{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,27]],"date-time":"2026-10-27T02:11:48Z","timestamp":1793067108701,"version":"4.5.0"},"reference-count":0,"publisher":"National Institute of Public Health NIH (National Research Institute)","issue":"1","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Rocz Panstw Zakl Hig"],"abstract":"<jats:p>&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ABSTRACT&lt;\/strong&gt;&lt;br \/&gt;The aging population is a significant social, medical and economic problem due to increasing prevalence of chronic\u00a0diseases in elderly population. Alzheimer's disease (AD) is the most common form of dementia and the most common\u00a0neurodegenerative disease. It is characterized by a progressive deterioration of memory and cognitive function. So far,\u00a0there is neither an effective prevention nor cure for dementia, so more and more attention is paid to the prevention of\u00a0this group of diseases, particularly to the appropriate diet. Preventive intervention gives the best results if introduced\u00a0before the first symptoms of dementia, i.e., around the age of 50. This is when the nutritional status, number of synapses,\u00a0cognition, and neuropathological changes in the nervous system compensate each other, which increases the chances\u00a0of staying healthy for a longer period of time. It has been proven that dietary habits, which lead to the development of\u00a0cardiovascular and metabolic diseases, significantly increase the risk of dementia. On the other hand, a Mediterranean diet\u00a0rich in antioxidants, fiber and omega-3 polyunsaturated fatty acids may have a protective effect on the neurodegenerative\u00a0process. The beneficial effect of many nutrients on the course of AD has been demonstrated. These include: glutathione,\u00a0polyphenols, curcumin, coenzyme Q10, vitamins B6, B12, folic acid, unsaturated fatty acids, lecithin, UA, caffeine and\u00a0some probiotic bacteria. A diet rich in saturated fatty acids and branched-chain amino acids (BCAA) promotes the\u00a0progression of dementia. Dietary intervention should be introduced as early as possible to minimize the risk of developing\u00a0dementia. The Mediterranean and DASH diets have been documented to protect against AD. However, the MIND diet\u00a0is reported to be much more effective in preventing cognitive decline\/dementia than either the Mediterranean or DASH\u00a0diets alone.&lt;\/p&gt;\n&lt;p&gt;&lt;strong&gt;STRESZCZENIE&lt;\/strong&gt;&lt;br \/&gt;Starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa stanowi istotny problem spo\u0142eczny, medyczny oraz ekonomiczny ze wzgl\u0119du na cz\u0119stsze\u00a0wyst\u0119powanie chor\u00f3b przewlek\u0142ych w tej grupie wiekowej. Choroba Alzheimera jest najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105c\u0105 postaci\u0105\u00a0demencji i jednocze\u015bnie najpowszechniejsz\u0105 chorob\u0105 neurodegeneracyjn\u0105. Charakteryzuje si\u0119 pogorszeniem pami\u0119ci\u00a0i funkcji poznawczych oraz ma charakter post\u0119puj\u0105cy. Do tej pory nie wynaleziono skutecznego sposobu leczenia chor\u00f3b\u00a0ot\u0119piennych w zwi\u0105zku z tym coraz cz\u0119\u015bciej zwraca si\u0119 uwag\u0119 na prewencj\u0119 tej grupy chor\u00f3b, szczeg\u00f3lnie odpowiedniego\u00a0sposobu \u017cywienia. Najlepsze efekty interwencji profilaktycznej wyst\u0119puj\u0105 wtedy, gdy jest ona wprowadzona jeszcze\u00a0przed pojawieniem si\u0119 pierwszych objaw\u00f3w ot\u0119pienia, czyli oko\u0142o 50 r. \u017c. Wtedy stan od\u017cywienia, liczba synaps, funkcje\u00a0poznawcze oraz zmiany neuropatologiczne w uk\u0142adzie nerwowym wzajemnie si\u0119 kompensuj\u0105, co zwi\u0119ksza szanse na\u00a0zachowanie zdrowia przez d\u0142u\u017cszy czas. Wykazano, \u017ce nawyki \u017cywieniowe prowadz\u0105ce do rozwoju chor\u00f3b uk\u0142adu\u00a0kr\u0105\u017cenia oraz zaburze\u0144 metabolicznych, znacz\u0105co zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia demencji. Ochronny wp\u0142yw na proces\u00a0neurodegeneracyjny mo\u017ce mie\u0107 \u017cywienie o charakterze diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej, bogatej w antyoksydanty, b\u0142onnik\u00a0oraz wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe omega 3. Udowodniono r\u00f3wnie\u017c korzystny wp\u0142yw wielu sk\u0142adnik\u00f3w diety na\u00a0przebieg choroby Alzheimera. Nale\u017c\u0105 do nich: glutation, polifenole, kurkumina, koenzym Q10, witaminy B6, B12 i kwas\u00a0foliowy, nienasycone kwasy t\u0142uszczowe, lecytyna, kwas moczowy, kofeina oraz niekt\u00f3re bakterie probiotyczne. Dieta\u00a0bogata w nasycone kwasy t\u0142uszczowe oraz aminokwasy o rozga\u0142\u0119zionym \u0142a\u0144cuchu wykazuje dzia\u0142anie promuj\u0105ce post\u0119p\u00a0ot\u0119pienia. Interwencja dietetyczna powinna by\u0107 wprowadzona mo\u017cliwie jak najwcze\u015bniej, by zminimalizowa\u0107 ryzyko\u00a0rozwoju chor\u00f3b ot\u0119piennych. Diety o najlepiej udokumentowanych korzy\u015bciach w przebiegu choroby Alzheimera to dieta\u00a0\u015br\u00f3dziemnomorska i DASH. Natomiast dieta MIND okaza\u0142a si\u0119 znacznie skuteczniejsza w prewencji ot\u0119pienia ni\u017c dieta\u00a0\u015br\u00f3dziemnomorska i dieta DASH.&lt;\/p&gt;<\/jats:p>","DOI":"10.32394\/rpzh.2021.0154","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2021,4,23]],"date-time":"2021-04-23T08:35:21Z","timestamp":1619166921000},"page":"29-39","source":"Crossref","is-referenced-by-count":29,"title":["The role of nutrition in Alzheimer\u2019s disease"],"prefix":"10.32394","volume":"72","author":[{"given":"Sylwia","family":"\u015aliwi\u0144ska","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Ma\u0142gorzata","family":"Jeziorek","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"17323","published-online":{"date-parts":[[2021,3,31]]},"container-title":["Roczniki Pa\u0144stwowego Zak\u0142adu Higieny"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/roczniki.pzh.gov.pl\/pdf-182649-103145","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/roczniki.pzh.gov.pl\/pdf-182649-103145","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2026,1,15]],"date-time":"2026-01-15T11:04:46Z","timestamp":1768475086000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/roczniki.pzh.gov.pl\/The-role-of-nutrition-in-Alzheimer-s-disease,182649,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2021,3,31]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"1","published-print":{"date-parts":[[2021]]}},"alternative-id":["182649"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.32394\/rpzh.2021.0154","relation":{},"ISSN":["0035-7715","2451-2311"],"issn-type":[{"value":"0035-7715","type":"print"},{"value":"2451-2311","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2021,3,31]]}}}