{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2025,9,19]],"date-time":"2025-09-19T09:18:05Z","timestamp":1758273485236},"reference-count":95,"publisher":"Edizioni Minerva Medica","issue":"2","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Panminerva Med"],"published-print":{"date-parts":[[2021,6]]},"DOI":"10.23736\/s0031-0808.21.04273-7","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2021,6,22]],"date-time":"2021-06-22T08:47:47Z","timestamp":1624351667000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":3,"title":["Sleep apnea, \"the Ugly Duckling of the Cinderellas\" in cardiovascular prevention and rehabilitation"],"prefix":"10.23736","volume":"63","author":[{"given":"Carlos A.","family":"RIVAS-ECHEVERR\u00cdA","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Celeste","family":"THIRLWELL","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Lizmar I.","family":"MOLINA","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Francklin I.","family":"RIVAS","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Racely E.","family":"S\u00c1NCHEZ","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Solange B.","family":"GONZ\u00c1LEZ","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Carlos A.","family":"RIVAS","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"17149","reference":[{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref001","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S2213-2600(19)30198-5"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref002","unstructured":"Ter\u00e1n-Santos J, Rivas C, Alonso M. \"Sue\u00f1o y transporte. Sue\u00f1o y Accidentes\". In: Sociedad Espa\u00f1ola de Sue\u00f1o (SES). Tratado de Medicina del Sue\u00f1o. First edition. Madrid: Editorial M\u00e9dica Panamericana; 2015. p. 994-1002."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref003","unstructured":"Rivas-Echeverr\u00eda C. Is it Worthwhile to Systematically Assess Sleep Habits in Cardiac Patients? In: Proceedings of the 2nd International World Medical Conference. Prague: WSEAS Press; 2011."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref004","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.23736\/S1973-9087.20.06340-6"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref005","first-page":"1079","article-title":"Sleep apnea as an independent risk factor for all-cause mortality: the Busselton Health Study","volume":"31","author":"Marshall NS","year":"2008","journal-title":"Sleep"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref006","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S0140-6736(15)00128-2"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref007","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1126\/science.274.5288.740"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref008","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/bmj.l1648"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref009","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/bmjgh-2017-000535"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref010","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.7189\/jogh.08.010405"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref011","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1056\/NEJM200005113421901"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref012","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.sleep.2020.02.001"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref013","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s11910-018-0855-1"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref014","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.33588\/rn.6906.2019061"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref015","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1056\/NEJMoa043104"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref016","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s12872-020-01430-3"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref017","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s12931-018-0761-8"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref018","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jacc.2016.11.069"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref019","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1161\/CIRCULATIONAHA.115.019392"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref020","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1161\/JAHA.115.003162"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref021","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1161\/JAHA.116.003270"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref022","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.5664\/jcsm.1464"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref023","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.amjcard.2006.07.055"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref024","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.14503\/THIJ-15-5678"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref025","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/bmjopen-2020-039774"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref026","first-page":"340","article-title":"Sleep apnea, cardiac arrhythmias, and sudden death","volume":"38","author":"Ludka O","year":"2011","journal-title":"Tex Heart Inst J"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref027","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1097\/00004872-200112000-00022"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref028","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/ajh\/hpu023"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref029","first-page":"CD001106","article-title":"Continuous positive airways pressure for obstructive sleep apnea in adults","volume":"3","author":"Giles TL","year":"2006","journal-title":"Cochrane Database Syst Rev"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref030","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.15420\/ecr.2020.10"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref031","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.4065\/80.4.453"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref032","unstructured":"Slowik JM, Collen JF. Obstructive Sleep Apnea. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref033","unstructured":"Secci\u00f3n IX. Trastornos de la respiraci\u00f3n en el sue\u00f1o. In: Sociedad Espa\u00f1ola de Sue\u00f1o (SES). Tratado de Medicina del Sue\u00f1o. 1ra Edici\u00f3n. Madrid: Editorial M\u00e9dica Panamericana 2015; 373-558."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref034","unstructured":"Rivas Echeverr\u00eda, C. Novedoso procedimiento para realizar estudios de variables fisiol\u00f3gicas durante el sue\u00f1o y realizar una titulaci\u00f3n de CPAP. Caracas, Venezuela. Patente. 2006; Solicitud 2006-002289."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref035","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/5584_2020_497"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref036","unstructured":"Campos F, Caballero I. S\u00edndrome de apneas-hipopneas durante el sue\u00f1o. Concepto y definiciones. In: Sociedad Espa\u00f1ola de Sue\u00f1o (SES). Tratado de Medicina del Sue\u00f1o. First edition. Madrid: Editorial M\u00e9dica Panamericana; 2015. p. 399-403."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref037","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1172\/JCI118235"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref038","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1152\/jappl.1998.85.4.1476"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref039","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1164\/ajrccm.154.5.8912770"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref040","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1440-1681.2005.04209.x"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref041","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.14814\/phy2.14376"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref042","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1161\/HYPERTENSIONAHA.119.13833"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref043","first-page":"333","article-title":"Meta-analysis of effects of obstructive sleep apnea on the renin-angiotensin-aldosterone system","volume":"13","author":"Jin ZN","year":"2016","journal-title":"J Geriatr Cardiol"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref044","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/jcla.23011"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref045","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.clinbiochem.2016.05.005"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref046","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.smrv.2014.11.004"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref047","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.sleep.2014.12.007"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref048","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.5664\/jcsm.3070"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref049","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.sleep.2017.08.007"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref050","first-page":"e9796","article-title":"Impact of Snoring on the Cardiovascular System and its Treatment: Positive and Negative Effects of Continuous Positive Airway Pressure in Sleep Apnea","volume":"12","author":"Jayaprakash TP","year":"2020","journal-title":"Cureus"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref051","first-page":"ahead of print","article-title":"Bone marrow stem cells therapy alleviates vascular injury in a chronic obstructive pulmonary disease-obstructive sleep apnea overlap syndrome rat model","author":"Bi H","year":"2021","journal-title":"Mol Med Rep"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref052","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1507\/endocrj.EJ20-0036"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref053","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s11325-020-02160-8"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref054","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1513\/AnnalsATS.201510-697OC"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref055","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s12020-020-02369-3"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref056","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1177\/0145561320965208"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref057","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1155\/2017\/7234528"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref058","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41598-018-21033-5"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref059","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1155\/2015\/608438"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref060","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.sleep.2020.02.014"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref061","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3390\/jcm9113734"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref062","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"9","DOI":"10.1007\/s11325-020-02095-0","article-title":"The role of nitric oxide (NO) levels in patients with obstructive sleep apnea-hypopnea syndrome: a meta-analysis","volume":"25","author":"Wu ZH","year":"2021","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref063","first-page":"6939","article-title":"Obstructive Sleep Apnea, oxidative stress, inflammation and endothelial dysfunction-An overview of predictive laboratory biomarkers","volume":"24","author":"Orr\u00f9 G","year":"2020","journal-title":"Eur Rev Med Pharmacol Sci"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref064","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s11325-020-02021-4"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref065","first-page":"ahead of print","article-title":"Impaired intestinal barrier in patients with obstructive sleep apnea","author":"Li Q","year":"2020","journal-title":"Sleep Breath"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref066","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3892\/etm.2020.9132"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref067","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/sleep\/zsaa204"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref068","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3389\/fphys.2018.01440"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref069","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.rmed.2017.07.003"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref070","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.2147\/NSS.S226143"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref071","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.smrv.2016.10.004"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref072","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.5001\/omj.2018.36"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref073","unstructured":"Rivas-Echeverria C. Protocolo de investigaci\u00f3n sobre Prevalencia del s\u00edndrome de Apnea obstructiva del Sue\u00f1o entre los estudiantes los estudiantes de enfermer\u00eda y fisioterapia de la Universidade de Valladolid. Campus SORIA (PAS en Soria). Diplomado de Salud P\u00fablica; 2017."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref074","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.smrv.2020.101382"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref075","first-page":"CD001004","article-title":"Surgery for obstructive sleep apnoea","volume":"4","author":"Sundaram S","year":"2005","journal-title":"Cochrane Database Syst Rev"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref076","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/sleep\/zsx004"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref077","first-page":"CD004435","article-title":"Oral appliances for obstructive sleep apnea","volume":"1","author":"Lasserson J","year":"2006","journal-title":"Cochrane Database Syst Rev"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref078","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s13102-020-00195-8"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref079","first-page":"CD013449","article-title":"Myofunctional therapy (oropharyngeal exercises) for obstructive sleep apnoea","volume":"11","author":"Rueda JR","year":"2020","journal-title":"Cochrane Database Syst Rev"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref080","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/14651858.CD003002.pub3"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref081","first-page":"CD010990","article-title":"Positional therapy for obstructive sleep apnoea","volume":"5","author":"Srijithesh PR","year":"2019","journal-title":"Cochrane Database Syst Rev"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref082","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1371\/journal.pntd.0008826"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref083","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/bmj.324.7346.1139"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref084","unstructured":"Jacobs G, Aaron-Thomas A, Astrop A. Estimating global road fatalities. TRL Report 445. London: Transport Research Laboratory; 2000."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref085","unstructured":"Dickens C. The Posthumous Papers of the Pickwick Club Chapman and Hall. London 1873."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref086","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/0002-9343(56)90094-8"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref087","unstructured":"PICKWICKIAN syndrome. BMJ 1958;2:964."},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref088","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S0140-6736(81)92140-1"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref089","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/0895-4356(88)90061-3"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref090","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1056\/NEJM199304293281704"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref091","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/sleep\/20.1.65"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref092","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2017.02.104"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref093","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1001\/jama.2020.21332"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref094","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1524-6175.2002.01513.x"},{"key":"10.23736\/S0031-0808.21.04273-7_ref095","unstructured":"American Academy of Sleep Medicine. The path to Sleep Medicine; 2021 [Internet]. Available from: https:\/\/aasm.org\/professional-development\/choose-sleep\/the-path-to-sleep-medicine\/ [cited 2021, Apr 27]."}],"container-title":["Panminerva Medica"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/www.minervamedica.it\/pdf.php?cod=R41Y2021N02A0133","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2021,6,22]],"date-time":"2021-06-22T08:50:28Z","timestamp":1624351828000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.minervamedica.it\/index2.php?show=R41Y2021N02A0133"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2021,6]]},"references-count":95,"journal-issue":{"issue":"2"},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.23736\/s0031-0808.21.04273-7","relation":{},"ISSN":["0031-0808","1827-1898"],"issn-type":[{"value":"0031-0808","type":"print"},{"value":"1827-1898","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2021,6]]}}}