{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,14]],"date-time":"2026-10-14T20:53:06Z","timestamp":1792011186720,"version":"4.4.0"},"reference-count":46,"publisher":"MDPI AG","issue":"21","license":[{"start":{"date-parts":[[2020,10,29]],"date-time":"2020-10-29T00:00:00Z","timestamp":1603929600000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["IJERPH"],"abstract":"<jats:p>The phenomenon of population ageing observed over recent years involves growing healthcare needs and the limited staffing and financing of healthcare systems, and as such demands some functional changes in the healthcare model in many countries. This situation is particularly significant in the face of a pandemic, e.g., flu, and currently COVID-19.As well as social education, preventive vaccinations are the most effective method of fighting the infectious diseases posing a special threat to seniors. Despite this, the vaccination coverage level in most European countries is relatively low. This is largely due to patients having limited access to vaccinations. In some countries, implementing vaccinations in pharmacies and by authorized pharmacists has significantly improved vaccination coverage rates and herd immunity, while lowering the cost of treating infections and the resulting complications, as well as minimizing the phenomenon of inappropriate antibiotic therapies. This article presents the role of pharmacists in the prevention of infectious diseases, pointing out the measurable effects of engaging pharmacists in conducting preventive vaccinations, as well as analyzing the models of implementing and conducting vaccinations in pharmacies in selected countries, and depicting recommendations regarding vaccinations developed by international organizations. The presented data is used to suggest requirements for the implementation of preventive vaccinations in community pharmacies.<\/jats:p>","DOI":"10.3390\/ijerph17217945","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2020,10,29]],"date-time":"2020-10-29T09:44:53Z","timestamp":1603964693000},"page":"7945","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.3390\/mdpi_crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":47,"title":["Flu Vaccinations in Pharmacies\u2014A Review of Pharmacists Fighting Pandemics and Infectious Diseases"],"prefix":"10.3390","volume":"17","author":[{"given":"Marcin","family":"Czech","sequence":"first","affiliation":[{"name":"Department of Pharmacoeconomics, Institute of Mother and Child, 01-211 Warsaw, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Marcin","family":"Balcerzak","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Medink eu, 05-500 Warsaw, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Adam","family":"Antczak","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Polish Flu Vaccination Coalition, 00-061 Warsaw, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Micha\u0142","family":"Byliniak","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Polish Pharmaceutical Chamber, 00-238 Warsaw, Polska"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"El\u017cbieta","family":"Piotrowska-Rutkowska","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Polish Pharmaceutical Chamber, 00-238 Warsaw, Polska"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-1214-2386","authenticated-orcid":false,"given":"Mariola","family":"Drozd","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Didactic Center, Department of Ethics and Medical Law, Department of Social Medicine, Inter-Faculty, Medical University of Lublin, 20-081 Lublin, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Grzegorz","family":"Juszczyk","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Department of Public Health, Medical University of Warsaw, 02-097 Warsaw, Poland"},{"name":"National Institute of Public Health\u2014National Institute of Hygiene, 00-791 Warsaw, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Urszula","family":"Religioni","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Collegium of Business Administration, Warsaw School of Economics, 02-513 Warsaw, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Regis","family":"Vaillancourt","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Pharmacie Children\u2019s Hospital of Eastern Ontario, Centre Hospitalier Pour Enfants de l\u2019est de l\u2019Ontario, 401 Smyth Road, Ottawa, ON K1H 8L1, Canada"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Piotr","family":"Merks","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Faculty of Medicine, Collegium Medicum, Cardinal Stefan Wyszy\u0144ski University, 01-815 Warsaw, Poland"},{"name":"Department of Pharmaceutical Technology, Faculty of Pharmacy, Collegium Medicum in Bydgoszcz, 85-067 Bydgoszcz, Poland"},{"name":"Trade Union of Pharmacy Workers, 01-315 Warsaw, Poland"},{"name":"Employed Pharmacist in Europe (EPhEU) Verband Angestellter Apotheker \u00d6sterreichs (VAA\u00d6) Berufliche Interessenvertretung Spitalgasse 31\/4, 1090 Vienna, Austria"},{"name":"Polish Pharmaceutical Group, 91-342 \u0141\u00f3d\u017a, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"1968","published-online":{"date-parts":[[2020,10,29]]},"reference":[{"key":"ref_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1186\/s13054-020-2818-6","article-title":"Treatment of COVID-19: Old tricks for new challenges","volume":"24","author":"Cunningham","year":"2020","journal-title":"Crit. Care"},{"key":"ref_2","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1186\/s13054-020-2786-x","article-title":"Critical care response to a hospital outbreak of the 2019-nCoV infection in Shenzhen, China","volume":"24","author":"Liu","year":"2020","journal-title":"Crit. Care"},{"key":"ref_3","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"697","DOI":"10.1007\/s41999-019-00219-8","article-title":"The impact of an ageing population on the required hospital capacity: Results from forecast analysis on administrative data","volume":"10","author":"Heede","year":"2019","journal-title":"Eur. Geriatr. Med."},{"key":"ref_4","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"60","DOI":"10.1016\/j.jhealeco.2017.11.001","article-title":"Health care expenditures, age, proximity to death and morbidity: Implications for an ageing population","volume":"57","author":"Howdon","year":"2018","journal-title":"J. Health Econ."},{"key":"ref_5","first-page":"9","article-title":"A nursing shortage\u2014A prospect of global and local policies","volume":"66","author":"Bartosiewicz","year":"2018","journal-title":"Int. Nurs. Rev."},{"key":"ref_6","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1947","DOI":"10.1001\/jama.2017.2714","article-title":"Addressing the physician shortagethe peril of ignoring demography","volume":"317","author":"Kirch","year":"2017","journal-title":"JAMA"},{"key":"ref_7","first-page":"1","article-title":"Social and economic value of Portuguese community pharmacies in health care","volume":"17","author":"Ferreira","year":"2017","journal-title":"BMC Health Serv. Res."},{"key":"ref_8","unstructured":"Rosado, H., and Bates, I. (2016). An Overview of Current Pharmacy Impact on Immunisation. A Global Report, Mi\u0119dzynarodowa Federacja Farmaceutyczna."},{"key":"ref_9","unstructured":"(2015). Vacciner Contre la Grippe en Officine?, Association Pharmaceutique Belge. Available online: https:\/\/www.apb.be\/fr\/corp\/l-association-pharmaceutique-belge\/le-fil-de-l-actualite\/Actualites\/Pages\/vacciner-en-pharmacie.aspx."},{"key":"ref_10","unstructured":"(2019). Koalition ebnet Weg f\u00fcrs Impfen in der Apotheke, Spiegel. Available online: https:\/\/www.spiegel.de\/consent-a-?targetUrl=https%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fgesundheit%2Fdiagnose%2Fapotheker-sollen-grippeimpfung-durchfuehren-duerfen-a-1292621.html&ref=https%3A%2F%2Fwww.google.com.hk%2F."},{"key":"ref_11","unstructured":"Mereckiene, J. (2018). Seasonal Influenza Vaccination and Antiviral Use in EU\/EEA Member States\u2014Overview of Vaccine Recommendations for 2017\u20132018 and Vaccination Coverage Rates for 2015\u20132016 and 2016\u20132017 Influenza Seasons, European Centre for Disease Prevention and Control."},{"key":"ref_12","first-page":"428","article-title":"Medical and economic burden of influenza in the elderly population in central and eastern European countries","volume":"10","author":"Kyncl","year":"2013","journal-title":"Hum. Vaccines Immunother."},{"key":"ref_13","unstructured":"World Health Organization (1994). The Role of the Pharmacist in the Health Care System, WHO."},{"key":"ref_14","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"989","DOI":"10.1016\/j.sapharm.2013.02.005","article-title":"Defining professional pharmacy services in community pharmacy","volume":"9","author":"Moullin","year":"2013","journal-title":"Res. Soc. Adm. Pharm."},{"key":"ref_15","first-page":"257","article-title":"Common infections in older adults","volume":"63","author":"Mouton","year":"2001","journal-title":"Am. Fam. Physician"},{"key":"ref_16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"75","DOI":"10.5114\/jhi.2018.83579","article-title":"Potential savings resulting from avoided hospitalizations and avoided productivity losses due to low influenza vaccination coverage in Poland","volume":"4","author":"Seweryn","year":"2018","journal-title":"J. Health Inequalities"},{"key":"ref_17","unstructured":"Antczak, A., Balcerzak, M., Byliniak, M., Czech, M., Drozd, M., and Merks, P. (2020). Szczepienia Przeciw Grypie w Aptekach. Raport Opieka Farmaceutyczna, Fundacja Nadzieja dla Zdrowia."},{"key":"ref_18","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1563","DOI":"10.1016\/j.clinthera.2017.07.004","article-title":"Impact of pharmacist immunization authority on seasonal influenza immunization rates across states","volume":"39","author":"Drozd","year":"2017","journal-title":"Clin. Ther."},{"key":"ref_19","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"33","DOI":"10.1016\/j.ptdy.2017.08.019","article-title":"With proper tools, pharmacists increase adult vaccination rates","volume":"23","author":"Bonner","year":"2017","journal-title":"Pharm. Today"},{"key":"ref_20","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1001","DOI":"10.1016\/j.vaccine.2003.08.045","article-title":"The role of pharmacists in the delivery of influenza vaccinations","volume":"22","author":"Steyer","year":"2004","journal-title":"Vaccine"},{"key":"ref_21","unstructured":"Pharmacy Readiness for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) (2020). Recommendations for State Policymakers, American Society of Health-System Pharmacists. Available online: https:\/\/www.ashp.org\/-\/media\/assets\/advocacy-issues\/docs\/Pharmacy-Readiness-for-Coronavirus-Disease-2019-COVID-19-STATE.ashx?la=en&hash=6420DD319DEF9C0C008B161D36615C8E3229532B."},{"key":"ref_22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2259","DOI":"10.1080\/21645515.2016.1180490","article-title":"Public health and economic impact of seasonal influenza vaccination with quadrivalent influenza vaccines compared to trivalent influenza vaccines in Europe","volume":"12","author":"Uhart","year":"2016","journal-title":"Hum. Vaccines Immunother."},{"key":"ref_23","unstructured":"Zalecenie Rady z Dnia 22 Grudnia 2009 r. (2009). Zalecenie Rady z Dnia 22 Grudnia 2009 r. w Sprawie Szczepie\u0144 Przeciw Grypie Sezonowej (2009\/1019\/UE), Council of the European Union. Dziennik Urzedowy Unii Europejskiej."},{"key":"ref_24","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Schmid, P., Rauber, D., Betsch, C., Lidolt, G., and Denker, M.-L. (2017). Barriers of influenza vaccination intention and behavior\u2014A systematic review of influenza vaccine hesitancy, 2005\u20132016. PLoS ONE, 12.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0170550"},{"key":"ref_25","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"5708","DOI":"10.1016\/j.vaccine.2016.08.085","article-title":"Impact of pharmacists as immunizers on vaccination rates: A systematic review and meta-analysis","volume":"34","author":"Isenor","year":"2016","journal-title":"Vaccine"},{"key":"ref_26","unstructured":"(2020). Mange Flere vil ta Influensavaksinen i Apotek, Apotekforeningen. Available online: https:\/\/www.apotek.no\/nyhetsarkiv\/statistikk\/mange-flere-vil-ta-influensavaksinen-i-apotek."},{"key":"ref_27","unstructured":"(2020, July 14). Vaksinasjonsdekning for Influensavaksine 2018\/2019\u2014Tall fra SSB, Available online: https:\/\/www.fhi.no\/sv\/influensa\/influensavaksine\/vaksinasjonsdekningstall-for-influensavaksine\/."},{"key":"ref_28","unstructured":"(2019). The Legal and Regulatory Framework for Community Pharmacies in the WHO European Region, WHO."},{"key":"ref_29","unstructured":"(2020, June 21). O\u010dkovat Proti Ch\u0159ipce P\u0159\u00edmo v L\u00e9k\u00e1rn\u011b? Nesmysl,\u2018 Zazn\u00edv\u00e1 od Praktick\u00fdch L\u00e9ka\u0159\u016f. iROZHLAS; 2018. Available online: https:\/\/www.irozhlas.cz\/zpravy-domov\/lekarna-ockovani-vakcina-chripka-roman-prymula-ministerstvo-zdravotnictvi_1811020600_gol."},{"key":"ref_30","unstructured":"Almeida, P.D. (2015). Flu Vaccination in Pharmacies in Portugal, European Comission High-Level Hearing on the Implementation of the Council Recommendation."},{"key":"ref_31","unstructured":"(2013). Econhecimento Da Forma\u00e7\u00e3o De Farmac\u00eauticos. Administra\u00e7\u00e3o de Vacinas e Medicamentos Injet\u00e1veis em Farm\u00e1cia Comunit\u00e1ria, Dire\u00e7\u00e3o Nacional da Ordem dos Farmac\u00eauticos. Available online: https:\/\/www.ordemfarmaceuticos.pt\/fotos\/documentos\/adminstracao_de_vacinas_e_medicamentos_injetaveis_em_farmacia_comunitaria_1320614745c59b0bf7c757.pdf."},{"key":"ref_32","unstructured":"Horta, R., and Editor Vaccination in Community Pharmacies (2017). The Portuguese Experience. Rencontres sur la Grippe et sa Prevention, Associcao Nacional das Farmacias."},{"key":"ref_33","unstructured":"(2013). Annual Flu Programme, Public Health England."},{"key":"ref_34","unstructured":"(2020, June 11). Flu Vaccination: Increasing Uptake (NG 103), Available online: https:\/\/www.nice.org.uk\/guidance\/ng103\/resources\/flu-vaccination-increasing-uptake-pdf-66141536272837."},{"key":"ref_35","unstructured":"(2018). PGEU Best Practice Paper on Communicable Diseases and Vaccination, Pharmaceutical Group of the European Union."},{"key":"ref_36","unstructured":"(2020, June 12). 10000 Influensavaksiner Allerede Satt p\u00e5 Apotek, Available online: https:\/\/www.mynewsdesk.com\/no\/apotekforeningen\/pressreleases\/10000-influensavaksiner-allerede-satt-paa-apotek-2935802."},{"key":"ref_37","unstructured":"(2017). Antimicrobal Resistance and Causes of Non-Prudent Use of Antibiotics in Human Medicine in the EU, European Commission."},{"key":"ref_38","unstructured":"(2019). Global Influenza Strategy 2019\u20132030, World Health Organizaton."},{"key":"ref_39","unstructured":"(2018). The Organization and Delivery of Vaccination Services in the European Union, European Observatory of Healthcare Policies and Systems. Available online: https:\/\/www.euro.who.int\/__data\/assets\/pdf_file\/0008\/386684\/vaccination-report-eng.pdf."},{"key":"ref_40","unstructured":"NHS (2020, July 21). Service Specification: Community Pharmacy Seasonal Influenza Vaccination Advanced Service, Available online: https:\/\/www.england.nhs.uk\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/20-21_Service_specification_for_seasonal_flu_FINAL.pdf."},{"key":"ref_41","unstructured":"(2011). Joint FIP\/WHO Guidelines on Good Pharmacy Practice: Standards for Quality of Pharmacy Services, World Health Organizationl."},{"key":"ref_42","unstructured":"(2020, June 21). Creating a Successful Pharmacy-Based Immunization Practice, Available online: https:\/\/www.pharmacist.com\/sites\/default\/files\/files\/Practice_Insights_Global.pdf."},{"key":"ref_43","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"American Society of Health System Pharmacists Council on Professional A (2003). ASHP guidelines on the pharmacist\u2019s role in immunization. Am. J. Health Syst. Pharm., 60, 1371\u20131377.","DOI":"10.1093\/ajhp\/60.13.1371"},{"key":"ref_44","unstructured":"(2019). Guidance on the Provision of Vaccination Services by Pharmacists in Retail Pharmacy Businesses, Pharmaceutical Society of Ireland."},{"key":"ref_45","first-page":"359","article-title":"Community pharmacist\u2013administered influenza immunization improves patient access to vaccination","volume":"147","author":"Papastergiou","year":"2014","journal-title":"Can. Pharm. J. Rev. Pharm. Can."},{"key":"ref_46","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Anderson, C., and Thornley, T. (2014). \u201cIt\u2019s easier in pharmacy\u201d: Why some patients prefer to pay for flu jabs rather than use the National Health Service. BMC Health Serv. Res., 14.","DOI":"10.1186\/1472-6963-14-35"}],"container-title":["International Journal of Environmental Research and Public Health"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"https:\/\/www.mdpi.com\/1660-4601\/17\/21\/7945\/pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,10,11]],"date-time":"2025-10-11T10:26:32Z","timestamp":1760178392000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.mdpi.com\/1660-4601\/17\/21\/7945"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2020,10,29]]},"references-count":46,"journal-issue":{"issue":"21","published-online":{"date-parts":[[2020,11]]}},"alternative-id":["ijerph17217945"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.3390\/ijerph17217945","relation":{},"ISSN":["1660-4601"],"issn-type":[{"value":"1660-4601","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2020,10,29]]}}}