{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2025,7,2]],"date-time":"2025-07-02T20:40:08Z","timestamp":1751488808949,"version":"3.41.0"},"reference-count":0,"publisher":"National Institute of Public Health NIH (National Research Institute)","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Przegl Epidemiol"],"abstract":"Wprowadzenie<\/jats:title>Antybiotykooporno\u015b\u0107 stanowi jedno z kluczowych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia publicznego, a pa\u0142eczki nale\u017c\u0105ce do rodziny Enterobacteriaceae, produkuj\u0105ce \u03b2-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ang. extended spectrum \u03b2-lactamases, ESBL) zosta\u0142y sklasyfikowane przez WHO jako patogeny o krytycznym priorytecie. Pandemia COVID-19 wp\u0142yn\u0119\u0142a na globalne wzorce stosowania antybiotyk\u00f3w, co mog\u0142o przyczyni\u0107 si\u0119 do zmian w oporno\u015bci szczep\u00f3w ESBL(+) i cz\u0119sto\u015bci zaka\u017ce\u0144 bakteryjnych w szpitalach.<\/jats:p><\/jats:sec>Cel<\/jats:title>Celem badania by\u0142a analiza dynamiki wyst\u0119powania zaka\u017ce\u0144 pa\u0142eczkami z rodziny Enterobacteriaceae wytwarzaj\u0105cymi ESBL w szpitalu powiatowym w wojew\u00f3dztwie dolno\u015bl\u0105skim w okresie oko\u0142opandemicznym (2017\u20132023) oraz ocena zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy zu\u017cyciem antybiotyk\u00f3w a zmianami w antybiotykooporno\u015bci.<\/jats:p><\/jats:sec>Materia\u0142 i metody<\/jats:title>Przeprowadzono retrospektywne badanie kohortowe obejmuj\u0105ce dane mikrobiologiczne i farmakologiczne z Zespo\u0142u Opieki Zdrowotnej w O\u0142awie. Analizie poddano 34 629 posiew\u00f3w materia\u0142\u00f3w klinicznych od 77 829 pacjent\u00f3w hospitalizowanych w latach 2017\u20132023. Badano szczepy Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae oraz Enterobacter spp. o mechanizmie oporno\u015bci typu ESBL. Oceniano zu\u017cycie antybiotyk\u00f3w \u03b2-laktamowych z grup J01C i J01D wed\u0142ug klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ang. Anatomical Therapeutic Chemical Classification System, ATC). Zastosowano analiz\u0119 statystyczn\u0105 trend\u00f3w i korelacji.<\/jats:p><\/jats:sec>Wyniki<\/jats:title>Zapadalno\u015b\u0107 na zaka\u017cenia bakteriami ESBL(+) nie wykaza\u0142a w analizowanym okresie istotnych trend\u00f3w. Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania szczep\u00f3w ESBL(+) przed pandemi\u0105 by\u0142a niska (6,42%\u201324,49%), natomiast w 2020 r. wzros\u0142a do 56,25%, osi\u0105gaj\u0105c szczyt w latach 2021\u20132022 (100%). W 2023 r. nast\u0105pi\u0142 spadek izolowanych szczep\u00f3w opornych (77,50%). R\u00f3wnocze\u015bnie w 2020 r. odnotowano 50,2% wzrost zu\u017cycia antybiotyk\u00f3w \u03b2-laktamowych (J01D; g\u0142\u00f3wnie cefalosporyn). Najwi\u0119cej zaka\u017ce\u0144 szczepami ESBL(+) wyst\u0105pi\u0142o na oddzia\u0142ach niezabiegowych (40,97%) i w plac\u00f3wkach opieku\u0144czo-leczniczych (25,88%).<\/jats:p><\/jats:sec>Wnioski<\/jats:title>Analiza danych z lat 2017\u20132023 wykaza\u0142a brak istotnych trend\u00f3w zapadalno\u015bci na zaka\u017cenia ESBL(+), ale wzrost oporno\u015bci na antybiotyki \u03b2-laktamowe. W 2020 roku odnotowano wzrost udzia\u0142u szczep\u00f3w ESBL(+) i zu\u017cycia antybiotyk\u00f3w, zw\u0142aszcza cefalosporyn. Mimo tego, brak istotnej korelacji mi\u0119dzy zu\u017cyciem antybiotyk\u00f3w a oporno\u015bci\u0105 sugeruje, \u017ce inne czynniki, takie jak transmisja szczep\u00f3w opornych czy przetrwa\u0142a kolonizacja maj\u0105 du\u017ce znaczenie. Wyniki wskazuj\u0105 na potrzeb\u0119 wzmocnienia strategii monitorowania oporno\u015bci i racjonalnej antybiotykoterapii.<\/jats:p><\/jats:sec>","DOI":"10.32394\/pe\/205497","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2025,7,2]],"date-time":"2025-07-02T20:14:54Z","timestamp":1751487294000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Trends in Resistance of ESBL-Producing Bacteria Belonging to the Enterobacteriaceae Family in a Polish District Hospital during the COVID-19 Pandemic and Post-Pandemic Period (2017\u20132023): Analysis of Resistance Changes from a Local Perspective"],"prefix":"10.32394","author":[{"given":"Rafa\u0142","family":"Kuczma","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Szymon","family":"Barwi\u0144ski","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Barbara","family":"Symula","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-9889-4265","authenticated-orcid":false,"given":"Katarzyna","family":"Jermakow","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"17323","published-online":{"date-parts":[[2025,7,2]]},"container-title":["Przeglad Epidemiologiczny"],"original-title":["Trendy w oporno\u015bci pa\u0142eczek nale\u017c\u0105cych do rodziny Enterobacteriaceae wytwarzaj\u0105cych ESBL w polskim szpitalu powiatowym w okresie pandemii COVID-19 i po pandemii (2017\u20132023): analiza zmian oporno\u015bci z lokalnej perspektywy"],"link":[{"URL":"https:\/\/www.przeglepidemiol.pzh.gov.pl\/pdf-205497-126715","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/www.przeglepidemiol.pzh.gov.pl\/pdf-205497-126715","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,7,2]],"date-time":"2025-07-02T20:14:54Z","timestamp":1751487294000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.przeglepidemiol.pzh.gov.pl\/Trendy-w-opornosci-paleczek-nalezacych-do-rodziny-Enterobacteriaceae-wytwarzajacych,205497,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2025,7,2]]},"references-count":0,"alternative-id":["205497"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.32394\/pe\/205497","relation":{},"ISSN":["0033-2100","2545-1898"],"issn-type":[{"value":"0033-2100","type":"print"},{"value":"2545-1898","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2025,7,2]]}}}