{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,6,3]],"date-time":"2026-06-03T13:50:17Z","timestamp":1780494617253,"version":"3.54.1"},"reference-count":37,"publisher":"Acta Naturae Ltd","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2021,12,15]],"date-time":"2021-12-15T00:00:00Z","timestamp":1639526400000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Naturae"],"abstract":"<jats:p>The influenza virus infection claims ~650,000 lives annually. Taking into account the evolving resistance of the pathogen to antiviral drugs and the waning effectiveness of vaccination among certain populations, new approaches to the treatment of influenza are needed. The current study is aimed at obtaining single-domain antibodies (Nanobodies) to the highly conserved stem domain of influenza A virus hemagglutinin by phage display. Two high-affinity neutralizing clones of Nanobodies with a particular specificity were selected; they ensured 100% neutralization of the H1N1 and H5N2 influenza viruses in vivo. The obtained data demonstrate that it is possible to develop highly effective VHH-based drugs for the treatment of influenza.<\/jats:p>","DOI":"10.32607\/actanaturae.11495","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2022,1,27]],"date-time":"2022-01-27T12:13:44Z","timestamp":1643285624000},"page":"33-41","source":"Crossref","is-referenced-by-count":18,"title":["Development of Neutralizing Nanobodies to the Hemagglutinin Stem Domain of Influenza A Viruses"],"prefix":"10.32607","volume":"13","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6629-744X","authenticated-orcid":false,"given":"Daria V.","family":"Voronina","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Dmitry V.","family":"Shcheblyakov","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Ilias B.","family":"Esmagambetov","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Artem A.","family":"Derkaev","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Olga","family":"Popova","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Dmitry N.","family":"Shcherbinin","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"17808","published-online":{"date-parts":[[2021,12,15]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gamblin S.J., Skehel J.J. \/\/ J. Biol. Chem. 2010. V. 285. \u2116 37. P. 28403\u201328409.","DOI":"10.1074\/jbc.R110.129809"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Krammer F., Palese P. \/\/ Nat. Rev. Drug Discov. 2015. V. 14. \u2116 3. P. 167\u2013182.","DOI":"10.1038\/nrd4529"},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ekiert D.C., Friesen R.H.E., Bhabha G., Kwaks T., Jongeneelen M., Yu W., Ophorst C., Cox F., Korse H.J., Brandenburg B., et al. \/\/ Science. 2011. V. 333. \u2116 6044. P. 843\u2013850.","DOI":"10.1126\/science.1204839"},{"key":"ref4","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Throsby M., van den Brink E., Jongeneelen M., Poon L.L.M., Alard P., Cornelissen L., Bakker A., Cox F., van Deventer E., Guan Y., Cinatl J., et al. \/\/ PLoS One. 2008. V. 3. \u2116 12. P. e3942.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0003942"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Sui J., Hwang W.C., Perez S., Wei G., Aird D., Chen L.M., Santelli E., Stec B., Cadwell G., Ali M., et al. \/\/ Nat. Struct. Mol. Biol. 2009. V. 16. \u2116 3. P. 265\u2013273.","DOI":"10.1038\/nsmb.1566"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Wyrzucki A., Dreyfus C., Kohler I., Steck M., Wilson I.A., Hangartner L. \/\/ J. Virol. 2014. V. 88. \u2116 12. P. 7083\u20137092.","DOI":"10.1128\/JVI.00178-14"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Corti D., Suguitan A.L., Pinna D., Silacci C., Fernandez-Rodriguez B.M., Vanzetta F., Santos C., Luke C.J., Torres-Velez F.J., Temperton N.J., et al. \/\/ J. Clin. Invest. 2010. V. 120. \u2116 5. P. 1663\u20131673.","DOI":"10.1172\/JCI41902"},{"key":"ref8","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"de Marco D., Clementi N., Mancini N., Solforosi L., Moreno G.J., Sun X., Tumpey T.M., Gubareva L.V., Mishin V., Clementi M., et al. \/\/ PLoS One. 2012. V. 7. \u2116 4. P. 1\u20139.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0034415"},{"key":"ref9","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kashyap A.K., Steel J., Rubrum A., Estelles A., Briante R., Ilyushina N.A., Xu L., Swale R.E., Faynboym A.M., Foreman P.K., et al. \/\/ PLoS Pathog. 2010. V. 6. \u2116 7. P. 1\u20137.","DOI":"10.1371\/journal.ppat.1000990"},{"key":"ref10","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Friesen R.H.E., Lee P.S., Stoop E.J.M., Hoffman R.M.B., Ekiert D.C., Bhabha G., Yu W., Juraszek J., Koudstaal W., Jongeneelen M., et al. \/\/ Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2014. V. 111. \u2116 1. P. 445\u2013450.","DOI":"10.1073\/pnas.1319058110"},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Corti D., Voss J., Gamblin S.J., Codoni G., Macagno A., Jarrossay D., Vachieri S.G., Pinna D., Minola A., Vanzetta F., et al. \/\/ Science. 2011. V. 333. \u2116 6044. P. 850\u2013856.","DOI":"10.1126\/science.1205669"},{"key":"ref12","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nakamura G., Chai N., Park S., Chiang N., Lin Z., Chiu H.., Fong R, Yan D., Kim J., Zhang J., et al. \/\/ Cell Host Microbe. 2013. V. 14. \u2116 1. P. 93\u2013103.","DOI":"10.1016\/j.chom.2013.06.004"},{"key":"ref13","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Wu Y., Cho M., Shore D., Song M., Choi J., Jiang T., Deng Y.Q., Bourgeois M., Almli L., Yang H., et al. \/\/ Nat. Commun. 2015. V. 6. P. 7708.","DOI":"10.1038\/ncomms8708"},{"key":"ref14","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tharakaraman K., Subramanian V., Viswanathan K., Sloan S., Yen H.L., Barnard D.L., Leung Y.H., Szretter K.J., Koch T.J., Delaney J.C., et al. \/\/ Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2015. V. 112. \u2116 35. P. 10890\u201310895.","DOI":"10.1073\/pnas.1502374112"},{"key":"ref15","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Wyrzucki A., Bianchi M., Kohler I., Steck M., Hangartner L. \/\/ J. Virol. 2015. V. 89. \u2116 6. P. 3136\u20133144.","DOI":"10.1128\/JVI.03069-14"},{"key":"ref16","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Hu W., Chen A., Miao Y., Xia S., Ling Z., Xu K., Wang T., Xu Y., Cui J., Wu H., et al. \/\/ Virology. 2013. V. 435. \u2116 2. P. 320\u2013328.","DOI":"10.1016\/j.virol.2012.09.034"},{"key":"ref17","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Li G.M., Chiu C., Wrammert J., McCausland M., Andrews S.F., Zheng N.Y., Lee J.H., Huang M., Qu X., Edupuganti S., et al. \/\/ Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2012. V. 109. \u2116 23. P. 9047\u20139052.","DOI":"10.1073\/pnas.1118979109"},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Henry Dunand C.J., Leon P.E., Kaur K., Tan G.S., Zheng N.Y., Andrews S., Huang M., Qu X., Huang Y., Salgado-Ferrer M., et al. \/\/ J. Clin. Invest. 2015. V. 125. \u2116 3. P. 1255\u20131268.","DOI":"10.1172\/JCI74374"},{"key":"ref19","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Clementi N., de Marco D., Mancini N., Solforosi L., Moreno G.J., Gubareva L.V., et al. \/\/ PLoS One. 2011. V. 6. \u2116 12. P. e28001.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0028001"},{"key":"ref20","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kallewaard N.L., Corti D., Collins P.J., Neu U., McAuliffe J.M., Benjamin E., Wachter-Rosati L., Palmer-Hill F.J., Yuan A.Q., Walker P.A., et al. \/\/ Cell. 2016. V. 166. \u2116 3. P. 596\u2013608.","DOI":"10.1016\/j.cell.2016.05.073"},{"key":"ref21","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Joyce M.G., Wheatley A.K., Thomas P.V., Chuang G.Y., Soto C., Bailer R.T., Druz A., Georgiev I.S., Gillespie R.A., Kanekiyo M., et al. \/\/ Cell. 2016. V. 166. \u2116 3. P. 609\u2013623.","DOI":"10.1016\/j.cell.2016.06.043"},{"key":"ref22","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Dreyfus C., Laursen N.S., Kwaks T., Zuijdgeest D., Khayat R., Ekiert D.C., Lee J.H., Metlagel Z., Bujny M.V., Jongeneelen M., et al. \/\/ Science. 2012. V. 337. \u2116 6100. P. 1343\u20131348.","DOI":"10.1126\/science.1222908"},{"key":"ref23","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Laursen N.S., Friesen R.H.E., Zhu X., Jongeneelen M., Blokland S., Vermond J., van Eijgen A., Tang C., van Diepen H., Obmolova G., et al. \/\/ Science. 2018. V. 362. \u2116 6414. P. 598\u2013602.","DOI":"10.1126\/science.aaq0620"},{"key":"ref24","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gaiotto T., Hufton S.E. \/\/ PLoS One. 2016. V. 11. \u2116 10. P. 1\u201327.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0164296"},{"key":"ref25","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Hamers-Casterman C., Atarhouch T., Muyldermans S., Robinson G., Hamers C., Songa E.B., Bendahman N., Hamers R. \/\/ Nature. 1993. V. 363. \u2116 6428. P. 446\u2013448.","DOI":"10.1038\/363446a0"},{"key":"ref26","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Harmsen M.M., van Solt C.B., van Zijderveld-Van Bemmel A.M., Niewold T.A., van Zijderveld F.G. \/\/ Appl. Microbiol. Biotechnol. 2006. V. 72. \u2116 3. P. 544\u2013551.","DOI":"10.1007\/s00253-005-0300-7"},{"key":"ref27","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"van Heeke G., Allosery K., De Brabandere V., De Smedt T., Detalle L., de Fougerolles A. \/\/ Pharmacol. Ther. 2017. V. 169. P. 47\u201356.","DOI":"10.1016\/j.pharmthera.2016.06.012"},{"key":"ref28","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Arbabi-Ghahroudi M. \/\/ Front. Immunol. 2017. V. 8. P. 1589.","DOI":"10.3389\/fimmu.2017.01589"},{"key":"ref29","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Jov\u010devska I., Muyldermans S. \/\/ BioDrugs. 2020. V. 34. \u2116 1. P. 11\u201326.","DOI":"10.1007\/s40259-019-00392-z"},{"key":"ref30","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Impagliazzo A., Milder F., Kuipers H., Wagner M.V., Zhu X., Hoffman R.M., van Meersbergen R., Huizingh J., Wanningen P., Verspuij J., et al. \/\/ Science. 2015. V. 349. \u2116 6254. P. 1301\u20131306.","DOI":"10.1126\/science.aac7263"},{"key":"ref31","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Arbabi Ghahroudi M., Desmyter A., Wyns L., Hamers R., Muyldermans S. \/\/ FEBS Lett. 1997. V. 414. \u2116 3. P. 521\u2013526.","DOI":"10.1016\/S0014-5793(97)01062-4"},{"key":"ref32","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ledsgaard L., Kilstrup M., Karatt-Vellatt A., McCafferty J., Laustsen AH. \/\/ Toxins (Basel). 2018. V. 10. \u2116 6. P. 236.","DOI":"10.3390\/toxins10060236"},{"key":"ref33","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Fischer S., Handrick R., Otte K. \/\/ Biotechnol. Adv. 2015. V. 33. \u2116 8. P. 1878\u20131896.","DOI":"10.1016\/j.biotechadv.2015.10.015"},{"key":"ref34","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Godakova S.A., Noskov A.N., Vinogradova I.D., Ugriumova G.A., Solovyev A.I., Esmagambetov I.B., Tukhvatulin A.I., Logunov D.Y., Naroditsky B.S., Shcheblyakov D.V., et al. \/\/ Toxins (Basel). 2019. V. 11. \u2116 8. P. 464.","DOI":"10.3390\/toxins11080464"},{"key":"ref35","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"De Genst E., Silence K., Decanniere K., Conrath K., Loris R., Kinne J., Muyldermans S., Wyns L. \/\/ Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2006. V. 103. \u2116 12. P. 4586\u20134591.","DOI":"10.1073\/pnas.0505379103"},{"key":"ref36","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Stijlemans B., Conrath K., Cortez-Retamozo V., van Xong H., Wyns L., Senter P., Revets H., De Baetselier P., Muyldermans S., Magez S. \/\/ J. Biol. Chem. 2004. V. 279. \u2116 2. P. 1256\u20131261.","DOI":"10.1074\/jbc.M307341200"},{"key":"ref37","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nobusawa E., Aoyama T., Kato H., Suzuki Y., Tateno Y., Nakajima K. \/\/ Virology. 1991. V. 182. \u2116 2. P. 475\u2013485.","DOI":"10.1016\/0042-6822(91)90588-3"}],"container-title":["Acta Naturae"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/viewFile\/11495\/pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/viewFile\/11495\/pdf_1","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/viewFile\/11495\/pdf_1","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,1,27]],"date-time":"2022-01-27T12:14:53Z","timestamp":1643285693000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/view\/11495"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2021,12,15]]},"references-count":37,"journal-issue":{"issue":"4","published-online":{"date-parts":[[2021,12,15]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.32607\/actanaturae.11495","relation":{},"ISSN":["2075-8243"],"issn-type":[{"value":"2075-8243","type":"print"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2021,12,15]]}}}