{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,16]],"date-time":"2026-10-16T18:24:25Z","timestamp":1792175065934,"version":"4.4.0"},"reference-count":205,"publisher":"MDPI AG","issue":"19","license":[{"start":{"date-parts":[[2021,9,29]],"date-time":"2021-09-29T00:00:00Z","timestamp":1632873600000},"content-version":"vor","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["IJMS"],"abstract":"<jats:p>Endometriosis is a \u201cmysterious\u201d disease and its exact cause has not yet been established. Among the etiological factors, congenital, environmental, epigenetic, autoimmune and allergic factors are listed. It is believed that the primary mechanism of the formation of endometriosis foci is retrograde menstruation, i.e., the passage of menstrual blood through the fallopian tubes into the peritoneal cavity and implantation of exfoliated endometrial cells. However, since this mechanism is also observed in healthy women, other factors must also be involved in the formation of endometriosis foci. Endometriosis is in many women the cause of infertility, chronic pain and the deterioration of the quality of life. It also represents a significant financial burden on health systems. The article presents a review of the literature on endometriosis\u2014a disease affecting women throughout the world.<\/jats:p>","DOI":"10.3390\/ijms221910554","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2021,9,30]],"date-time":"2021-09-30T00:03:42Z","timestamp":1632960222000},"page":"10554","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.3390\/mdpi_crossmark_policy","source":"Crossref","is-referenced-by-count":471,"title":["Endometriosis: Epidemiology, Classification, Pathogenesis, Treatment and Genetics (Review of Literature)"],"prefix":"10.3390","volume":"22","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3168-062X","authenticated-orcid":false,"given":"Beata","family":"Smolarz","sequence":"first","affiliation":[{"name":"Laboratory of Cancer Genetics, Department of Pathology, Polish Mother\u2019s Memorial Hospital Research Institute, Rzgowska 281\/289, 93-338 Lodz, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-7198-4957","authenticated-orcid":false,"given":"Krzysztof","family":"Szy\u0142\u0142o","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Department of Operative Gynaecology and Oncological Gynaecology, Polish Mother\u2019s Memorial Hospital Research Institute, Rzgowska 281\/289, 93-338 Lodz, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Hanna","family":"Romanowicz","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Laboratory of Cancer Genetics, Department of Pathology, Polish Mother\u2019s Memorial Hospital Research Institute, Rzgowska 281\/289, 93-338 Lodz, Poland"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"1968","published-online":{"date-parts":[[2021,9,29]]},"reference":[{"key":"ref_1","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1159\/000358919","article-title":"The history of endometriosis","volume":"78","author":"Benagiano","year":"2014","journal-title":"Gynecol. Obstet. Investig."},{"key":"ref_2","first-page":"577","article-title":"Uber uterusdrusen neubildung","volume":"16","author":"Rokitansky","year":"1860","journal-title":"Ztchr Gesselsch Arzte Wein"},{"key":"ref_3","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"449","DOI":"10.1016\/j.bpobgyn.2006.01.007","article-title":"History of adenomyosis","volume":"20","author":"Benagiano","year":"2006","journal-title":"Best Pract. Res. Clin. Obstet. Gynaecol."},{"key":"ref_4","first-page":"42","article-title":"Historia bada\u0144 nad endometrioz\u0105","volume":"1","author":"Kanikowska","year":"2010","journal-title":"Polski Przegl\u0105d Nauk Zdrowiu"},{"key":"ref_5","first-page":"93","article-title":"Metastatic or embolic endometriosis, due to the menstrual dis- semination of endometrial tissue into the venous circulation","volume":"3","author":"Sampson","year":"1927","journal-title":"Am. J. Pathol."},{"key":"ref_6","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"422","DOI":"10.1016\/S0002-9378(15)30003-X","article-title":"Peritoneal endometriosis due to the menstrual dissemination of endometrial tissue into the peritoneal cavity","volume":"14","author":"Sampson","year":"1927","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_7","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"233","DOI":"10.1016\/j.bpobgyn.2004.01.005","article-title":"Pathogenesis of endometriosis","volume":"18","author":"Nap","year":"2004","journal-title":"Best Pract. Res. Clin. Obstet. Gynaecol."},{"key":"ref_8","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"602","DOI":"10.1016\/j.mehy.2004.03.032","article-title":"Endometriosis: The consequence of neurological disfunction?","volume":"63","author":"Quinn","year":"2004","journal-title":"Med. Hypoth."},{"key":"ref_9","first-page":"419","article-title":"Pathophysiology, diagnosis and treatment of endometriosis","volume":"56","author":"Schindler","year":"2004","journal-title":"Miverva Ginecol."},{"key":"ref_10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"52","DOI":"10.1159\/000049425","article-title":"Pathogenesis of endometriosis","volume":"53","author":"Witz","year":"2002","journal-title":"Gynecol. Obstet. Investig."},{"key":"ref_11","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"511","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2012.06.029","article-title":"Pathogenesis and pathophysiology of endometriosis","volume":"98","author":"Burney","year":"2012","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_12","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1789","DOI":"10.1016\/S0140-6736(04)17403-5","article-title":"Endometriosis","volume":"364","author":"Giudice","year":"2004","journal-title":"Lancet"},{"key":"ref_13","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"359","DOI":"10.1038\/nrurol.2017.58","article-title":"Pathophysiology and management of urinary tract endometriosis","volume":"14","author":"Nezhat","year":"2017","journal-title":"Nat. Rev. Urol."},{"key":"ref_14","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"784","DOI":"10.1093\/aje\/kwh275","article-title":"Incidence of laparoscopically confirmed endometriosis by demographic, anthropometric, and lifestyle factors","volume":"160","author":"Missmer","year":"2004","journal-title":"Am. J. Epidemiol."},{"key":"ref_15","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"354.e1","DOI":"10.1016\/j.ajog.2018.12.039","article-title":"Clinical diagnosis of endometriosis: A call to action","volume":"220","author":"Agarwal","year":"2019","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_16","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"70","DOI":"10.1093\/humupd\/dmv045","article-title":"A systematic review on endometriosis during pregnancy: Diagnosis, misdiagnosis, complications and outcomes","volume":"22","author":"Maggiore","year":"2016","journal-title":"Hum. Reprod. Update"},{"key":"ref_17","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"377","DOI":"10.1093\/molehr\/gan033","article-title":"Potential involvement of iron in the pathogenesis of peritoneal endometriosis","volume":"14","author":"Lousse","year":"2008","journal-title":"Mol. Hum. Reprod."},{"key":"ref_18","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"235","DOI":"10.1016\/S0889-8545(05)70302-8","article-title":"Epidemiology of endometriosis","volume":"24","author":"Eskenazi","year":"1997","journal-title":"Obstet. Gynecol. Clin. N. Am."},{"key":"ref_19","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"453","DOI":"10.4065\/70.5.453","article-title":"Endometriosis: Current management","volume":"70","author":"Lu","year":"1995","journal-title":"Mayo Clin. Proc."},{"key":"ref_20","first-page":"175","article-title":"Endometriosis at the end of the millenium; the controversy remains","volume":"1","author":"Dmowski","year":"1999","journal-title":"Pol. J. Gyn. Investig."},{"key":"ref_21","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2119","DOI":"10.1210\/endo.143.6.8885","article-title":"Global gene profiling in human endometrium during the window of implantation","volume":"143","author":"Kao","year":"2002","journal-title":"Endocrinology"},{"key":"ref_22","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"11","DOI":"10.1111\/j.1749-6632.2002.tb02761.x","article-title":"The epidemiology of endometriosis","volume":"955","author":"Cramer","year":"2002","journal-title":"Ann. N. Y. Acad. Sci."},{"key":"ref_23","first-page":"2","article-title":"Endometrioza","volume":"3","author":"Gadomska","year":"1997","journal-title":"Medipress Ginekol."},{"key":"ref_24","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"142","DOI":"10.1016\/j.rbmo.2010.04.002","article-title":"New evidence of the presence of endometriosis in the human fetus","volume":"21","author":"Signorile","year":"2010","journal-title":"Reprod. Biomed. Online"},{"key":"ref_25","first-page":"426","article-title":"Endometriosis in the male","volume":"51","author":"Martin","year":"1985","journal-title":"Am. Surg."},{"key":"ref_26","first-page":"251","article-title":"Laparoscopy on the diagnosis and management of pelvic pain in adolescents","volume":"24","author":"Goldstein","year":"1980","journal-title":"J. Reprod. Med."},{"key":"ref_27","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1292","DOI":"10.1093\/humrep\/des073","article-title":"The burden of endometriosis: Costs and quality of life of women with endometriosis and treated in referral centres","volume":"27","author":"Simoens","year":"2012","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_28","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"366","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2011.05.090","article-title":"World Endometriosis Research Foundation Global Study of Women\u2019s Health consortium. Impact of endometriosis on quality of life and work productivity: A multi-center study across ten countries","volume":"96","author":"Nnoaham","year":"2011","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_29","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2677","DOI":"10.1093\/humrep\/det284","article-title":"The significant effect of endometriosis on physical, mental and social well-being: Results from an inter-national cross-sectional survey","volume":"28","author":"Dunselman","year":"2013","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_30","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"182","DOI":"10.1136\/bmj.306.6871.182","article-title":"Epidemiology of endometriosis in women attending family planning clinics","volume":"306","author":"Vessey","year":"1993","journal-title":"BMJ"},{"key":"ref_31","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"177","DOI":"10.1016\/j.bpobgyn.2004.01.007","article-title":"Endometriosis: Epidemiology and eathiological factors","volume":"18","author":"Vigano","year":"2004","journal-title":"Best Pract. Res. Clin. Obstet. Gynaecol."},{"key":"ref_32","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"727","DOI":"10.1016\/j.gyobfe.2006.07.008","article-title":"Endometriosis in teenagers","volume":"34","author":"Bourdel","year":"2006","journal-title":"Gynecol. Obstet. Fertil."},{"key":"ref_33","first-page":"261","article-title":"Angiogenesis and inflammatory response in endometriosis","volume":"5","author":"Szubert","year":"2009","journal-title":"Przeglad Menopauzalny"},{"key":"ref_34","first-page":"126","article-title":"Endometriosis","volume":"2","author":"Jakiel","year":"2006","journal-title":"Przeglad Menopauzalny"},{"key":"ref_35","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"644","DOI":"10.1016\/j.jmig.2020.10.012","article-title":"A Systematic Review of Adenomyosis: It Is Time to Reassess What We Thought We Knew about the Disease","volume":"28","author":"Loring","year":"2021","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_36","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"312","DOI":"10.1093\/humupd\/4.4.312","article-title":"Pathophysiology of adenomyosis","volume":"4","author":"Ferenczy","year":"1998","journal-title":"Hum. Reprod. Update"},{"key":"ref_37","first-page":"144","article-title":"Mindfulness-based psychological intervention for coping with pain in endometriosis","volume":"68","author":"Kold","year":"2016","journal-title":"Nord. Psychol."},{"key":"ref_38","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"523","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2017.01.009","article-title":"Biomarkers in endometriosis: Challenges and opportunities","volume":"107","author":"Ahn","year":"2017","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_39","first-page":"CD012179","article-title":"Blood biomarkers for the non-invasive diagnosis of endometriosis","volume":"1","author":"Nisenblat","year":"2016","journal-title":"Cochrane Database Syst. Rev."},{"key":"ref_40","first-page":"CD012165","article-title":"Endometrial biomarkers for the non-invasive diagnosis of endometriosis","volume":"4","author":"Gupta","year":"2016","journal-title":"Cochrane Database Syst. Rev."},{"key":"ref_41","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e14350","DOI":"10.1111\/ijcp.14350","article-title":"Pelvic floor muscle dysfunctions in women with deep infiltrative endometriosis: An underestimated association","volume":"75","author":"Fraga","year":"2021","journal-title":"Int. J. Clin. Pract."},{"key":"ref_42","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"871","DOI":"10.1016\/j.jmig.2018.08.022","article-title":"Parametrial Endometriosis: The Occult Condition that Makes the Hard Harder","volume":"26","author":"Mabrouk","year":"2019","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_43","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1904","DOI":"10.1001\/jama.1986.03370140102032","article-title":"The relation of endometriosis to menstrual characteristic, smoking, and exercise","volume":"255","author":"Cramer","year":"1986","journal-title":"JAMA"},{"key":"ref_44","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"108","DOI":"10.1093\/ije\/18.1.108","article-title":"Risk faktors for endometroid, mucinous, and serous benign ovarian cysts","volume":"18","author":"Parazzini","year":"1989","journal-title":"Int. J. Epidemiol."},{"key":"ref_45","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"34","DOI":"10.1016\/S0015-0282(16)57293-8","article-title":"Epidemiology of endometriosis in infertile woman","volume":"63","author":"Matorras","year":"1995","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_46","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"61","DOI":"10.1136\/jech.49.1.61","article-title":"Pelvic endometriosis: Reproductive and menstrual risk factors at different stages in Lombardy, northern Italy","volume":"49","author":"Parazzini","year":"1995","journal-title":"J. Epidemiol. Community Health"},{"key":"ref_47","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"557","DOI":"10.1097\/AOG.0000000000002469","article-title":"Clinical Management of Endometriosis","volume":"131","author":"Falcone","year":"2018","journal-title":"Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_48","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"559","DOI":"10.3109\/00016349709024584","article-title":"Epidemiology of endometriosis in a Norwegian county","volume":"76","author":"Moen","year":"1997","journal-title":"Acta Obstet. Gynecol. Scand."},{"key":"ref_49","first-page":"42","article-title":"Current concepts in endometriosis","volume":"143","author":"Molgaard","year":"1985","journal-title":"West J. Med."},{"key":"ref_50","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e037095","DOI":"10.1136\/bmjopen-2020-037095","article-title":"Is body mass index associated with the incidence of endometriosis and the severity of dysmenorrhoea: A case-control study in China?","volume":"10","author":"Tang","year":"2020","journal-title":"BMJ Open"},{"key":"ref_51","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1755","DOI":"10.1093\/humrep\/deh395","article-title":"Selected food intake and risk of endometriosis","volume":"19","author":"Parazzini","year":"2004","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_52","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"178.e1","DOI":"10.1016\/j.ajog.2018.05.034","article-title":"A prospective cohort study of meat and fish consumption and endometriosis risk","volume":"219","author":"Yamamoto","year":"2018","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_53","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"21","DOI":"10.1016\/S0301-2115(00)00405-X","article-title":"Theories of endometriosis","volume":"96","author":"Vinatier","year":"2001","journal-title":"Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol."},{"key":"ref_54","first-page":"199","article-title":"Semin Reprod Endocrinol","volume":"15","author":"Witz","year":"1997","journal-title":"Pathogenesis"},{"key":"ref_55","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"925","DOI":"10.1016\/S0015-0282(16)58262-4","article-title":"Basal and stimulated secretion of cytokines by peritoneal macrophages in women with endometriosis","volume":"65","author":"Rana","year":"1996","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_56","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1016\/S0015-0282(00)01630-7","article-title":"Immunobiology of endometriosis","volume":"75","author":"Lebovic","year":"2001","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_57","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2715","DOI":"10.1093\/humrep\/17.10.2715","article-title":"High rates of autoimmune and endocrine disorders, fibromyalgia, chronic fatigue syndrome and atopic diseases among women with endometriosis: A survey analysis","volume":"17","author":"Sinaii","year":"2002","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_58","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"219","DOI":"10.1016\/0002-9378(91)90255-P","article-title":"Secondary M\u00fcllerian system and endometriosis","volume":"165","author":"Fujii","year":"1991","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_59","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lagan\u00e0, A.S., Garzon, S., G\u00f6tte, M., Vigan\u00f2, P., Franchi, M., Ghezzi, F., and Martin, D.C. (2019). The Pathogenesis of Endometriosis: Molecular and Cell Biology Insights. Int. J. Mol. Sci., 20.","DOI":"10.3390\/ijms20225615"},{"key":"ref_60","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"741","DOI":"10.1093\/humupd\/4.5.741","article-title":"Endometriotic disease: The role of peritoneal fluid","volume":"4","author":"Koninckx","year":"1998","journal-title":"Hum. Reprod. Update"},{"key":"ref_61","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"125","DOI":"10.1016\/S1083-3188(96)70021-9","article-title":"Endometriosis in an adolescent population: The emory experience","volume":"9","author":"Reese","year":"1996","journal-title":"J. Pediatr. Adolesc. Gynecol."},{"key":"ref_62","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"223","DOI":"10.1016\/S1471-4914(03)00051-0","article-title":"Pathogenesis of endometriosis: Natura limmunity dysfunction or autoimmune disease?","volume":"9","author":"Matarese","year":"2003","journal-title":"Trends Mol. Med."},{"key":"ref_63","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"377","DOI":"10.1016\/0002-9378(81)90598-6","article-title":"Deficient cellular immunity in endometriosis","volume":"14","author":"Dmowski","year":"1981","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_64","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"75","DOI":"10.3109\/00365513.2014.936692","article-title":"Biomarker development in endometriosis","volume":"244","author":"Burney","year":"2014","journal-title":"Scand. J. Clin. Lab. Investig. Suppl."},{"key":"ref_65","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"163","DOI":"10.1016\/j.biopha.2018.06.109","article-title":"Endometriosis: Perspective, lights, and shadows of etiology","volume":"106","author":"Asghari","year":"2018","journal-title":"Biomed. Pharm."},{"key":"ref_66","first-page":"1","article-title":"Limited value of pro-inflammatory oxylipins and cytokines as circulating biomarkers in endometriosis\u2014A targeted \u2018omics study","volume":"6","author":"Lee","year":"2016","journal-title":"Sci. Rep."},{"key":"ref_67","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"687","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2007.12.067","article-title":"Expression of interleukin-8 and monocyte chemotactic protein 1 in women with endometriosis","volume":"91","author":"Ulukus","year":"2009","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_68","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"175","DOI":"10.1093\/molehr\/7.2.175","article-title":"The NF-\u03baB pathway in human endometrium and first trimester decidua","volume":"7","author":"King","year":"2001","journal-title":"Mol. Hum. Reprod."},{"key":"ref_69","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1385","DOI":"10.1097\/01.LAB.0000090159.53224.B9","article-title":"COX-2\/VEGF-dependent facilitation of tumor-associated angiogenesis and tumor growth in vivo","volume":"83","author":"Yoshida","year":"2003","journal-title":"Lab. Investig."},{"key":"ref_70","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"200","DOI":"10.2174\/092986711794088416","article-title":"Role of natural killer cell activity in the pathogenesis of endometriosis","volume":"18","author":"Sikora","year":"2011","journal-title":"Curr. Med. Chem."},{"key":"ref_71","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"464","DOI":"10.1016\/j.ajpath.2013.10.023","article-title":"Serum level of IL-10 is increased in patients with endometriosis, and IL-10 promotes the growth of lesions in a murine model","volume":"184","author":"Suen","year":"2014","journal-title":"Am. J. Pathol."},{"key":"ref_72","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1898","DOI":"10.1210\/jcem.87.4.8539","article-title":"IL-15 regulation in human endometrial stromal cells","volume":"87","author":"Dunn","year":"2002","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"ref_73","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"878","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2004.12.004","article-title":"Elevated interleukin-16 levels in the peritoneal fluid of women with endometriosis may be a mechanism for inflammatory reactions associated with endometriosis","volume":"83","author":"Koga","year":"2005","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_74","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"297","DOI":"10.1111\/iji.12281","article-title":"Association of interleukin-16 polymorphisms with disease progression and susceptibility in endometriosis","volume":"43","author":"Azimzadeh","year":"2016","journal-title":"Int. J. Immunogenet."},{"key":"ref_75","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1016\/j.jri.2013.03.003","article-title":"Chemokines in the pathogenesis of endometriosis and infertility","volume":"98","author":"Borrelli","year":"2013","journal-title":"J. Reprod. Immunol."},{"key":"ref_76","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1131","DOI":"10.1016\/j.autrev.2015.08.001","article-title":"IL-27-induced modulation of autoimmunity and its therapeutic potential","volume":"14","author":"Meka","year":"2015","journal-title":"Autoimmun. Rev."},{"key":"ref_77","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2001","DOI":"10.1093\/humrep\/des154","article-title":"Serum and peritoneal interleukin-33 levels are elevated in deeply infiltrating endometriosis","volume":"27","author":"Santulli","year":"2012","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_78","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"52","DOI":"10.1016\/j.imlet.2017.03.012","article-title":"Interleukin-37 in endometriosis","volume":"185","author":"Kaabachi","year":"2017","journal-title":"Immunol. Lett."},{"key":"ref_79","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"34","DOI":"10.1080\/1464770312331368973","article-title":"Pathogenesis of endometriosis--current research","volume":"6","author":"Witz","year":"2003","journal-title":"Hum. Fertil."},{"key":"ref_80","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"262","DOI":"10.1016\/S0015-0282(16)55213-3","article-title":"Immunology and endometriosis","volume":"58","author":"Hill","year":"1992","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_81","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"628","DOI":"10.1093\/humupd\/dmr023","article-title":"Vasculogenesis: A new piece of the endometriosis puzzle","volume":"17","author":"Laschke","year":"2011","journal-title":"Hum. Reprod. Update"},{"key":"ref_82","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"220","DOI":"10.1093\/oxfordjournals.humrep.a019023","article-title":"Vascular endothelial growth factor (VEGF) concentrations are elevated in peritoneal fluid of women with endometriosis","volume":"11","author":"McLaren","year":"1996","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_83","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"300","DOI":"10.1196\/annals.1335.032","article-title":"Endometriosis and inflammation in infertility","volume":"1034","author":"Halis","year":"2004","journal-title":"Ann. N. Y. Acad. Sci."},{"key":"ref_84","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"67","DOI":"10.17816\/JOWD66267-76","article-title":"Prospects of metformin in the treatment of endometriosis","volume":"66","author":"Florova","year":"2017","journal-title":"J. Obstet. Woman Dis."},{"key":"ref_85","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"480","DOI":"10.1002\/uog.8935","article-title":"Transvaginal sonography vs clinical examination in the preoperative diagnosis of deep infiltrating endometriosis","volume":"37","author":"Hudelist","year":"2011","journal-title":"Ultrasound Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_86","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"46","DOI":"10.1016\/j.jmig.2011.09.006","article-title":"Endometriosis of the round ligament of uterus","volume":"19","author":"Crispi","year":"2012","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_87","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"400","DOI":"10.1093\/humrep\/det457","article-title":"ESHRE guideline: Management of women with endometriosis","volume":"29","author":"Dunselman","year":"2014","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_88","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"245","DOI":"10.1001\/archsurg.1921.01110080003001","article-title":"Perforating hemorrhagic (chocolate) cysts of the ovary: Their importance and especially their relation to pelvic adenomas of endometrial type (\u201cadenomyoma\u201d of the uterus, rectovaginal septum, sigmoid, etc.)","volume":"3","author":"Sampson","year":"1921","journal-title":"Arch. Surg."},{"key":"ref_89","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"290","DOI":"10.12775\/JEHS.2020.10.09.033","article-title":"Endometriosis and an increased risk of malignancies. A literature review","volume":"10","author":"Krasa","year":"2020","journal-title":"J. Educ. Health Sport"},{"key":"ref_90","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1008","DOI":"10.1016\/S0015-0282(16)42807-4","article-title":"Suggested classification for endometriosis: Relationship to infertility","volume":"28","author":"Kistner","year":"1977","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_91","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"630","DOI":"10.1016\/0140-6736(93)90389-X","article-title":"Classification of endometriosis revisited","volume":"341","author":"Brosens","year":"1993","journal-title":"Lancet"},{"key":"ref_92","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"235","DOI":"10.1055\/s-2008-1068753","article-title":"Classification of endometriosis","volume":"15","author":"Damario","year":"1997","journal-title":"Semin. Reprod. Endocrinol."},{"key":"ref_93","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"443","DOI":"10.1111\/j.1440-172X.2008.00718.x","article-title":"The impact of endometriosis on work and social participation","volume":"14","author":"Gilmour","year":"2008","journal-title":"Int. J. Nurs. Pract."},{"key":"ref_94","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"535","DOI":"10.1080\/09513590802296062","article-title":"Endometriosis\u2014Still an enigmatic disease. What are the causes, how to diagnose it and how to treat successfully?","volume":"24","author":"Szamatowicz","year":"2008","journal-title":"Gynecol. Endocrinol."},{"key":"ref_95","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"275","DOI":"10.1055\/s-2005-836904","article-title":"ENZIAN-score, a classification of deep infiltrating endometriosis","volume":"127","author":"Tuttlies","year":"2005","journal-title":"Zent. Gynakol."},{"key":"ref_96","first-page":"2058460116669385","article-title":"A rare case of pancreatic endometriosis in a postmenopausal woman and review of the literature","volume":"5","author":"Plodeck","year":"2016","journal-title":"Acta Radiol. Open"},{"key":"ref_97","first-page":"7401409","article-title":"Umbilical nodule with cyclical bleeding: A case report and literature review of atypical endometriosis","volume":"2016","author":"Andrade","year":"2016","journal-title":"Case Rep. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_98","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1135","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2013.01.097","article-title":"Biomarkers of endometriosis","volume":"99","author":"Fassbender","year":"2013","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_99","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"S1","DOI":"10.1016\/S1701-2163(16)34589-3","article-title":"Endometriosis: Diagnosis and management","volume":"32","author":"Leyland","year":"2010","journal-title":"J. Obstet. Gynaecol. Can."},{"key":"ref_100","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"978","DOI":"10.1016\/S0015-0282(16)53570-5","article-title":"Deeply infiltrating pelvic endometriosis: Histology and clinical significance","volume":"53","author":"Cornillie","year":"1990","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_101","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1839","DOI":"10.1093\/humrep\/del079","article-title":"Deeply infiltrating endometriosis: Pathogenetic implications of the anatomical distribution","volume":"21","author":"Chapron","year":"2006","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_102","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"889","DOI":"10.1111\/j.1471-0528.2007.01363.x","article-title":"Surgical outcome and long-term follow up after laparoscopic rectosigmoid resection in women with deep infiltrating endometriosis","volume":"114","author":"Seracchioli","year":"2007","journal-title":"BJOG"},{"key":"ref_103","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"527","DOI":"10.1002\/uog.17323","article-title":"Pelvic floor muscle dysfunction on 3D\/4D transperineal ultrasound in patients with deep infiltrating endometriosis: A pilot study","volume":"50","author":"Raimondo","year":"2017","journal-title":"Ultrasound Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_104","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"321","DOI":"10.1016\/j.ajog.2009.08.018","article-title":"Pelvic floor ultrasound: A review","volume":"202","author":"Dietz","year":"2010","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_105","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"629","DOI":"10.1002\/uog.14933","article-title":"Reliability of new three-dimensional ultrasound technique for pelvic hiatal area measurement","volume":"47","author":"Youssef","year":"2016","journal-title":"Ultrasound Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_106","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1527","DOI":"10.1007\/s00192-019-03963-4","article-title":"Pelvic floor dysfunction at transperineal ultrasound and voiding alteration in women with posterior deep endometriosis","volume":"30","author":"Mabrouk","year":"2019","journal-title":"Int. Urogynecol. J."},{"key":"ref_107","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"265","DOI":"10.1002\/uog.18924","article-title":"Pelvic floor muscle assessment on three- and four-dimensional transperineal ultrasound in women with ovarian endometriosis with or without retroperitoneal infiltration: A step towards complete functional assessment","volume":"52","author":"Mabrouk","year":"2018","journal-title":"Ultrasound Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_108","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"65","DOI":"10.7863\/ultra.34.1.65","article-title":"A new simple technique for 3-dimensional sonographic assessment of the pelvic floor muscles","volume":"34","author":"Youssef","year":"2015","journal-title":"J. Ultrasound Med."},{"key":"ref_109","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"187","DOI":"10.1016\/j.mayocp.2011.09.004","article-title":"Recognition and management of nonrelaxing pelvic floor dysfunction","volume":"87","author":"Faubion","year":"2012","journal-title":"Mayo Clin. Proc."},{"key":"ref_110","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2133","DOI":"10.1016\/j.ajog.2005.07.013","article-title":"Chronic urinary retention and pelvic floor hypertonicity after surgery for endometriosis: A case series","volume":"193","author":"Gehrich","year":"2005","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_111","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"272.e1","DOI":"10.1016\/j.ajog.2007.09.002","article-title":"Physical therapy evaluation of patients with chronic pelvic pain: A controlled study","volume":"198","author":"Tu","year":"2008","journal-title":"Am. J. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_112","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"193","DOI":"10.1111\/j.1743-6109.2008.01045.x","article-title":"Multiple pelvic floor complaints are correlated with sexual abuse history","volume":"6","author":"Beck","year":"2009","journal-title":"J. Sex. Med."},{"key":"ref_113","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"702","DOI":"10.1093\/humrep\/der462","article-title":"Ovarian endometrioma: Severe pelvic pain is associated with deeply infiltrating endometriosis","volume":"27","author":"Chapron","year":"2012","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_114","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1414","DOI":"10.1111\/1471-0528.15894","article-title":"Surgical removal of superficial peritoneal endometriosis for managing women with chronic pelvic pain: Time for a rethink?","volume":"126","author":"Horne","year":"2019","journal-title":"BJOG"},{"key":"ref_115","first-page":"871","article-title":"Stanowisko Zespo\u0142u Ekspert\u00f3w Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotycz\u0105ce diagnostyki i metod leczenia endometriozy","volume":"83","author":"Basta","year":"2012","journal-title":"Ginekol. Pol."},{"key":"ref_116","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Donnez, J., and Dolmans, M.M. (2021). Endometriosis and Medical Therapy: From Progestogens to Progesterone Resistance to GnRH Antagonists: A Review. J. Clin. Med., 10.","DOI":"10.3390\/jcm10051085"},{"key":"ref_117","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"28","DOI":"10.1056\/NEJMoa1700089","article-title":"Treatment of Endometriosis-Associated Pain with Elagolix, an Oral GnRH Antagonist","volume":"377","author":"Taylor","year":"2017","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"ref_118","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"297","DOI":"10.1007\/s40262-019-00840-7","article-title":"Clinical Pharmacology of Elagolix: An Oral Gonadotropin-Releasing Hormone Receptor Antagonist for Endometriosis","volume":"59","author":"Shebley","year":"2020","journal-title":"Clin. Pharm."},{"key":"ref_119","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"439","DOI":"10.1038\/nrendo.2017.74","article-title":"Reproductive endocrinology: Elagolix in endometriosis","volume":"13","author":"Bradley","year":"2017","journal-title":"Nat. Rev. Endocrinol."},{"key":"ref_120","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e10401","DOI":"10.1002\/jbm4.10401","article-title":"Estimating the Effect of Elagolix Treatment for Endometriosis on Postmenopausal Bone Outcomes: A Model Bridging Phase III Trials to an Older Real-World Population","volume":"4","author":"Kilpatrick","year":"2020","journal-title":"JBMR Plus"},{"key":"ref_121","first-page":"639","article-title":"Exposure-Safety Analyses Identify Predictors of Change in Bone Mineral Density and Support Elagolix Labeling for Endometriosis-Associated Pain. CPT Pharmacometrics","volume":"9","author":"Nader","year":"2020","journal-title":"Syst. Pharm."},{"key":"ref_122","first-page":"383","article-title":"Video-assisted laparoscopy for the detection and diagnosis of endometriosis: Safety, reliability, and invasiveness","volume":"4","author":"Schipper","year":"2012","journal-title":"Int. J. Womens Health"},{"key":"ref_123","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1695","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2013.01.131","article-title":"Postoperative digestive function after radical versus conservative surgical philosophy for deep endometriosis infiltrating the rectum","volume":"99","author":"Roman","year":"2013","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_124","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1080","DOI":"10.1016\/j.jmig.2014.05.012","article-title":"Urodynamic Evaluation and Anorectal Manometry Pre- and Post-operative Bowel Shaving Surgical Procedure for Posterior Deep Infiltrating Endometriosis: A Pilot Study","volume":"21","author":"Spagnolo","year":"2014","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_125","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1110","DOI":"10.1016\/j.jmig.2018.08.031","article-title":"Surgical, Clinical, and Functional Outcomes in Patients with Rectosigmoid Endometriosis in the Gray Zone: 13-Year Long-Term Follow-up","volume":"26","author":"Mabrouk","year":"2019","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_126","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"996","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2016.12.033","article-title":"Laparoscopy vs. Robotic Surgery for Endometriosis (LAROSE): A multicenter, randomized, controlled trial","volume":"107","author":"Soto","year":"2017","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_127","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"e2014.00094","DOI":"10.4293\/JSLS.2014.00094","article-title":"Perioperative Outcomes of Robotic Assisted Laparoscopic Surgery Versus Conventional Laparoscopy Surgery for Advanced-Stage Endometriosis","volume":"18","author":"Nezhat","year":"2014","journal-title":"JSLS"},{"key":"ref_128","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"687","DOI":"10.1007\/s11701-020-01061-y","article-title":"Robotic surgery vs laparoscopic surgery in patients with diagnosis of endometriosis: A systematic review and meta-analysis","volume":"14","author":"Restaino","year":"2020","journal-title":"J. Robot. Surg."},{"key":"ref_129","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"944","DOI":"10.1016\/j.jmig.2015.04.016","article-title":"Surgical Excision of Advanced Endometriosis: Perioperative Outcomes and Impacting Factors","volume":"22","author":"Magrina","year":"2015","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_130","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"40","DOI":"10.1016\/j.jmig.2014.06.002","article-title":"Robotic-assisted laparoscopy vs conventional laparoscopy for the treatment of advanced stage endometriosis","volume":"22","author":"Nezhat","year":"2015","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_131","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"129","DOI":"10.1016\/j.bpobgyn.2020.05.012","article-title":"Robotic treatment of bowel endometriosis","volume":"71","author":"Hur","year":"2021","journal-title":"Best Pract. Res. Clin. Obstet. Gynaecol."},{"key":"ref_132","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"422","DOI":"10.12891\/ceog3133.2016","article-title":"Robot-assisted versus conventional laparoscopic surgery in the treatment of advanced stage endometriosis: A meta-analysis","volume":"43","author":"Chen","year":"2016","journal-title":"Clin. Exp. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_133","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"863","DOI":"10.1016\/j.jmig.2017.03.011","article-title":"Robotic-assisted conservative excision of retrocervical-rectal deep infiltrating endometriosis: A case series","volume":"24","author":"Ercoli","year":"2017","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_134","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"3000605211032788","DOI":"10.1177\/03000605211032788","article-title":"Robotic-assisted laparoscopy is a feasible method for resection of deep infiltrating endometriosis, especially in the rectosigmoid area","volume":"49","author":"Hiltunen","year":"2021","journal-title":"J. Int. Med. Res."},{"key":"ref_135","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"291","DOI":"10.5606\/tftrd.2018.3616","article-title":"Pelvic pain rehabilitation","volume":"64","author":"Vural","year":"2018","journal-title":"Turk. J. Phys. Med. Rehabil."},{"key":"ref_136","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"801","DOI":"10.2522\/ptj.20060141","article-title":"Differential diagnosis of endometriosis in a young adult woman with nonspecific low back pain","volume":"87","author":"Troyer","year":"2007","journal-title":"Phys. Ther."},{"key":"ref_137","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"191","DOI":"10.1016\/j.curobgyn.2005.03.003","article-title":"Endometriosis: Current thinking","volume":"15","author":"Arya","year":"2005","journal-title":"Curr. Obstet. Gynaecol."},{"key":"ref_138","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"376","DOI":"10.1152\/japplphysiol.00414.2007","article-title":"Exercise and inflammation","volume":"103","author":"Febbraio","year":"2007","journal-title":"J. Appl. Physiol."},{"key":"ref_139","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"3","DOI":"10.1677\/joe.0.1700003","article-title":"The effects of intense exercise on the female reproductive system","volume":"170","author":"Warren","year":"2001","journal-title":"J. Endocrinol."},{"key":"ref_140","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"234","DOI":"10.1556\/APhysiol.97.2010.2.10","article-title":"Pelvic pain in endometriosis: Painkillers or sport to alleviate symptoms?","volume":"97","author":"Koppan","year":"2010","journal-title":"Acta Physiol. Hung."},{"key":"ref_141","first-page":"2112","article-title":"Efficacy of exercise on pelvic pain and posture associated with endometriosis: Within subject design","volume":"29","author":"Awad","year":"2017","journal-title":"J. Phys. Sci."},{"key":"ref_142","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"211","DOI":"10.1016\/j.ejogrb.2012.02.029","article-title":"Effects of progressive muscular relaxation training on anxiety, depression and quality of life of endometriosis patients under gonadotrophin-releasing hormone agonist therapy","volume":"162","author":"Zhao","year":"2012","journal-title":"Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol."},{"key":"ref_143","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"299","DOI":"10.1016\/0020-7292(95)02359-K","article-title":"The effect of regular exercise on women receiving danazol for treatment of endometriosis","volume":"49","author":"Carpenter","year":"1995","journal-title":"Int. J. Gynaecol. Obstet."},{"key":"ref_144","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"157","DOI":"10.2147\/JPR.S55580","article-title":"Is acupuncture effective in the treatment of pain in endometriosis?","volume":"9","author":"Lund","year":"2016","journal-title":"J. Pain Res."},{"key":"ref_145","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"712","DOI":"10.1093\/humrep\/der442","article-title":"Epithelial to mesenchymal transition-like and mesench-ymal to epithelial transition-like processes might be involved in the pathogenesis of pelvic endometriosis","volume":"27","author":"Matsuzaki","year":"2012","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_146","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"179515","DOI":"10.1155\/2014\/179515","article-title":"Theories on the pathogenesis of endometriosis","volume":"2014","author":"Sourial","year":"2014","journal-title":"Int. J. Reprod. Med."},{"key":"ref_147","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"119","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2015.09.003","article-title":"Assessing brain-derived neurotrophic factor as a novel clinical marker of endometriosis","volume":"105","author":"Wessels","year":"2016","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_148","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"313","DOI":"10.2217\/bmm-2016-0327","article-title":"Plasma brain-derived neurotrophic factor in women with pelvic pain: A potential biomarker for endometriosis?","volume":"11","author":"Rocha","year":"2017","journal-title":"Biomark. Med."},{"key":"ref_149","first-page":"CD012281","article-title":"Combination of the non-invasive tests for the diagnosis of endometriosis","volume":"7","author":"Nisenblat","year":"2016","journal-title":"Cochrane Database Syst. Rev."},{"key":"ref_150","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"495","DOI":"10.12891\/ceog1882.2015","article-title":"Serum YKL-40 levels as a novel marker of inflammation in patients with endometriosis","volume":"42","author":"Ural","year":"2015","journal-title":"Clin. Exp. Obstet. Gynecol."},{"key":"ref_151","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"28","DOI":"10.1186\/1477-7827-3-28","article-title":"Role of oxidative stress in female reproduction","volume":"3","author":"Agarwal","year":"2005","journal-title":"Reprod. Biol. Endocrinol."},{"key":"ref_152","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"194","DOI":"10.1080\/13625180701387266","article-title":"Pathogenesis of endometriosis: The role of defective \u2018immunosurveillance\u2019","volume":"12","author":"Christodoulakos","year":"2007","journal-title":"Eur. J. Contracept. Reprod. Health Care"},{"key":"ref_153","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"75","DOI":"10.1080\/09513590802485012","article-title":"The role of the oxidative-stress in the endometriosis-relatedinfertility","volume":"25","author":"Augoulea","year":"2009","journal-title":"Gynecol. Endocrinol."},{"key":"ref_154","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"587","DOI":"10.26444\/aaem\/75802","article-title":"Disrupted iron metabolism in peritoneal fluid may induce oxidative stress in the peritoneal cavity of women with endometriosis","volume":"25","author":"Polak","year":"2018","journal-title":"Ann. Agric. Environ. Med."},{"key":"ref_155","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"103","DOI":"10.1038\/cr.2010.178","article-title":"Crosstalk of reactive oxygen species and NF-\u03baB signaling","volume":"21","author":"Morgan","year":"2011","journal-title":"Cell Res."},{"key":"ref_156","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1761","DOI":"10.1111\/1471-0528.14055","article-title":"International Collaboration to Harmonise Outcomes and Measures for Endometriosis. Diagnostic accuracy of cancer antigen 125 for endometriosis: A systematic review and meta-analysis","volume":"123","author":"Hirsch","year":"2016","journal-title":"BJOG"},{"key":"ref_157","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"651","DOI":"10.1093\/humupd\/dmq009","article-title":"Peripheral biomarkers of endometriosis: A systematic review","volume":"16","author":"May","year":"2010","journal-title":"Hum. Reprod. Update"},{"key":"ref_158","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1999","DOI":"10.1210\/jc.2018-01464","article-title":"Plasma microRNAs display limited potential as diagnostic tools for endometriosis","volume":"104","author":"Nisenblat","year":"2019","journal-title":"J. Clin. Endocrinol. Metab."},{"key":"ref_159","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"5346","DOI":"10.1111\/jcmm.13807","article-title":"microRNA Let-7b: A Novel treatment for endometriosis","volume":"22","author":"Sahin","year":"2018","journal-title":"J. Cell Mol. Med."},{"key":"ref_160","first-page":"3359","article-title":"Role of miR-449b-3p in endometriosis via effects on endometrial stromal cell proliferation and angiogenesis","volume":"18","author":"Liu","year":"2018","journal-title":"Mol. Med. Rep."},{"key":"ref_161","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Rekker, K., Tasa, T., Saare, M., Samuel, K., Kadastik, \u00dc., Karro, H., G\u00f6tte, M., Salumets, A., and Peters, M. (2018). Differentially-Expressed miRNAs in Ectopic Stromal Cells Contribute to Endometriosis Development: The Plausible Role of miR-139-5p and miR-375. Int. J. Mol. Sci., 19.","DOI":"10.3390\/ijms19123789"},{"key":"ref_162","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"760698","DOI":"10.1155\/2015\/760698","article-title":"Profiling of Selected MicroRNAs in Proliferative Eutopic Endometrium of Women with Ovarian Endometriosis","volume":"2015","author":"Laudanski","year":"2015","journal-title":"Biomed. Res. Int."},{"key":"ref_163","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"78","DOI":"10.1186\/1477-7827-11-78","article-title":"MicroRNAs expression profiling of eutopic proliferative endometrium in women with ovarian endometriosis","volume":"11","author":"Laudanski","year":"2013","journal-title":"Reprod. Biol. Endocrinol."},{"key":"ref_164","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1715","DOI":"10.1007\/s43032-020-00148-z","article-title":"Identification of MicroRNAs as Potential Biomarkers in Ovarian Endometriosis","volume":"27","author":"Gu","year":"2020","journal-title":"Reprod. Sci."},{"key":"ref_165","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"991","DOI":"10.1007\/s43032-020-00415-z","article-title":"A Panel of Plasma miRNAs 199b-3p, 224\u2013225p and Let-7d-3p as Non-Invasive Diagnostic Biomarkers for Endometriosis","volume":"28","author":"Zafari","year":"2021","journal-title":"Reprod. Sci."},{"key":"ref_166","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1","DOI":"10.1080\/09674845.2020.1803540","article-title":"MicroRNA variants in endometriosis and its severity","volume":"12","author":"Farsimadan","year":"2021","journal-title":"Br. J. Biomed. Sci."},{"key":"ref_167","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"102157","DOI":"10.1016\/j.jogoh.2021.102157","article-title":"Endometriosis, infertility and MicroRNA\u2019s: A review","volume":"50","author":"Raja","year":"2021","journal-title":"J. Gynecol. Obstet. Hum. Reprod."},{"key":"ref_168","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"eRW5704","DOI":"10.31744\/einstein_journal\/2021RW5704","article-title":"Overview of miRNAs for the non-invasive diagnosis of endometriosis: Evidence, challenges and strategies. A systematic review","volume":"19","author":"Monnaka","year":"2021","journal-title":"Einstein"},{"key":"ref_169","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"59","DOI":"10.1016\/bs.acc.2018.12.002","article-title":"New biomarkers in endometriosis","volume":"89","author":"Coutinho","year":"2019","journal-title":"Adv. Clin. Chem."},{"key":"ref_170","first-page":"1135","article-title":"microRNAs in endometriosis: Biological function and emerging biomarker candidates","volume":"100","author":"Bjorkman","year":"2019","journal-title":"Biol. Reprod."},{"key":"ref_171","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"362","DOI":"10.1039\/C5MB00733J","article-title":"The differential expression of mRNAs and long noncoding RNAs between ectopic and eutopic endometria provides new insights into adenomyosis","volume":"12","author":"Zhou","year":"2016","journal-title":"Mol. Biosyst."},{"key":"ref_172","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1687","DOI":"10.1007\/s43032-019-00129-x","article-title":"LncRNA H19 Overexpression in Endometriosis and its Utility as a Novel Biomarker for Predicting Recurrence","volume":"27","author":"Liu","year":"2020","journal-title":"Reprod. Sci."},{"key":"ref_173","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2394","DOI":"10.1111\/jog.14801","article-title":"LncRNA AFAP1-AS1 regulates proliferation and apoptosis of endometriosis through activating STAT3\/TGF-\u03b2\/Smad signaling via miR-424-5p","volume":"47","author":"Huan","year":"2021","journal-title":"J. Obstet. Gynaecol. Res."},{"key":"ref_174","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"2000","DOI":"10.1111\/jcmm.16039","article-title":"LINC01116 promotes proliferation and migration of endometrial stromal cells by targeting FOXP1 via sponging miR-9-5p in endometriosis","volume":"25","author":"Cui","year":"2021","journal-title":"J. Cell Mol. Med."},{"key":"ref_175","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Chang, C.Y., Tseng, C.C., Lai, M.T., Chiang, A.J., Lo, L.C., Chen, C.M., Yen, M.J., Sun, L., Yang, L., and Hwang, T. (2021). Genetic impacts on thermostability of onco-lncRNA HOTAIR during the development and progression of endometriosis. PLoS ONE, 16.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0248168"},{"key":"ref_176","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"6","DOI":"10.1002\/jcp.29847","article-title":"Long noncoding RNAs in endometriosis: Biological functions, expressions, and mechanisms","volume":"236","author":"Wang","year":"2021","journal-title":"J. Cell Physiol."},{"key":"ref_177","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"941","DOI":"10.1016\/S0015-0282(97)00359-2","article-title":"Endometriosis in monozygotic twins","volume":"68","author":"Hadfield","year":"1997","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_178","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"280","DOI":"10.1016\/j.jmig.2019.10.020","article-title":"Should genetics now be considered the pre-eminent etiologic factor in endometriosis?","volume":"27","author":"Montgomery","year":"2020","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_179","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"327","DOI":"10.1016\/j.fertnstert.2018.10.013","article-title":"Pathogenesis of endometriosis: The genetic\/epigenetic theory","volume":"111","author":"Koninckx","year":"2019","journal-title":"Fertil. Steril."},{"key":"ref_180","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"707","DOI":"10.1038\/ng.612","article-title":"A genome-wide association study identifies genetic variants in the CDKN2BAS locus associated with endometriosis in Japanese","volume":"42","author":"Uno","year":"2010","journal-title":"Nat. Genet."},{"key":"ref_181","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"816","DOI":"10.1038\/jhg.2010.118","article-title":"Meta-analysis of genome-wide association scans for genetic susceptibility to endometriosis in Japanese population","volume":"55","author":"Adachi","year":"2010","journal-title":"J. Hum. Genet."},{"key":"ref_182","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"51","DOI":"10.1038\/ng.731","article-title":"Genome-wide association study identifies a locus at 7p15.2 associated with endometriosis","volume":"43","author":"Painter","year":"2011","journal-title":"Nat. Genet."},{"key":"ref_183","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1355","DOI":"10.1038\/ng.2445","article-title":"Genome-wide association meta-analysis identifies new endometriosis risk loci","volume":"44","author":"Nyholt","year":"2012","journal-title":"Nat. Genet."},{"key":"ref_184","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"43","DOI":"10.1136\/jmedgenet-2012-101257","article-title":"An Italian association study and meta-analysis with previous GWAS confirm WNT4, CDKN2BAS and FN1 as the first identified susceptibility loci for endometriosis","volume":"50","author":"Pagliardini","year":"2013","journal-title":"J. Med. Genet."},{"key":"ref_185","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1263","DOI":"10.1093\/humrep\/dev051","article-title":"Functional evaluation of genetic variants associated with endometriosis near GREB1","volume":"30","author":"Fung","year":"2015","journal-title":"Hum. Reprod."},{"key":"ref_186","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"518","DOI":"10.1017\/thg.2015.61","article-title":"Independent Replication and Meta-Analysis for Endometriosis Risk Loci","volume":"18","author":"Sapkota","year":"2015","journal-title":"Twin Res. Hum. Genet."},{"key":"ref_187","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1359","DOI":"10.1007\/s10815-015-0523-1","article-title":"Association of WNT4 polymorphisms with endometriosis in infertile patients","volume":"32","author":"Mafra","year":"2015","journal-title":"J. Assist. Reprod. Genet."},{"key":"ref_188","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Albertsen, H.M., Chettier, R., Farrington, P., and Ward, K. (2013). Genome-wide association study link novel loci to endometriosis. PLoS ONE, 8.","DOI":"10.1371\/journal.pone.0058257"},{"key":"ref_189","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"106","DOI":"10.1016\/j.ejogrb.2017.08.037","article-title":"New variants near RHOJ and C2, HLA-DRA region and susceptibility to endometriosis in the Polish population-The genome-wide association study","volume":"217","author":"Smolarz","year":"2017","journal-title":"Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol."},{"key":"ref_190","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"102","DOI":"10.1016\/j.ccr.2013.12.010","article-title":"Vascular RhoJ is an effective and selective target for tumor angiogenesis and vascular disruption","volume":"25","author":"Kim","year":"2014","journal-title":"Cancer Cell"},{"key":"ref_191","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"797","DOI":"10.1177\/1933719108317585","article-title":"Endometrial gene expression in early pregnancy: Lessons from human ectopic pregnancy","volume":"15","author":"Savaris","year":"2008","journal-title":"Reprod. Sci."},{"key":"ref_192","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"601","DOI":"10.1007\/s00438-017-1404-3","article-title":"The impact of HLA-G, LILRB1 and LILRB2 gene polymorphisms on susceptibility to and severity of endometriosis","volume":"293","author":"Malejczyk","year":"2018","journal-title":"Mol. Genet. Genom."},{"key":"ref_193","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"304","DOI":"10.5603\/GP.a2018.0052","article-title":"The assessment of GWAS\u2014Identified polymorphisms associated with infertility risk in Polish women with endometriosis","volume":"89","author":"Mostowska","year":"2018","journal-title":"Ginekol. Pol."},{"key":"ref_194","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"62","DOI":"10.1080\/09513590.2018.1499090","article-title":"New candidate genes associated to endometriosis","volume":"35","author":"Christofolini","year":"2019","journal-title":"Gynecol. Endocrinol."},{"key":"ref_195","first-page":"577","article-title":"Genetics of endometriosis","volume":"11","author":"Rahmioglu","year":"2015","journal-title":"Womens Health"},{"key":"ref_196","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"74","DOI":"10.1016\/j.ejogrb.2020.10.017","article-title":"Systematic review of genome-wide association studies on susceptibility to endometriosis","volume":"255","author":"Cardoso","year":"2020","journal-title":"Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol."},{"key":"ref_197","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"73","DOI":"10.1093\/humupd\/dmz034","article-title":"Polymorphisms and endometriosis: A systematic review and meta-analyses","volume":"26","author":"Mear","year":"2020","journal-title":"Hum. Reprod. Update"},{"key":"ref_198","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"39","DOI":"10.1055\/s-0031-1299596","article-title":"Role of estrogen receptor-\u03b2 in endometriosis","volume":"30","author":"Bulun","year":"2012","journal-title":"Semin. Reprod. Med."},{"key":"ref_199","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1765","DOI":"10.21873\/invivo.11970","article-title":"An Analysis of ESR2 and CYP19A1 Gene Expression Levels in Women with Endometriosis","volume":"34","author":"Szaflik","year":"2020","journal-title":"In Vivo"},{"key":"ref_200","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"241","DOI":"10.1016\/j.ejogrb.2020.05.023","article-title":"Polymorphisms in the 3\u2032UTR Region of ESR2 and CYP19A1 Genes in Women with Endometriosis","volume":"250","author":"Szaflik","year":"2020","journal-title":"Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol."},{"key":"ref_201","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"7","DOI":"10.1155\/2020\/8845704","article-title":"Polymorphisms in the 3\u2032 UTR Region of ESR2 and CYP19A1 Genes and Its Influence on Allele-Specific Gene Expression in Endometriosis","volume":"2020","author":"Smolarz","year":"2020","journal-title":"Dis. Markers"},{"key":"ref_202","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"439","DOI":"10.1007\/s00404-021-06051-5","article-title":"Association between single nucleotide polymorphism of the CYP19A1 and ESR2 genes and endometriosis","volume":"304","author":"Smolarz","year":"2021","journal-title":"Arch. Gynecol. Obstet."},{"key":"ref_203","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1244","DOI":"10.1056\/NEJMra1810764","article-title":"Endometriosis","volume":"382","author":"Zondervan","year":"2020","journal-title":"N. Engl. J. Med."},{"key":"ref_204","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"1426","DOI":"10.1016\/j.jmig.2020.03.015","article-title":"Regarding \u201cShould Genetics Now Be Considered the Pre-eminent Etiologic Factor in Endometriosis?\u201d","volume":"27","author":"Redwine","year":"2020","journal-title":"J. Minim. Invasive Gynecol."},{"key":"ref_205","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"497","DOI":"10.1093\/humupd\/dmy014","article-title":"Non-coding RNAs in endometriosis: A narrative review","volume":"24","author":"Panir","year":"2018","journal-title":"Hum. Reprod. Update"}],"container-title":["International Journal of Molecular Sciences"],"original-title":[],"language":"en","link":[{"URL":"https:\/\/www.mdpi.com\/1422-0067\/22\/19\/10554\/pdf","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,10,11]],"date-time":"2025-10-11T07:07:33Z","timestamp":1760166453000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/www.mdpi.com\/1422-0067\/22\/19\/10554"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2021,9,29]]},"references-count":205,"journal-issue":{"issue":"19","published-online":{"date-parts":[[2021,10]]}},"alternative-id":["ijms221910554"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.3390\/ijms221910554","relation":{},"ISSN":["1422-0067"],"issn-type":[{"value":"1422-0067","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2021,9,29]]}}}