{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,9,15]],"date-time":"2026-09-15T21:44:56Z","timestamp":1789508696889,"version":"build-2803163510"},"reference-count":66,"publisher":"Universidad Nacional de Lanus","license":[{"start":{"date-parts":[[2024,2,12]],"date-time":"2024-02-12T00:00:00Z","timestamp":1707696000000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["SCOL"],"abstract":"<jats:p>Las mujeres consumidoras de drogas se enfrentan a grandes desaf\u00edos en el acceso y la adherencia al tratamiento ambulatorio. Sin embargo, esta cuesti\u00f3n ha sido poco estudiada. El objetivo del estudio es comprender las experiencias de un grupo de mujeres en tratamiento por consumo de drogas. Entre marzo y diciembre de 2021, se realiz\u00f3 un estudio cualitativo fenomenol\u00f3gico interpretativo mediante entrevistas semiestructuradas a 16 mujeres usuarias de un centro de atenci\u00f3n a las drogodependencias de Catalu\u00f1a (Espa\u00f1a). Los datos se procesaron mediante el an\u00e1lisis de contenido. Los resultados indican que las mujeres, pese a percibir un impacto positivo del tratamiento, viven realidades de vulnerabilidad relacionadas con la estigmatizaci\u00f3n, la falta de apoyo social y una baja cobertura de necesidades espec\u00edficas con implicaciones en el seguimiento terap\u00e9utico. Los hallazgos enfatizan la necesidad de mejorar los recursos para una atenci\u00f3n especializada y promover una red de apoyo social donde participen activamente las mujeres consumidoras de drogas.<\/jats:p>","DOI":"10.18294\/sc.2024.4648","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2024,2,12]],"date-time":"2024-02-12T18:18:38Z","timestamp":1707761918000},"page":"e4648","source":"Crossref","is-referenced-by-count":4,"title":["Mujeres consumidoras de drogas en tratamiento ambulatorio: estudio cualitativo desde una perspectiva de g\u00e9nero y de salud mental comunitaria"],"prefix":"10.18294","volume":"20","author":[{"given":"Noem\u00ed","family":"\u00c1guila-Morales","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Rafael","family":"Clua-Garc\u00eda","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"7901","published-online":{"date-parts":[[2024,2,12]]},"reference":[{"key":"21448","unstructured":"Observatorio Espa\u00f1ol de las Drogas y las Adicciones. Informe 2022: Alcohol, tabaco y drogas ilegales en Espa\u00f1a. Madrid: Ministerio de Sanidad. Delegaci\u00f3n del Gobierno para el Plan Nacional sobre Drogas; 2022."},{"key":"21449","unstructured":"European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. Spain Country: Drug Report 2019. Luxembourg: European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction; 2019."},{"key":"21450","unstructured":"Observatorio Europeo de las Drogas y las Toxicoman\u00edas. Informe europeo sobre drogas 2022: Tendencias y novedades. Luxemburgo: Oficina de Publicaciones de la Uni\u00f3n Europea; 2022."},{"key":"21451","unstructured":"Ag\u00e8ncia de Salut P\u00fablica de Catalunya, Sistema d\u2019Informaci\u00f3 sobre Drogodepend\u00e8ncies de Catalunya. Informe anual 2021. Barcelona: Ag\u00e8ncia de Salut P\u00fablica de Catalunya, Subdirecci\u00f3 General de Drogodepend\u00e8ncies; 2022."},{"key":"21452","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Motyka MA, Al-Imam A, Haligowska A, Michalak M. Helping women suffering from drug addiction: Needs, barriers, and challenges. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022;19(21):14039.","DOI":"10.3390\/ijerph192114039"},{"key":"21453","unstructured":"Lee N, Boeri M. Managing stigma: Women drug users and recovery services. Fusio. 2017;1(2):65-94."},{"key":"21454","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Boroumandfar Z, Kianpour M, Afshari M. Ups and downs of drug rehab among women: a qualitative study. BMC Womens Health. 2020;20(1):77.","DOI":"10.1186\/s12905-020-00946-2"},{"key":"21455","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Sourinejad H, Noroozi M, Taleghani F, Kheirabadi GR. Factors associated with the involvement of women drug users in risky sexual behaviors: A narrative review. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research. 2022;27(5):353-362.","DOI":"10.4103\/ijnmr.ijnmr_318_21"},{"key":"21456","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Medina-Perucha L, Family H, Scott J, Chapman S, Dack C. Factors associated with sexual risks and risk of STIs, HIV and other blood-borne viruses among women using heroin and other drugs: A systematic literature review. AIDS and Behavior. 2019;23(1):222-251.","DOI":"10.1007\/s10461-018-2238-7"},{"key":"21457","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Meyer JP, Isaacs K, El-Shahawy O, Burlew AK, Wechsberg W. Research on women with substance use disorders: Reviewing progress and developing a research and implementation roadmap. Drug and Alcohol Dependence. 2019;197:158-163.","DOI":"10.1016\/j.drugalcdep.2019.01.017"},{"key":"21458","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tuchman E. Women and addiction: the importance of gender issues in substance abuse research. Journal of Addictive Diseases. 2010;29(2):127-138.","DOI":"10.1080\/10550881003684582"},{"key":"21459","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Shirley-Beavan S, Roig A, Burke-Shyne N, Daniels C, Csak R. Women and barriers to harm reduction services: a literature review and initial findings from a qualitative study in Barcelona, Spain. Harm Reduction Journal. 2020;17(1):78.","DOI":"10.1186\/s12954-020-00429-5"},{"key":"21460","unstructured":"Linardelli F. Salud mental y g\u00e9nero: Di\u00e1logos y contrapuntos entre biomedicina, feminismos e interseccionalidad. Millcayac-Revista Digital de Ciencias Sociales. 2015;2(3):199-224."},{"key":"21461","unstructured":"Meneses C. Los obst\u00e1culos del acceso al tratamiento. En: Casta\u00f1os M, Meneses C, Palop M, Rodr\u00edguez M, Tubert S. Intervenci\u00f3n en drogodependencias con enfoque de g\u00e9nero. Madrid: Instituto de la Mujer, Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales; 2007. p. 49-57."},{"key":"21462","unstructured":"Lozano M, Miana J, Campos C. Mujeres drogodependientes: percepci\u00f3n del tratamiento en una comunidad terap\u00e9utica mixta. III Symposium Nacional de Adicci\u00f3n de la Mujer, Zaragoza; 2007."},{"key":"21463","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Llopis JJ, Castillo A, Rebodilla M, Stocco P. Uso de drogas y violencia de g\u00e9nero en mujeres adictas en Europa: Claves para su comprensi\u00f3n e intervenci\u00f3n. Salud y Drogas. 2005;5(2):137-157.","DOI":"10.21134\/haaj.v5i2.117"},{"key":"21464","unstructured":"Generalitat de Catalunya, Departament de Salut. Pla director de salut mental i addiccions: estrat\u00e8gies 2017-2020. Barcelona: Direcci\u00f3 General de Planificaci\u00f3 en Salut; 2017."},{"key":"21465","unstructured":"Ag\u00e8ncia de Salut P\u00fablica de Catalunya. Xarxa de recursos assistencials [Internet]. Drogues.gencat.cat [citado 25 oct 2022]. Disponible en: http:\/\/tinyurl.com\/yz7bnukm."},{"key":"21466","unstructured":"Ag\u00e8ncia de Salut P\u00fablica de Catalunya. Actuacions espec\u00edfiques en l\u2019abordatge de g\u00e8nere [Internet]. Drogues.gencat.cat [citado 1 nov 2023]. Disponible en: http:\/\/tinyurl.com\/mshr354x."},{"key":"21467","unstructured":"Romo N. La mirada de g\u00e9nero en el abordaje de los usos y abusos de drogas. Revista Espa\u00f1ola de Drogodependencias. 2010;35(3):269-272."},{"key":"21468","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Romo N, Gil E. G\u00e9nero y uso de drogas: De la ilegalidad a la legalidad para enfrentar el malestar. Trastornos Adictivos. 2006;8(4):243-250.","DOI":"10.1016\/S1575-0973(06)75130-3"},{"key":"21469","unstructured":"Romo N, Vega A, Meneses C, M\u00e1rquez I, Poo M. Sobre el malestar y la prescripci\u00f3n: un estudio sobre los usos de psicof\u00e1rmacos por las mujeres. Revista Espa\u00f1ola de Drogodependencias. 2003;28(4):372-380."},{"key":"21470","unstructured":"G\u00f3mez J, Arnal A, Mart\u00ednez AM, Mu\u00f1oz D. Mujeres y uso del alcohol en las sociedades contempor\u00e1neas. Revista Espa\u00f1ola de Drogodependencias. 2010;35(3):273-284."},{"key":"21471","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Meneses C, Markez I, Romo N, Uroz J, Rua A, Laespada T. Diferencias de g\u00e9nero en el consumo diario de tabaco e intensivo de alcohol en adolescentes latinoamericanos en tres \u00e1reas espa\u00f1olas (Andaluc\u00eda, Madrid y Pa\u00eds Vasco). Revista de la Asociaci\u00f3n Espa\u00f1ola de Neuropsiquiatr\u00eda. 2013;33(119):525-535.","DOI":"10.4321\/S0211-57352013000300005"},{"key":"21472","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Romo-Avil\u00e9s N, Marcos-Marcos J, Tarragona-Camacho A, Gil-Garc\u00eda E, Marquina-M\u00e1rquez A. \u201cI like to be different from how i normally am\u201d: Heavy alcohol consumption among female Spanish adolescents and the unsettling of traditional gender norms. Drugs: Education, Prevention and Policy. 2018;25(3):262\u2013272.","DOI":"10.1080\/09687637.2016.1259390"},{"key":"21473","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Altell G, Plaza M. Abuso de alcohol y violencia dom\u00e9stica desde una perspectiva de g\u00e9nero. Salud y Drogas. 2005;5(2):99-116.","DOI":"10.21134\/haaj.v5i2.114"},{"key":"21474","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Meneses C. Mujeres y consumo de opi\u00e1ceos: una realidad espec\u00edfica. Trastornos Adictivos. 2006;8(4):261-275.","DOI":"10.1016\/S1575-0973(06)75132-7"},{"key":"21475","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Meneses C. Consecuencias del uso de coca\u00edna en las personas que ejercen la prostituci\u00f3n. Gaceta Sanitaria. 2007;21(3):191-196.","DOI":"10.1157\/13106800"},{"key":"21476","unstructured":"Pallar\u00e9s J, Mart\u00ednez DP. Una mirada femenina hacia la coca\u00edna: Veinte mujeres consumidores hablan sobre los problemas de esta droga en la Espa\u00f1a de hoy. Lleida: Milenio; 2010."},{"key":"21477","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"De Miguel-Calvo E. Mujeres, consumo de drogas y encarcelamiento: Una aproximaci\u00f3n interseccional. Pol\u00edtica y Sociedad. 2016;53(2):529\u2013549.","DOI":"10.5209\/rev_POSO.2016.v53.n2.47421"},{"key":"21478","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Llort A, Ferrando S, Borr\u00e1s T, Purroy I. El doble estigma de la mujer consumidora de drogas: estudio cualitativo sobre un grupo de auto apoyo de mujeres con problemas de abuso de sustancias. Alternativas: Cuadernos de Trabajo Social. 2013;20:9-22.","DOI":"10.14198\/ALTERN2013.20.01"},{"key":"21479","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Morse DS, Silverstein J, Thomas K, Bedel P, Cerulli C. Finding the loopholes: a cross-sectional qualitative study of systemic barriers to treatment access for women drug court participants. Health & Justice. 2015;3:12.","DOI":"10.1186\/s40352-015-0026-2"},{"key":"21480","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Smith FM, Marshall LA. Barriers to effective drug addiction treatment for women involved in street-level prostitution: a qualitative investigation. Criminal Behaviour and Mental Health. 2007;17(3):163-170.","DOI":"10.1002\/cbm.654"},{"key":"21481","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ribeiro DV, Turato ER, Azevedo RC, Campos CJ. Views on treatment adherence among psychoactive substance-dependent women in the outpatient setting: a qualitative study. Trends in Psychiatry and Psychotherapy. 2012;34(4):198-206.","DOI":"10.1590\/S2237-60892012000400005"},{"key":"21482","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Goldberg ZE, Chin NP, Alio A, Williams G, Morse DS. A qualitative analysis of family dynamics and motivation in sessions with 15 women in drug treatment court. Substance Abuse. 2019;13:1178221818818846.","DOI":"10.1177\/1178221818818846"},{"key":"21483","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Sword W, Jack S, Niccols A, Milligan K, Henderson J, Thabane L. Integrated programs for women with substance use issues and their children: a qualitative meta-synthesis of processes and outcomes. Harm Reduction Journal. 2009;6:32.","DOI":"10.1186\/1477-7517-6-32"},{"key":"21484","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kuo C, Schonbrun YC, Zlotnick C, Bates N, Todorova R, Kao JC, Johnson J. A qualitative study of treatment needs among pregnant and postpartum women with substance use and depression. Substance Use & Misuse. 2013;48(14):1498-1508.","DOI":"10.3109\/10826084.2013.800116"},{"key":"21485","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Hall JL, van Teijlingen ER. A qualitative study of an integrated maternity, drugs and social care service for drug-using women. BMC Pregnancy and Childbirth. 2006;6:19.","DOI":"10.1186\/1471-2393-6-19"},{"key":"21486","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Artazoz L, Chilet E, Escart\u00edn P, Fern\u00e1ndez A. Incorporaci\u00f3n de la perspectiva de g\u00e9nero en la salud comunitaria: Informe SESPAS 2018. Gaceta Sanitaria. 2018;32(Suppl 1):92-97.","DOI":"10.1016\/j.gaceta.2018.07.006"},{"key":"21487","unstructured":"Arostegui E, Mart\u00ednez, P. Mujeres y Drogas. Manual para la prevenci\u00f3n de reca\u00eddas con perspectiva de g\u00e9nero. Bilbao: Universidad de Deusto; 2018."},{"key":"21488","unstructured":"Lagarde M. G\u00e9nero y feminismos: Desarrollo humano y democracia. Madrid: Editorial Horas y Horas; 1996."},{"key":"21489","unstructured":"Desviat M, Moreno A. Acciones de salud en la comunidad. Madrid: Asociaci\u00f3n Espa\u00f1ola de Neuropsiquiatr\u00eda; 2012."},{"key":"21490","unstructured":"Saraceno B. Discurso global, sufrimientos locales: An\u00e1lisis cr\u00edtico del movimiento por la salud mental global. Barcelona: Herder Editorial; 2014."},{"key":"21491","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mart\u00ednez-Hern\u00e1ez A, Correa-Urquiza M. Un saber menos dado: Nuevos posicionamientos en el campo de la salud mental colectiva. Salud Colectiva. 2017;13(2):267-278.","DOI":"10.18294\/sc.2017.1168"},{"key":"21492","unstructured":"Merthy E. Salud: cartograf\u00eda del trabajo vivo. Remedios de Escalada: De la UNLa - Universidad Nacional de Lan\u00fas, 2021."},{"key":"21493","unstructured":"Smith JA, Flowers P, Larkin M. Interpretative phenomenological analysis: Theory, method and research. London: Sage; 2021."},{"key":"21494","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Eatough V, Smith J. Interpretative phenomenological analysis. En: Willig C, Stainton-Rogers W. (eds.) Handbook of qualitative psychology. 2nd Ed. London: Sage; 2017. p. 193-211.","DOI":"10.4135\/9781526405555.n12"},{"key":"21495","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"DeJonckheere M, Vaughn LM. Semistructured interviewing in primary care research: a balance of relationship and rigour. Family Medicine and Community Health. 2019;7(2):e000057.","DOI":"10.1136\/fmch-2018-000057"},{"key":"21496","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gentles SJ, Charles C, Ploeg J, McKibbon KA. Sampling in qualitative research: insights from an overview of the methods literature. The Qualitative Report. 2015;20(11):1772-1789.","DOI":"10.46743\/2160-3715\/2015.2373"},{"key":"21497","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Fusch PI, Ness LR. Are we there yet? Data saturation in qualitative research. The Qualitative Report. 2015;20(9):1408-1416.","DOI":"10.46743\/2160-3715\/2015.2281"},{"key":"21498","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Erlingsson C, Brysiewicz P. A hands-on guide to doing content analysis. African Journal of Emergency Medicine. 2017;7(3):93-99.","DOI":"10.1016\/j.afjem.2017.08.001"},{"key":"21499","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"American Psychological Association. Ethical principles of psychologists and code of conduct. American Psychologist. 2002;57(12):1060-1073.","DOI":"10.1037\/\/0003-066X.57.12.1060"},{"key":"21500","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"World Medical Association. World Medical Association Declaration of Helsinki: Ethical principles for medical research involving human subjects. JAMA. 2013;310(20):2191\u20132194.","DOI":"10.1001\/jama.2013.281053"},{"key":"21501","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Wilson IM, Graham K, Taft A. Living the cycle of drinking and violence: A qualitative study of women\u2019s experience of alcohol-related intimate partner violence. Drug and Alcohol Review. 2017;36(1):115-124.","DOI":"10.1111\/dar.12405"},{"key":"21502","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Salter M, Breckenridge J. Women, trauma and substance abuse: Understanding the experiences of female survivors of childhood abuse in alcohol and drug treatment. International Journal of Social Welfare. 2014;23(2):165-173.","DOI":"10.1111\/ijsw.12045"},{"key":"21503","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Meyers SA, Earnshaw VA, D\u2019Ambrosio B, Courchesne N, Werb D, Smith LR. The intersection of gender and drug use-related stigma: A mixed methods systematic review and synthesis of the literature. Drug and Alcohol Dependence. 2021;223:108706.","DOI":"10.1016\/j.drugalcdep.2021.108706"},{"key":"21504","unstructured":"Despontin C, Cavaleri H, Pereira LF, Pellegrino V, Rigon AP. Adherence to treatment by the staff of a mental health service: an exploratory study. Online Brazilian Journal of Nursing. 2016;15(2):177-187."},{"key":"21505","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"del R\u00edo-Pedraza C. La medicalizaci\u00f3n del malestar en la mujer: Una valoraci\u00f3n cr\u00edtica. Revista de la Asociaci\u00f3n Espa\u00f1ola de Neuropsiquiatr\u00eda. 2022;42(141):55-73.","DOI":"10.4321\/s0211-57352022000100004"},{"key":"21506","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Bacigalupe A, Cabezas A, Bueno MB, Mart\u00edn U. El g\u00e9nero como determinante de la salud mental y su medicalizaci\u00f3n: Informe SESPAS 2020. Gaceta Sanitaria. 2020;34(Suppl 1):61-67.","DOI":"10.1016\/j.gaceta.2020.06.013"},{"key":"21507","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"McCrady BS, Epstein EE, Fokas KF. Treatment interventions for women with alcohol use disorder. Alcohol Research: Current Reviews. 2020;40(2):1\u201318.","DOI":"10.35946\/arcr.v40.2.08"},{"key":"21508","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Assalin ACB, Zerbetto SR, Ruiz BO, Cugler PS, Pereira SS. Facilities for family adherence to chemical dependency treatment: family members\u2019 perception. SMAD. Revista Eletr\u00f4nica Sa\u00fade Mental \u00c1lcool e Drogas. 2021;17(1):17-25.","DOI":"10.11606\/issn.1806-6976.smad.2021.150251"},{"key":"21509","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Camarotti Ac, Kornblit Al. Abordaje integral comunitario de los consumos problem\u00e1ticos de drogas: construyendo un modelo. Salud Colectiva. 2015;11(2):211-221.","DOI":"10.18294\/sc.2015.684"},{"key":"21510","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Simonelli A, Pasquali CE, De Palo F. Intimate partner violence and drug-addicted women: from explicative models to gender-oriented treatments. European Journal of Psychotraumatology. 2014;5(1):24496.","DOI":"10.3402\/ejpt.v5.24496"},{"key":"21511","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Grella CE. From generic to gender-responsive treatment: Changes in social policies, treatment services, and outcomes of women in substance abuse treatment. Journal of Psychoactive Drugs. 2008;40(5):327-343.","DOI":"10.1080\/02791072.2008.10400661"},{"key":"21512","unstructured":"Valls-Llobet C. Salud comunitaria con perspectiva de g\u00e9nero. Comunidad. 2008;10(1):61-70."},{"key":"21513","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Llort Su\u00e1rez A, Clua-Garc\u00eda R. Public policies for people who use drugs: Strategies for the elimination of stigma and the promotion of human rights. Salud Colectiva. 2021;17:e3041.","DOI":"10.18294\/sc.2021.3041"}],"container-title":["Salud Colectiva"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unla.edu.ar\/saludcolectiva\/article\/download\/4648\/2266","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unla.edu.ar\/saludcolectiva\/article\/download\/4648\/2266","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,11,11]],"date-time":"2024-11-11T03:29:15Z","timestamp":1731295755000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unla.edu.ar\/saludcolectiva\/article\/view\/4648"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2024,2,12]]},"references-count":66,"URL":"https:\/\/doi.org\/10.18294\/sc.2024.4648","relation":{},"ISSN":["1851-8265","1669-2381"],"issn-type":[{"value":"1851-8265","type":"electronic"},{"value":"1669-2381","type":"print"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2024,2,12]]}}}