{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2023,7,4]],"date-time":"2023-07-04T04:26:27Z","timestamp":1688444787776},"reference-count":54,"publisher":"FapUNIFESP (SciELO)","issue":"40","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["REMHU, Rev. Interdiscip. Mobil. Hum."],"published-print":{"date-parts":[[2013,6]]},"abstract":"<jats:p>Este artigo aborda as estrat\u00e9gias usadas no enfrentamento de problemas de sa\u00fade pelos imigrantes Cabo-verdianos na Holanda. Tendo por base uma metodologia qualitativa, discute-se a escolha de itiner\u00e1rios terap\u00eauticos plurais, incluindo o uso decuidados informais, formais e transnacionais. Estes percursos s\u00e3o influenciados pelas racionalidades leigas dos Cabo-verdianos acerca da sa\u00fade, que assentam num \"report\u00f3rio Crist\u00e3o-espiritual\", e por um contexto sociocultural e pol\u00edtico onde se imp\u00f5em m\u00faltiplas barreiras no acesso aos cuidados de sa\u00fade formais Holandeses. A pluralidade de itiner\u00e1rios terap\u00eauticos adotados pelos Cabo-verdianos objetiva-se na (re)constru\u00e7\u00e3o de saberes leigos sobre a doen\u00e7a, na mobiliza\u00e7\u00e3o de recursos materiais e na ativa\u00e7\u00e3o de recursos sociais locais e transnacionais. Esta pluralidade de estrat\u00e9gias \u00e9 interpretada como uma evid\u00eancia de resili\u00eancia destes imigrantes perante fatores adversos \u00e0 manuten\u00e7\u00e3o do seu bem-estar mental, f\u00edsico e espiritual.<\/jats:p>","DOI":"10.1590\/s1980-85852013000100005","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2013,7,21]],"date-time":"2013-07-21T01:47:39Z","timestamp":1374371259000},"page":"69-92","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["A resili\u00eancia da sa\u00fade migrante: itiner\u00e1rios terap\u00eauticos plurais e transnacionais"],"prefix":"10.1590","volume":"21","author":[{"given":"Cl\u00e1udia de","family":"Freitas","sequence":"first","affiliation":[]},{"given":"\u00c1lvaro","family":"Mendes","sequence":"additional","affiliation":[]}],"member":"530","reference":[{"issue":"3","key":"ref1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"543","DOI":"10.1590\/S0104-12902012000300003","article-title":"Lidar com a doen\u00e7a mental - a pluralidade de sistemas de cuidados e de itiner\u00e1rios terap\u00eauticos: an\u00e1lise comparativa de dois estudos efectuados junto de duas popula\u00e7\u00f5es residentes em Portugal","volume":"21","author":"ALVES F\u00e1tima","year":"2012","journal-title":"Sa\u00fade e Sociedade","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0104-1290","issn-type":"print"},{"issue":"2","key":"ref2","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"241","DOI":"10.1080\/13532949908454832","article-title":"Cape Verdean women on the move: 'Immigration shopping' in Italy and Europe","volume":"4","author":"ANDALL Jacqueline.","year":"1999","journal-title":"Modern Italy"},{"key":"ref3","series-title":"People with a mission. Meanings of psychosocial distress of Cape Verdeans in the Netherlands","author":"BEIJERS Huub.","year":"2004"},{"key":"ref4","year":"2005"},{"key":"ref5","series-title":"Transnational archipelago. Perspectives on Cape Verdean migration and diaspora","first-page":"237","volume-title":"Cape Verdeans' pathways to health: Local problems, transnational solutions","author":"BEIJERS Huub","year":"2008"},{"key":"ref6","series-title":"Psychiatry and religion: context, consensus and controversies","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.4324\/9780203271575","volume-title":"Religion and mental health","author":"BHUGRA Dinesh.","year":"1996"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"6","DOI":"10.1192\/bjp.181.1.6","article-title":"Explanatory models for mental distress: implications for clinical practice and research","volume":"181","author":"BHUI Kamaldeep","year":"2002","journal-title":"The British Journal of Psychiatry"},{"issue":"165\/166","key":"ref8","first-page":"108","article-title":"Notes sur le catholicisme aux Iles du Cap-Vert","volume":"14","author":"CABRAL Nelson.","year":"1979","journal-title":"Revue Fran\u00e7aise D'\u00e9tudes Politiques Africaines"},{"issue":"2","key":"ref9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"335","DOI":"10.4000\/etnografica.2819","article-title":"Inventar percursos, reinventar realidades: doentes, traject\u00f3rias sociais e realidades formais","volume":"V","author":"CARAPINHEIRO Gra\u00e7a.","year":"2001","journal-title":"Etnogr\u00e1fica"},{"issue":"2","key":"ref10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"449","DOI":"10.1111\/j.1747-7379.2008.00131.x","article-title":"Toward a demography of immigrant communities and their transnational potential","volume":"42","author":"CARLING J\u00f8rgen.","year":"2008","journal-title":"International Migration Review","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0197-9183","issn-type":"print"},{"key":"ref11","series-title":"Cijfers Allochtoon Bevolking","year":"2012"},{"key":"ref12","series-title":"Faces da di\u00e1spora: estudos sobre a migra\u00e7\u00e3o cabo verdiana contempor\u00e2nea","volume-title":"Cape Verdean migrants in the Netherlands: socio-demographic profile, identity and integration","author":"DE FREITAS Cl\u00e1udia.","year":"2013"},{"key":"ref13","series-title":"Comunidade(s) Cabo-verdiana(s): as m\u00faltiplas faces da imigra\u00e7\u00e3o Cabo-verdiana","first-page":"207","volume-title":"Do sil\u00eancio \u00e0 participa\u00e7\u00e3o: cabo-verdianos e sa\u00fade mental na Holanda","author":"DE FREITAS Cl\u00e1udia.","year":"2008"},{"key":"ref14","series-title":"Em busca de um bom m\u00e9dico - Quando \"a sa\u00fade n\u00e3o tem fronteiras\". Percep\u00e7\u00f5es dos Cabo-verdianos sobre profissionais de sa\u00fade na Holanda","author":"DE FREITAS Cl\u00e1udia.","year":"2006"},{"issue":"1","key":"ref15","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"19","DOI":"10.1108\/17479894200500004","article-title":"'Health has no borders': Cape Verdean immigrants in the Netherlands and the transnational quest for health care across Europe","volume":"1","author":"DE FREITAS Cl\u00e1udia.","year":"2005","journal-title":"International Journal of Migration, Health and Social Care"},{"key":"ref16","series-title":"Atas do semin\u00e1rio + Sa\u00fade, g\u00eanero e imigra\u00e7\u00e3o, Coimbra: Graal, Projeto SauDar+","first-page":"54","volume-title":"Oportunidades de mudan\u00e7a: uma voz Cabo-verdiana nos cuidados de sa\u00fade mental Holandeses","author":"DE FREITAS Cl\u00e1udia.","year":"2012"},{"key":"ref17","series-title":"Participation in mental health care by ethnic minority users: Case studies from the Netherlands and Brazil","author":"DE FREITAS Cl\u00e1udia.","year":"2011"},{"key":"ref18","series-title":"Evaluatie wet medezeggenschap cli\u00ebnten zorginstelling","author":"DE SAVORNIN LOHMAN Jacqueline","year":"2000"},{"key":"ref19","first-page":"87","article-title":"GGZ voor allochtonen. Ontwikkelingen in het zorg in de regio Rotterdam, 1990-1998","volume":"57","author":"DIEPERINK Cathrien","year":"2002","journal-title":"Maandblad Geestelijke Volksgezondheid"},{"issue":"4","key":"ref20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"327","DOI":"10.1016\/S1353-8292(98)00029-X","article-title":"Moving experiences: A qualitative analysis of health and migration","volume":"4.","author":"ELLIOT Susan","year":"1998","journal-title":"Health & Place"},{"key":"ref21","series-title":"Sporen van migratie in Rotterdam - Kaapverdianen, 2002"},{"key":"ref22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2449","DOI":"10.1590\/S0102-311X2006001100019","article-title":"Itiner\u00e1rios terap\u00eauticos em situa\u00e7\u00f5es de pobreza: diversidade e pluralidade","volume":"22. n. 11","author":"GERHARDT Tatiana.","year":"2006","journal-title":"Cadernos de Sa\u00fade P\u00fablica","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0102-311X","issn-type":"print"},{"issue":"4","key":"ref23","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"197","DOI":"10.1108\/17479891111206328","article-title":"Exploring migrants' health seeking strategies: the case of Latin American migrants in London","volume":"7","author":"GIDEON Jasmine.","year":"2011","journal-title":"International Journal of Migration, Health and Social Care"},{"key":"ref24","series-title":"The discovery of grounded theory: strategies for qualitative research","author":"GLASER Barney","year":"1967"},{"key":"ref25","author":"GRA\u00c7A Ant\u00f3nio da","year":"2005"},{"key":"ref26","series-title":"A guide to promoting resilience in children: Strengthening the human spirit","author":"GROTBERG Edith.","year":"1995"},{"key":"ref27","series-title":"Uitvoering van de Wet Voorkoming Schijnhuwelijken","author":"HOLMES-WIJKEN Bernardette","year":"2004"},{"key":"ref28","series-title":"Gezond in kaart. Allochtonen, gezondheidsproblemen en preventiemogelijkheden in kaart gebracht","author":"HUISKAMP Nelleke","year":"2000"},{"key":"ref29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"73","DOI":"10.1136\/jme.1.2.73","article-title":"The medicalization of life","volume":"I","author":"ILLICH Ivan.","year":"1975","journal-title":"Journal of Medical Ethics","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0306-6800","issn-type":"print"},{"key":"ref30","series-title":"Social integration and mobility: education, housing and health","first-page":"89","volume-title":"DE FREITAS, Cl\u00e1udia. The role of health in integration","author":"INGLEBY David","year":"2005"},{"key":"ref31","series-title":"Minderhedenmonitor 2002","year":"2003"},{"issue":"1","key":"ref32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"227","DOI":"10.1590\/S0102-311X2003000100025","article-title":"Resili\u00eancia e maus-tratos \u00e0 crian\u00e7a","volume":"19","author":"JUNQUEIRA Maria de F\u00e1tima","year":"2003","journal-title":"Cadernos de Sa\u00fade P\u00fablica, Rio de Janeiro"},{"issue":"4","key":"ref33","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"344","DOI":"10.1080\/01459740.2010.501315","article-title":"Traveling for medical care in a global world","volume":"29","author":"KANGAS Beth.","year":"2010","journal-title":"Medical Anthropology","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0145-9740","issn-type":"print"},{"key":"ref34","series-title":"Enabling healthy choices in modern health societies, 2005","author":"KICKBUSCH Ilona"},{"issue":"3","key":"ref35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"543","DOI":"10.1111\/1467-8624.00164","article-title":"The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work","volume":"71","author":"LUTHAR Suniya","year":"2000","journal-title":"Child Development","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0009-3920","issn-type":"print"},{"key":"ref36","series-title":"STEWART, Miriam. Resiliency: relevance to health promotion - discussion paper","author":"MANGHAM Colin","year":"1995"},{"key":"ref37","series-title":"Educational resilience in inner-city America: Challenges and prospects,","first-page":"3","volume-title":"Resilience in individual development: Successful adaptation despite risk and adversity","author":"MASTEN Ann.","year":"1994"},{"key":"ref38","series-title":"New public management: Current trends and future prospects","author":"MCLAUGHLIN Kate","year":"2002"},{"key":"ref39","series-title":"Race, culture and Portuguese colonialism in Cape Verde","author":"MEINTEL Deidre.","year":"1984"},{"issue":"4","key":"ref40","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"183","DOI":"10.1023\/A:1020154402366","article-title":"Transnational health resources, practices, and perspectives: Brazilian immigrant women's narratives","volume":"4","author":"MESSIAS DeAanne.","year":"2002","journal-title":"Journal of Immigrant Health","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/1096-4045","issn-type":"print"},{"key":"ref41","series-title":"Brief over allochtonen in de gezondheidszorg","year":"2004"},{"issue":"4","key":"ref42","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"167","DOI":"10.1023\/B:JOIH.0000045254.71331.5e","article-title":"Transnational ties and mental health of Caribbean immigrants","volume":"6","author":"MURPHY Eleanor","year":"2004","journal-title":"Journal of Immigrant Health","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/1096-4045","issn-type":"print"},{"issue":"2","key":"ref43","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"497","DOI":"10.1590\/S1413-81232009000200018","article-title":"Resili\u00eancia: nova perspectiva na Promo\u00e7\u00e3o da Sa\u00fade da Fam\u00edlia?","volume":"14","author":"NORONHA Maria Gl\u00edcia","year":"2009","journal-title":"Ci\u00eancia & Sa\u00fade Coletiva","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/1413-8123","issn-type":"print"},{"key":"ref44","series-title":"Migration, health and inequality","first-page":"150","volume-title":"Harnessing diasporic medical mobilities","author":"ORMOND Meghann."},{"key":"ref45","series-title":"Between Babel and Pentecost: Transnational Pentacostalism in Africa and Latin America","first-page":"181","volume-title":"Brazilian Pentecostalism Crosses National Borders","author":"ORO Ari","year":"2001"},{"key":"ref46","series-title":"Nha tambor","author":"PIRES D\u00f3ris.","year":"2006"},{"key":"ref47","series-title":"Good practices on health and migration in the EU","author":"PORTUGAL Rui","year":"2007"},{"key":"ref48","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"119","DOI":"10.1111\/1467-6427.00108","article-title":"Resilience concepts and findings: implications for family therapy","volume":"21","author":"RUTTER Michael.","year":"1999","journal-title":"Journal of Family Therapy","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0163-4445","issn-type":"print"},{"issue":"4","key":"ref49","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1207","DOI":"10.1590\/S0103-73312011000400003","article-title":"Compreender as racionalidades leigas sobre sa\u00fade e doen\u00e7a","volume":"21","author":"SILVA Luisa Ferreira da","year":"2011","journal-title":"Physis Revista de Sa\u00fade Coletiva"},{"key":"ref50","series-title":"Comunica\u00e7\u00e3o, gest\u00e3o de conflitos e sa\u00fade na escolar","volume-title":"Resili\u00eancia e sa\u00fade","author":"SIM\u00d5ES Celeste.","year":"2008"},{"key":"ref51","series-title":"Basics of qualitative research. Techniques and procedures for developing grounded theory","author":"STRAUSS Anselm","year":"1998"},{"key":"ref52","author":"VASCONCELOS Jo\u00e3o","year":"2002"},{"issue":"4","key":"ref53","first-page":"5","article-title":"Intersectionaliteit en Sociale Inclusie: Het Ei... van Troje. Deel 2: Het Paard van Troje","volume":"18","author":"VAN MENS-VERHULST Janneke","year":"2009","journal-title":"Journal of Social Intervention: Theory and Practice"},{"key":"ref54","series-title":"Good practices in mental health and social care for asylum seekers and refugees. Final Report of the project for the European Commission (European Refugee Fund)","author":"WATTERS Charles","year":"2003"}],"container-title":["REMHU : Revista Interdisciplinar da Mobilidade Humana"],"original-title":[],"link":[{"URL":"http:\/\/www.scielo.br\/pdf\/remhu\/v21n40\/05.pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,7,3]],"date-time":"2023-07-03T10:29:04Z","timestamp":1688380144000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.scielo.br\/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1980-85852013000100005&lng=pt&tlng=pt"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2013,6]]},"references-count":54,"journal-issue":{"issue":"40","published-print":{"date-parts":[[2013,6]]}},"alternative-id":["S1980-85852013000100005"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.1590\/s1980-85852013000100005","relation":{},"ISSN":["1980-8585"],"issn-type":[{"value":"1980-8585","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2013,6]]}}}