-time":"2006-12-12T16:55:57Z","timestamp":1165942557000},"page":"852-861","source":"Crossref","is-referenced-by-count":27,"title":["Biodisponibilidade do c\u00e1lcio diet\u00e9tico"],"prefix":"10.1590","volume":"50","author":[{"given":"Elizabeth F.","family":"Buzinaro","sequence":"first","affiliation":[{"name":"Universidade Estadual Paulista"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Renata N. Alves de","family":"Almeida","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Universidade Estadual Paulista"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Gl\u00e1ucia M.F.S.","family":"Mazeto","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Universidade Estadual Paulista"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"530","reference":[{"issue":"1","key":"ref1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"13","DOI":"10.1024\/0300-9831.72.1.13","article-title":"Calcium bioavailability in relation to bone health","volume":"72","author":"Fairweather-Tait SJ","year":"2002","journal-title":"Int J Vitam Nutr Res","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0300-9831","issn-type":"print"},{"key":"ref2","series-title":"Calcium, phosphate and magnesium metabolism","first-page":"36","volume-title":"Absorption of calcium, phosphorus and magnesium","author":"Wilkinson R","year":"1976"},{"key":"ref3","series-title":"Intestinal calcium absorption and its regulation","author":"Kenny AD","year":"1982"},{"key":"ref4","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1705","DOI":"10.1172\/JCI106136","article-title":"Study of calcium absorption in man: A kinetic analysis and physiologic model","volume":"48","author":"Birge SJ","year":"1969","journal-title":"J Clin Invest","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0021-9738","issn-type":"print"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1768","DOI":"10.1172\/JCI106143","article-title":"Absorption of calcium measured by intubation and perfusion of the intact human small intestine","volume":"48","author":"Wensel RH","year":"1969","journal-title":"J Clin Invest","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0021-9738","issn-type":"print"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"830","DOI":"10.1093\/ajcn\/50.4.830","article-title":"Oxalate: effect on calcium absorbability","volume":"50","author":"Heaney RP","year":"1989","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"161","DOI":"10.1111\/j.1365-2796.1992.tb00519.x","article-title":"Calcium absorption and calcium bioavailability","volume":"231","author":"Charles P","year":"1992","journal-title":"J Int Med","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0241-0109","issn-type":"print"},{"key":"ref8","series-title":"Tratado de fisiologia m\u00e9dica","first-page":"841","volume-title":"Horm\u00f4nio paratire\u00f3ideo, calcitonina, metabolismo do c\u00e1lcio e do fosfato, vitamina D, ossos e dentes","author":"Ghyton AC","year":"2002","edition":"10\u00aa"},{"key":"ref9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"566","DOI":"10.1016\/0003-9861(73)90010-6","article-title":"The control of 25-hydroxyvitamin D metabolism by inorganic phosphorus","volume":"154","author":"Tanaka Y","year":"1973","journal-title":"Arch Biochem Biophys","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0003-9861","issn-type":"print"},{"key":"ref10","series-title":"Dietary reference intakes for calcium, phosphorus, magnesium, vitamin D, and fluoride","year":"1997"},{"key":"ref11","series-title":"Krause Alimentos, nutri\u00e7\u00e3o e dietoterapia","first-page":"591","volume-title":"Nutri\u00e7\u00e3o para a sa\u00fade \u00f3ssea","author":"Anderson JJB","year":"2003","edition":"10\u00aa"},{"key":"ref12","first-page":"953","article-title":"Bone status and fracture rates in two regions of Yugoslavia","volume":"92","author":"Matkovic V","year":"1979","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref13","series-title":"Krause Alimentos, nutri\u00e7\u00e3o e dietoterapia","first-page":"229","volume-title":"Nutri\u00e7\u00e3o na inf\u00e2ncia","author":"Lucas B","year":"2003","edition":"10\u00aa"},{"key":"ref14","series-title":"Nutri\u00e7\u00e3o em obstetr\u00edcia e pediatria","first-page":"145","volume-title":"Recomenda\u00e7\u00f5es nutricionais na gesta\u00e7\u00e3o","author":"Saunders C","year":"2002","edition":"1\u00aa"},{"key":"ref15","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1312","DOI":"10.1093\/ajcn\/71.5.1312s","article-title":"Maternal calcium metabolism and bone mineral status","volume":"71","author":"Prentice A","year":"2000","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1960","DOI":"10.1172\/JCI105302","article-title":"The influence of age on the intestinal absorption of 47Ca in women and its relation to 47Ca absorption in postmenopausal osteoporosis","volume":"44","author":"Avioli LV","year":"1965","journal-title":"J Clin Inv"},{"issue":"1","key":"ref17","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"185","DOI":"10.1210\/jc.2002-021064","article-title":"Age-related changes in the 25-hydroxyvitamin D versus parathyroid hormone relationship suggest a different reason why older adults require more vitamin D","volume":"88","author":"Vieth R","year":"2003","journal-title":"J Clin Endoc Metab"},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"543S","DOI":"10.1093\/ajcn\/70.3.543s","article-title":"Choices for achieving adequate dietary calcium with a vegetarian diet","volume":"70","author":"Weaver CM","year":"1999","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref19","series-title":"Krause Alimentos, nutri\u00e7\u00e3o e dietoterapia","first-page":"106","volume-title":"Minerais","author":"Anderson JJB","year":"2003","edition":"10\u00aa"},{"key":"ref20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1166","DOI":"10.1093\/ajcn\/71.5.1166","article-title":"Bioavailability of the calcium in fortified soy imitation milk, with some observations on method","volume":"71","author":"Heaney RP","year":"2000","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref21","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1345","DOI":"10.1093\/ajcn\/76.6.1345","article-title":"Relative bioavailability of calcium-rich dietary sources in the elderly","volume":"76","author":"Martini L","year":"2002","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"issue":"2-3","key":"ref22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"107","DOI":"10.1007\/BF02788960","article-title":"Estimation of the bioavailability of zinc and calcium from human, cow's, goat, and sheep milk by an in vitro meted","volume":"49","author":"Shen L","year":"1995","journal-title":"Biol Trace Elem Res","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0163-4984","issn-type":"print"},{"issue":"3","key":"ref23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"148","DOI":"10.1016\/S0946-672X(98)80003-5","article-title":"Calcium absorption from small soft-boned fish","volume":"12","author":"Hansen M","year":"1998","journal-title":"J Trace Elem Med Biol","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0946-672X","issn-type":"print"},{"key":"ref24","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"783","DOI":"10.1093\/ajcn\/35.4.783","article-title":"Calcium bioavailability and absorption: a review","volume":"35","author":"Allen LH","year":"1982","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"issue":"5","key":"ref25","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"797","DOI":"10.1093\/jn\/123.5.797","article-title":"Nutrient bioavailability, with special reference to calcium","volume":"123","author":"Bronner R","year":"1993","journal-title":"J Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0022-3166","issn-type":"print"},{"issue":"4","key":"ref26","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"244","DOI":"10.1007\/BF02556212","article-title":"Isotopic exchange of ingested calcium between labeled sources: Evidence that ingested calcium does not form a common absorptive pool","volume":"49","author":"Weaver CM","year":"1991","journal-title":"Calcif Tissue Int","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0171-967X","issn-type":"print"},{"key":"ref27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"103","DOI":"10.1016\/S1043-4526(08)60127-8","article-title":"Calcium in the diet: food sources, recommended intakes, and nutritional bioavailability","volume":"33","author":"Miller DD","year":"1989","journal-title":"Adv Food Nutr Res","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/1043-4526","issn-type":"print"},{"key":"ref28","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"707","DOI":"10.1093\/ajcn\/47.4.707","article-title":"Calcium absorbability from spinach","volume":"47","author":"Heaney RP","year":"1988","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"656","DOI":"10.1093\/ajcn\/51.4.656","article-title":"Calcium absorption from kale","volume":"51","author":"Heaney RP","year":"1990","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"425","DOI":"10.1093\/jn\/63.3.425","article-title":"Effect of ascorbic acid and of orange juice on calcium and phosphorus metabolism of women","volume":"63","author":"Leichsenring JM","year":"1957","journal-title":"J Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0022-3166","issn-type":"print"},{"key":"ref31","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"681","DOI":"10.1093\/ajcn\/28.7.681","article-title":"Effects of dietary lactose and a lactase preparation on the intestinal absorption of calcium and magnesium in normal infants","volume":"28","author":"Kabayashi A","year":"1975","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"288","DOI":"10.1097\/00005176-198302020-00012","article-title":"Lactose enhances mineral absorption in infancy","volume":"2","author":"Ziegler EE","year":"1983","journal-title":"J Pediatr Gastroenterol Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0277-2116","issn-type":"print"},{"key":"ref33","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"375","DOI":"10.1038\/sj.ejcn.1600417","article-title":"Effect of soluble or partly soluble dietary fibres supplementation on absorption and balance of calcium, magnesium, iron and zinc in healthy young men","volume":"51","author":"Coudray C","year":"1997","journal-title":"Eur J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0954-3007","issn-type":"print"},{"key":"ref34","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"S169","DOI":"10.1079\/BJN\/2002534","article-title":"Calcium intake, calcium bioavailability and bone health","volume":"87","author":"Cashman KD","year":"2002","journal-title":"Br J Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0007-1145","issn-type":"print"},{"key":"ref35","series-title":"Tratado de nutri\u00e7\u00e3o moderna na sa\u00fade e na doen\u00e7a","first-page":"153","volume-title":"C\u00e1lcio","author":"Weaver CM","year":"2003","edition":"9\u00aa"},{"key":"ref36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"201","DOI":"10.1093\/jn\/45.2.201","article-title":"The calcium balance of adult human subjects on high and low-fat (butter) diets","volume":"45","author":"Steggerda FR","year":"1951","journal-title":"J Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0022-3166","issn-type":"print"},{"key":"ref37","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1259","DOI":"10.1016\/0002-8223(93)91951-L","article-title":"Protein intake and the calcium economy","volume":"93","author":"Heaney RP","year":"1993","journal-title":"J Am Diet Assoc","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-8223","issn-type":"print"},{"key":"ref38","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"553","DOI":"10.1093\/jn\/111.3.553","article-title":"Urinary calcium and calcium balance in young men as affected by level of protein and phosphorus intake","volume":"111","author":"Hegsted M","year":"1981","journal-title":"J Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0022-3166","issn-type":"print"},{"key":"ref39","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1206","DOI":"10.1093\/ajcn\/72.5.1206","article-title":"Alcohol intake and bone metabolism in elderly women","volume":"72","author":"Rapuri PB","year":"2000","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref40","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"694","DOI":"10.1093\/ajcn\/74.5.694","article-title":"Caffeine intake increases the rate of bone loss in elderly women and interacts with vitamin D receptor genotypes","volume":"74","author":"Rapuri PB","year":"2001","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref41","series-title":"Krause Alimentos, nutri\u00e7\u00e3o e dietoterapia","first-page":"517","volume-title":"Nutri\u00e7\u00e3o para treinamento e desempenho atl\u00e9ticos","author":"Berning JR","year":"2003","edition":"10\u00aa"},{"key":"ref42","series-title":"Tratado de fisiologia aplicada \u00e0 nutri\u00e7\u00e3o","first-page":"135","volume-title":"Necessidades minerais","author":"Douglas CR","year":"2002","edition":"1\u00aa"},{"key":"ref43","first-page":"1168","article-title":"Changing phosphorus content of the US diet: Potential for adverse effects on bone","volume":"126","author":"Calvo MS","year":"1996","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref44","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"197","DOI":"10.1016\/0002-9343(69)90004-7","article-title":"Influence of dietary calcium intake on Ca47 absorption in man","volume":"46","author":"Spencer H","year":"1969","journal-title":"Am J Med","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9343","issn-type":"print"},{"key":"ref45","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2672","DOI":"10.1172\/JCI107461","article-title":"Effect of dietary calcium and age on jejunal calcium absorption in humans studied by intestinal perfusion","volume":"52","author":"Ireland P","year":"1973","journal-title":"J Clin Invest","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0021-9738","issn-type":"print"},{"key":"ref46","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"163","DOI":"10.1079\/PNS19760029","article-title":"Calcium, phosphorus and magnesium requirement","volume":"35","author":"Marshall DH","year":"1976","journal-title":"Proc Nutr Soc","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0029-6651","issn-type":"print"},{"key":"ref47","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2477","DOI":"10.1093\/ajcn\/32.12.2477","article-title":"Calcium deficiency in rural black children in South-Africa: a comparison between rural and urban communities","volume":"32","author":"Pettifor J","year":"1979","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"},{"key":"ref48","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1056","DOI":"10.1210\/jcem-43-5-1056","article-title":"Dietary phosphate deprivation in women and men: effects of mineral and acid balances, parathyroid hormone and the metabolism of 25-OH vitamin D","volume":"43","author":"Dominguez JH","year":"1976","journal-title":"J Clin Endocrinol Metab","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0021-972X","issn-type":"print"},{"key":"ref49","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"917","DOI":"10.7326\/0003-4819-66-5-917","article-title":"The absorption of calcium carbonate","volume":"66","author":"Ivanovich P","year":"1967","journal-title":"Ann Intern Med","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0003-4819","issn-type":"print"},{"issue":"2","key":"ref50","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"33","DOI":"10.1111\/j.1753-4887.1992.tb02510.x","article-title":"Gastric acidity, atrophic gastritis, and calcium absorption","volume":"50","author":"Wood RJ","year":"1992","journal-title":"Nutr Rev","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0029-6643","issn-type":"print"},{"key":"ref51","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"640","DOI":"10.1172\/JCI111254","article-title":"An evaluation of the importance of gastric acid secretion in the absorption of dietary calcium","volume":"73","author":"Bo-Linn GW","year":"1984","journal-title":"J Clin Invest","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0021-9738","issn-type":"print"},{"key":"ref52","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"70","DOI":"10.1056\/NEJM198507113130202","article-title":"Calcium absorption and achlorhydria","volume":"313","author":"Recker RR","year":"1985","journal-title":"N Engl J Med","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0028-4793","issn-type":"print"},{"key":"ref53","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1480","DOI":"10.1093\/ajcn\/53.6.1480","article-title":"Calcium absorption in elderly subjects on high and low-fiber diets: effect of gastric acidity","volume":"53","author":"Knox TA","year":"1991","journal-title":"Am J Clin Nutr","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0002-9165","issn-type":"print"}],"container-title":["Arquivos Brasileiros de Endocrinologia &amp; Metabologia"],"original-title":[],"link":[{"URL":"http:\/\/www.scielo.br\/pdf\/abem\/v50n5\/32222.pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2019,4,22]],"date-time":"2019-04-22T21:16:25Z","timestamp":1555967785000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.scielo.br\/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0004-27302006000500005&lng=pt&tlng=pt"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2006,10]]},"references-count":53,"journal-issue":{"issue":"5","published-print":{"date-parts":[[2006,10]]}},"alternative-id":["S0004-27302006000500005"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1590\/s0004-27302006000500005","relation":{},"ISSN":["0004-2730"],"issn-type":[{"value":"0004-2730","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2006,10]]}}}