{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,1,27]],"date-time":"2026-01-27T09:13:47Z","timestamp":1769505227121,"version":"3.49.0"},"reference-count":51,"publisher":"Acta Naturae Ltd","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2024,1,17]],"date-time":"2024-01-17T00:00:00Z","timestamp":1705449600000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Naturae"],"abstract":"<jats:p>This review focuses on in vitro modeling of diseases and the development of therapeutic strategies using iPSCs for the two most common types of optical pathologies: hereditary neuropathies and retinopathies. Degeneration of retinal ganglion cells and the subsequent optic nerve atrophy leads to various types of neuropathies. Damage to photoreceptor cells or retinal pigment epithelium cells causes various retinopathies. Human iPSCs can be used as a model for studying the pathological foundations of diseases and for developing therapies to restore visual function. In recent years, significant progress has also been made in creating ganglionic and retinal organoids from iPSCs. Different research groups have published data pertaining to the potential of using iPSCs for the modeling of optic neuropathies such as glaucoma, Leber hereditary optic neuropathy, etc., including in the development of therapeutic approaches using gene editing tools.<\/jats:p>","DOI":"10.32607\/actanaturae.25454","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2024,1,19]],"date-time":"2024-01-19T12:45:32Z","timestamp":1705668332000},"page":"56-64","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["The Potential and Application of iPSCs in Gene and Cell Therapy for Retinopathies and Optic Neuropathies"],"prefix":"10.32607","volume":"15","author":[{"given":"E. V.","family":"Lapshin","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"J. G.","family":"Gershovich","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"A. V.","family":"Karabelsky","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"17808","published-online":{"date-parts":[[2024,1,17]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Takahashi K., Tanabe K., Ohnuki M., Narita M., Ichisaka T., Tomoda K., Yamanaka S. \/\/ Cell. 2007. V. 131. \u2116 5. P. 861\u2013872.","DOI":"10.1016\/j.cell.2007.11.019"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Piao Y., Hung S.S., Lim S.Y., Wong R.C., Ko M.S. \/\/ Stem Cells Transl. Med. 2014. V. 3. \u2116 7. P. 787\u2013791.","DOI":"10.5966\/sctm.2013-0036"},{"key":"ref3","unstructured":"Hung S.S., Pebay A., Wong R.C. \/\/ J. Vis. Exp. 2015. V. 102. \u0420. e53174."},{"key":"ref4","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Evans M.J., Kaufman M.H. \/\/ Nature. 1981. V. 292. \u2116 5819. P. 154\u2013156.","DOI":"10.1038\/292154a0"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Martin G.R. \/\/ Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 1981. V. 78. \u2116 12. P. 7634\u20137638.","DOI":"10.1073\/pnas.78.12.7634"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Thomson J.A., Itskovitz-Eldor J., Shapiro S.S., Waknitz M.A., Swiergiel J.J., Marshall V.S., Jones J.M. \/\/ Science. 1998. V. 282. \u2116 5391. P. 1145\u20131147.","DOI":"10.1126\/science.282.5391.1145"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Giacca M., Zacchigna S. \/\/ J. Control. Release. 2012. V. 161. \u2116 2. P. 377\u2013388.","DOI":"10.1016\/j.jconrel.2012.04.008"},{"key":"ref8","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Junquera E., Aicart E. \/\/ Curr. Top. Med. Chem. 2014. V. 14. \u2116 5. P. 649\u2013663.","DOI":"10.2174\/1568026614666140118203128"},{"key":"ref9","unstructured":"Eggermann K., Gess B., H\u00e4usler M., Weis J., Hahn A., Kurth I. \/\/ Dtsch. Arztebl. Int. 2018. V. 115. \u2116 6. P. 91\u201397."},{"key":"ref10","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Paolini Sguazzi G., Muto V., Tartaglia M., Bertini E., Compagnucci C. \/\/ Int. J. Mol. Sci. 2021. V. 22. \u2116 24. P. 13674.","DOI":"10.3390\/ijms222413674"},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ghaffarieh A., Levin L.A. \/\/ Int. Rev. Neurobiol. 2012. V. 105. P. 1\u201317.","DOI":"10.1016\/B978-0-12-398309-1.00002-0"},{"key":"ref12","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Moore D.L., Goldberg J.L. \/\/ J. Neuroophthalmol. 2010. V. 30. \u2116 4. P. 347\u2013360.","DOI":"10.1097\/WNO.0b013e3181e755af"},{"key":"ref13","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Yu D.Y., Cringle S.J., Balaratnasingam C., Morgan W.H., Yu P.K., Su E.N. \/\/ Progr. Retinal Eye Res. 2013. V. 36. P. 217\u2013246.","DOI":"10.1016\/j.preteyeres.2013.07.001"},{"key":"ref14","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Cook C., Foster P. \/\/ Can. J. Ophthalmol. 2012. V. 47. \u2116 3. P. 223\u2013226.","DOI":"10.1016\/j.jcjo.2012.02.003"},{"key":"ref15","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Quigley H.A., Broman A.T. \/\/ Br. J. Ophthalmol. 2006. V. 90. \u2116 3. P. 262\u2013267.","DOI":"10.1136\/bjo.2005.081224"},{"key":"ref16","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tham Y.C., Li X., Wong T.Y., Quigley H.A., Aung T., Cheng C.Y. \/\/ Ophthalmology. 2014. V. 121. \u2116 11. P. 2081\u20132090.","DOI":"10.1016\/j.ophtha.2014.05.013"},{"key":"ref17","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Garcia-Valenzuela E., Gorczyca W., Darzynkiewicz Z., Sharma S.C. \/\/ J. Neurobiol. 1994. V. 25. \u2116 4. P. 431\u2013438.","DOI":"10.1002\/neu.480250408"},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kerrigan L.A., Zack D.J., Quigley H.A., Smith S.D., Pease M.E. \/\/ Arch. Ophthalmol. 1997. V. 115. \u2116 8. P. 1031\u20131035.","DOI":"10.1001\/archopht.1997.01100160201010"},{"key":"ref19","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Quigley H.A., Addicks E.M., Green W.R., Maumenee A.E. \/\/ Arch. Ophthalmol. 1981. V. 99. \u2116 4. P. 635\u2013649.","DOI":"10.1001\/archopht.1981.03930010635009"},{"key":"ref20","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Wong R.C.B., Lim S.Y., Hung S.S.C., Jackson S., Khan S., van Bergen N.J., De Smit E., Liang H.H., Kearns L.S., Clarke L., et al \/\/ AGING-US. 2017. V. 9. \u2116 4. P. 1341\u20131350.","DOI":"10.18632\/aging.101231"},{"key":"ref21","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Sladen P.E., Perdig\u00e3o P.R.L., Salsbury G., Novoselova T., van der Spuy J., Chapple J.P., Yu-Wai-Man P., Cheetham M.E. \/\/ Mol. Ther. Nucl. Acids. 2021. V. 26. P. 432\u2013443.","DOI":"10.1016\/j.omtn.2021.08.015"},{"key":"ref22","unstructured":"Hambright D., Park K.Y., Brooks M., McKay R., Swaroop A., Nasonkin I.O. \/\/ Mol. Vis. 2012. V. 18. P. 920\u2013936."},{"key":"ref23","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Satarian L., Javan M., Kiani S., Hajikaram M., Mirnajafi-Zadeh J., Baharvand H. \/\/ PLoS One. 2013. V. 8. \u2116 8. P. e71855.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0071855"},{"key":"ref24","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Abu-Hassan D.W., Li X., Ryan E.I., Acott T.S., Kelley M.J. \/\/ Stem Cells. 2015. V. 33. \u2116 3. P. 751\u2013761.","DOI":"10.1002\/stem.1885"},{"key":"ref25","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Schwartz S.D., Hubschman J.P., Heilwell G., Franco-Cardenas V., Pan C.K., Ostrick R.M., Mickunas E., Gay R., Klimanskaya I., Lanza R. \/\/ Lancet. 2012. V. 379. \u2116 9817. P. 713\u2013720.","DOI":"10.1016\/S0140-6736(12)60028-2"},{"key":"ref26","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Schwartz S.D., Regillo C.D., Lam B.L., Eliott D., Rosenfeld P.J., Gregori N.Z., Hubschman J.P., Davis J.L., Heilwell G., Spirn M., et al. \/\/ Lancet. 2015. V. 385. \u2116 9967. P. 509\u2013516.","DOI":"10.1016\/S0140-6736(14)61376-3"},{"key":"ref27","unstructured":"Hereditary retinal dystrophy. URL: https:\/\/www.barraquer.com\/en\/pathology\/hereditary-retinal-dystrophy."},{"key":"ref28","unstructured":"Leber congenital amaurosis. URL: https:\/\/medlineplus.gov\/genetics\/condition\/leber-congenital-amaurosis."},{"key":"ref29","unstructured":"Burnight E.R., Giacalone J.C., Cooke J.A., Thompson J.R., Bohrer L.R., Chirco K.R., Drack A.V., Fingert J.H., Worthington K.S., Wiley L.A., et al. \/\/ Mol. Ther. 2017. V. 25. \u2116 9. P. 1999\u20132013."},{"key":"ref30","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Dulla K., Aguila M., Lane A., Jovanovic K., Parfitt D.A., Schulkens I., Chan H.L., Schmidt I., Beumer W., Vorthoren L., et al. \/\/ Mol. Ther. Nucl. Acids. 2018. V. 12. P. 730\u2013740.","DOI":"10.1016\/j.omtn.2018.07.010"},{"key":"ref31","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Leung A., Sacristan-Reviriego A., Perdig\u00e3o P.R.L., Sai H., Georgiou M., Kalitzeos A., Carr A.F., Coffey P.J., Michaelides M., Bainbridge J., et al. \/\/ Stem Cell Repts. 2022. V. 17. \u2116 10. P. 2187\u20132202.","DOI":"10.1016\/j.stemcr.2022.08.005"},{"key":"ref32","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Chirco K.R., Chew S., Moore A.T., Duncan J.L., Lamba D.A. \/\/ Stem Cell Repts. 2021. V. 16. \u2116 11. P. 2690\u20132702.","DOI":"10.1016\/j.stemcr.2021.09.007"},{"key":"ref33","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Rezaie T., Child A., Hitchings R., Brice G., Miller L., Coca-Prados M., H\u00e9on E., Krupin T., Ritch R., Kreutzer D., et al. \/\/ Science. 2002. V. 295. \u2116 5557. P. 1077\u20131079.","DOI":"10.1126\/science.1066901"},{"key":"ref34","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Yoshida T., Ozawa Y., Suzuki K., Yuki K., Ohyama M., Akamatsu W., Matsuzaki Y., Shimmura S., Mitani K., Tsubota K., et al. \/\/ Mol. Brain. 2014. V. 7. P. 45.","DOI":"10.1186\/1756-6606-7-45"},{"key":"ref35","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Bassuk A.G., Zheng A., Li Y., Tsang S.H., Mahajan V.B. \/\/ Sci. Rep. 2016. V. 6. P. 19969.","DOI":"10.1038\/srep19969"},{"key":"ref36","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Deng W.L., Gao M.L., Lei X.L., Lv J.N., Zhao H., He K.W., Xia X.X., Li L.Y., Chen Y.C., Li Y.P., et al. \/\/ Stem Cell Repts. 2018. V. 10. \u2116 4. P. 1267\u20131281.","DOI":"10.1016\/j.stemcr.2018.02.003"},{"key":"ref37","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Huang K.C., Wang M.L., Chen S.J., Kuo J.C., Wang W.J., Nhi Nguyen P.N., Wahlin K.J., Lu J.F., Tran A.A., Shi M., et al. \/\/ Stem Cell Repts. 2019. V. 13. \u2116 5. P. 906\u2013923.","DOI":"10.1016\/j.stemcr.2019.09.010"},{"key":"ref38","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Foltz L.P., Howden S.E., Thomson J.A., Clegg D.O. \/\/ Int. J. Mol. Sci. 2018. V. 19. \u2116 12. P. 4127.","DOI":"10.3390\/ijms19124127"},{"key":"ref39","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Buskin A., Zhu L., Chichagova V., Basu B., Mozaffari-Jovin S., Dolan D., Droop A., Collin J., Bronstein R., Mehrotra S., et al. \/\/ Nat. Commun. 2018. V. 9. \u2116 1. P. 4234.","DOI":"10.1038\/s41467-018-06448-y"},{"key":"ref40","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Artero-Castro A., Long K., Bassett A., Machuca C., Le\u00f3n M., \u00c1vila-Fernandez A., Cort\u00f3n M., Vidal-Puig T., Ayuso C., Lukovic D., et al. \/\/ Stem Cell Res. 2019. V. 34. P. 101341.","DOI":"10.1016\/j.scr.2018.11.003"},{"key":"ref41","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Artero-Castro A., Long K., Bassett A., \u00c1vila-Fernandez A., Cort\u00f3n M., Vidal-Puig A., Jendelova P., Rodriguez-Jimenez F.J., Clemente E., Ayuso C., et al. \/\/ Int. J. Mol. Sci. 2021. V. 22. \u2116 4. P. 2092.","DOI":"10.3390\/ijms22042092"},{"key":"ref42","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Diakatou M., Dubois G., Erkilic N., Sanjurjo-Soriano C., Meunier I., Kalatzis V. \/\/ Int. J. Mol. Sci. 2021. V. 22. \u2116 5. P. 2607.","DOI":"10.3390\/ijms22052607"},{"key":"ref43","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tang Z.H., Chen J.R., Zheng J., Shi H.S., Ding J., Qian X.D., Zhang C., Chen J.L., Wang C.C., Li L., et al. \/\/ Stem Cells Transl. Med. 2016. V. 5. \u2116 5. P. 561\u2013571.","DOI":"10.5966\/sctm.2015-0252"},{"key":"ref44","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Sanjurjo-Soriano C., Erkilic N., Baux D., Mamaeva D., Hamel C.P., Meunier I., Roux A.F., Kalatzis V. \/\/ Mol. Ther. Methods Clin. Dev. 2019. V. 17. P. 156\u2013173.","DOI":"10.1016\/j.omtm.2019.11.016"},{"key":"ref45","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Liu X., Lillywhite J., Zhu W., Huang Z., Clark A.M., Gosstola N., Maguire C.T., Dykxhoorn D., Chen Z.Y., Yang J. \/\/ Genes (Basel). 2021. V. 12. \u2116 6. P. 805.","DOI":"10.3390\/genes12060805"},{"key":"ref46","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tu H.Y., Watanabe T., Shirai H., Yamasaki S., Kinoshita M., Matsushita K., Hashiguchi T., Onoe H., Matsuyama T., Kuwahara A., et al. \/\/ EBioMedicine. 2019. V. 39. P. 562\u2013574.","DOI":"10.1016\/j.ebiom.2018.11.028"},{"key":"ref47","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Zhu D., Xie M., Gademann F., Cao J., Wang P., Guo Y., Zhang L., Su T., Zhang J., Chen J. \/\/ Stem Cell Res. Ther. 2020. V. 11. \u2116 1. P. 98.","DOI":"10.1186\/s13287-020-01608-8"},{"key":"ref48","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Surendran H., Nandakumar S., Reddy K.V.B., Stoddard J., Mohan K.V., Upadhyay P.K., McGill T.J., Pal R. \/\/ Stem Cell Res. Ther. 2021. V. 12. \u2116 1. P. 70.","DOI":"10.1186\/s13287-021-02134-x"},{"key":"ref49","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Salas A., Duarri A., Fontrodona L., Ram\u00edrez D.M., Badia A., Isla-Magran\u00e9 H., Ferreira-de-Souza B., Zapata M.\u00c1., Raya \u00c1., Veiga A., et al. \/\/ Mol. Ther. Methods Clin. Develop. 2021. V. 20. P. 688\u2013702.","DOI":"10.1016\/j.omtm.2021.02.006"},{"key":"ref50","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Collin J., Zerti D., Queen R., Santos-Ferreira T., Bauer R., Coxhead J., Hussain R., Steel D., Mellough C., Ader M., et al. \/\/ Stem Cells (Dayton, Ohio). 2019. V. 37. \u2116 5. P. 609\u2013622.","DOI":"10.1002\/stem.2974"},{"key":"ref51","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Sharma R., Khristov V., Rising A., Jha B.S., Dejene R., Hotaling N., Li Y., Stoddard J., Stankewicz C., Wan Q., et al. \/\/ Sci. Transl. Med. 2019. V. 11. \u2116 475. P. eaat5580.","DOI":"10.1126\/scitranslmed.aat5580"}],"container-title":["Acta Naturae"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/viewFile\/25454\/pdf","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/viewFile\/25454\/pdf_1","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/viewFile\/25454\/pdf_1","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,1,19]],"date-time":"2024-01-19T12:46:22Z","timestamp":1705668382000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/actanaturae.ru\/2075-8251\/article\/view\/25454"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2024,1,17]]},"references-count":51,"journal-issue":{"issue":"4","published-online":{"date-parts":[[2023,12,18]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.32607\/actanaturae.25454","relation":{},"ISSN":["2075-8243"],"issn-type":[{"value":"2075-8243","type":"print"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2024,1,17]]}}}