{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,10,26]],"date-time":"2026-10-26T17:11:03Z","timestamp":1793034663791,"version":"4.5.0"},"reference-count":91,"publisher":"Termedia Sp. z.o.o.","issue":"1","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Reumatologia"],"abstract":"<jats:p>As severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) evolves, infection management in vulnerable populations requires formalized guidance. Although low-virulence variants of SARS-CoV-2 remain predominant, they pose an increased risk of severe illness in adults with rheumatic and musculoskeletal diseases (RMDs). Several disease-specific (chronic long-grade inflammation, concomitant immunosuppression) and individual (advanced age, multimorbidity, pregnancy, vaccination status) factors contribute to excess risk in RMD populations. Various post-COVID-19 manifestations are also increasingly reported and appear more commonly than in the general population. At a pathogenetic level, complex interplay involving innate and acquired immune dysregulation, viral persistence, and genetic predisposition shapes a unique susceptibility profile. Moreover, incident cases of SARS-CoV-2 infection as a trigger factor for the development of autoimmune conditions have been reported. Vaccination remains a key preventive strategy, and encouraging active education and awareness will be crucial for rheumatologists in the upcoming years. In patients with RMDs, COVID-19 vaccines\u2019 benefits outweigh the risks. Derivation of specialized diagnostic and therapeutic protocols within a comprehensive COVID-19 care plan represents an ideal scenario for healthcare system organization. Vigilance for symptoms of infection and rapid diagnosis are key for introducing antiviral treatment in patients with RMDs in a timely manner. This review provides updated guidance on optimal immunization, diagnosis, and antiviral treatment strategies.<\/jats:p>","DOI":"10.5114\/reum\/183469","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2024,3,18]],"date-time":"2024-03-18T08:35:28Z","timestamp":1710750928000},"page":"4-17","source":"Crossref","is-referenced-by-count":1,"title":["COVID-19 prophylaxis, diagnostics, and treatment in patients with rheumatic diseases. The Polish experts panel opinion"],"prefix":"10.5114","volume":"62","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-9622-1830","authenticated-orcid":false,"given":"Brygida","family":"Kwiatkowska","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-7857-347X","authenticated-orcid":false,"given":"Magdalena","family":"Krajewska-W\u0142odarczyk","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3999-8093","authenticated-orcid":true,"given":"Bogdan","family":"Batko","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-2211-0302","authenticated-orcid":true,"given":"Maria","family":"Ma\u015bli\u0144ska","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-3939-7194","authenticated-orcid":true,"given":"Marcin","family":"Stajszczyk","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3606-173X","authenticated-orcid":false,"given":"Jerzy","family":"\u015awierkot","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-9999-0267","authenticated-orcid":false,"given":"Piotr","family":"Wiland","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-9581-0601","authenticated-orcid":false,"given":"Zbigniew","family":"\u017buber","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-7868-2708","authenticated-orcid":false,"given":"Krzysztof","family":"Tomasiewicz","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"3061","published-online":{"date-parts":[[2024,3,18]]},"reference":[{"key":"ref-1108691","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41467-023-38435-3"},{"key":"ref-1108692","unstructured":"European Centre for Disease Prevention and Control. Country overview report: week 44 2023 [updated 9.11.2023]. Available at: https:\/\/www.ecdc.europa.eu\/en\/covid-19\/country-overviews (Access: 17.11.2023)."},{"key":"ref-1108694","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3390\/v15010149"},{"key":"ref-1108695","unstructured":"Centers for Disease Control and Prevention. Underlying Medical Conditions Associated with Higher Risk for Severe COVID-19: Information for Healthcare Professionals. 2023. Available at: https:\/\/www.cdc.gov\/coronavirus\/2019-ncov\/hcp\/clinical-care\/underlyingconditions.html (Access: 10.12.2023)."},{"key":"ref-1108697","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Portmann L, de Kraker MEA, Fr\u00f6hlich G, et al. Hospital Outcomes of Community-Acquired SARS-CoV-2 Omicron Variant Infection Compared With Influenza Infection in Switzerland. JAMA Netw Open 2023; 6: e2255599, DOI: 10.1001\/jamanetworkopen.2022.55599.","DOI":"10.1001\/jamanetworkopen.2022.55599"},{"key":"ref-1108700","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.onehlt.2021.100277"},{"key":"ref-1108701","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mehta B, Pedro S, Ozen G, et al. Serious infection risk in rheumatoid arthritis compared with non-inflammatory rheumatic and musculoskeletal diseases: a US national cohort study. RMD Open 2019; 5: e000935, DOI: 10.1136\/rmdopen-2019-000935.","DOI":"10.1136\/rmdopen-2019-000935"},{"key":"ref-1108704","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.idc.2006.09.007"},{"key":"ref-1108705","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/s1521-6942(02)00107-9"},{"key":"ref-1108706","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Furer V, Rondaan C, Heijstek M, et al. Incidence and prevalence of vaccine preventable infections in adult patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases (AIIRD): a systemic literature review informing the 2019 update of the EULAR recommendations for vaccination in adult patients with AIIRD. RMD Open 2019; 5: e001041, DOI: 10.1136\/rmdopen-2019-001041.","DOI":"10.1136\/rmdopen-2019-001041"},{"key":"ref-1108708","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3855\/jidc.17470"},{"key":"ref-1108709","unstructured":"Therapeutics and COVID-19. Living guideline, 10 November 2023. World Health Organization, Geneva 2023."},{"key":"ref-1108710","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ajem.2020.08.025"},{"key":"ref-1108711","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lee AC, Li WT, Apostol L, et al. Cardiovascular, cerebrovascular, and renal co-morbidities in COVID-19 patients: A systematic-review and meta-analysis. Comput Struct Biotechnol J 2021; 19: 3755\u20133764, DOI:10.1016\/j.csbj.2021.06.038.","DOI":"10.1016\/j.csbj.2021.06.038"},{"key":"ref-1108713","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.annepidem.2023.03.005"},{"key":"ref-1108714","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.2337\/dc20-2260"},{"key":"ref-1108715","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Singh R, Rathore SS, Khan H, et al. Association of Obesity With COVID-19 Severity and Mortality: An Updated Systemic Review, Meta-Analysis, and Meta-Regression. Front Endocrinol (Lausanne) 2022; 13: 780872, DOI: 10.3389\/fendo.2022.780872.","DOI":"10.3389\/fendo.2022.780872"},{"key":"ref-1108717","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jinf"},{"key":"ref-1108719","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.7759\/cureus.32787"},{"key":"ref-1108720","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.5888\/pcd18.210123"},{"key":"ref-1108721","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/annrheumdis-2016-209233"},{"key":"ref-1108722","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Smolen JS, Landew\u00e9 R, Bijlsma J, et al. EULAR recommendations for the management of rheumatoid arthritis with synthetic and biological disease-modifying antirheumatic drugs: 2016 update. Ann Rheum Dis 2017; 76: 960\u2013977, DOI: 10.1136\/annrheumdis-2016-210715.","DOI":"10.1136\/annrheumdis-2016-210715"},{"key":"ref-1108724","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.autrev.2021.102778"},{"key":"ref-1108725","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/rheumatology\/kead354"},{"key":"ref-1108726","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/ard-2023-223974"},{"key":"ref-1108727","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3390\/jcm11247342"},{"key":"ref-1108728","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/annrheumdis-2020-219498"},{"key":"ref-1108729","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/rheumatology\/kead150"},{"key":"ref-1108730","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/annrheumdis-2021-221575"},{"key":"ref-1108731","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s40001-023-01403-0"},{"key":"ref-1108732","unstructured":"ICD-10 Version:2019. Internet: World Health Organization; 2019. Available at: https:\/\/icd.who.int\/browse10\/2019\/en#\/U09.9 (Access: 14.12.2023)."},{"key":"ref-1108733","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/s1473-3099(21)00703-9"},{"key":"ref-1108734","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/s2665-9913(23)00127-3"},{"key":"ref-1108735","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1001\/jama.2023.8823"},{"key":"ref-1108736","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ejim.2021.06.009"},{"key":"ref-1108737","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41591-022-02051-3"},{"key":"ref-1108738","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/rap\/rkac008"},{"key":"ref-1108739","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.55563\/clinexprheumatol\/0anatx"},{"key":"ref-1108740","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.semarthrit.2022.152025"},{"key":"ref-1108741","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/infdis\/jiac017"},{"key":"ref-1108742","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s10067-021-05691-x"},{"key":"ref-1108743","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3389\/fimmu.2021.645013"},{"key":"ref-1108744","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1183\/13993003.00970-2022"},{"key":"ref-1108745","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/cts.12953"},{"key":"ref-1108746","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1186\/s12985-023-02191-z"},{"key":"ref-1108747","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.autrev.2021.102792"},{"key":"ref-1108748","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s00296-023-05319-0"},{"key":"ref-1108749","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.berh.2022.101794"},{"key":"ref-1108750","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/cei.13239"},{"key":"ref-1108751","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41590-021-01113-x"},{"key":"ref-1108752","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/jmv.28209"},{"key":"ref-1108753","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41467-023-40012-7"},{"key":"ref-1108754","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1172\/jci.insight.150111"},{"key":"ref-1108755","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3389\/fmicb.2022.824967"},{"key":"ref-1108756","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Bussani R, Zentilin L, Correa R, et al. Persistent SARS-CoV-2 infection in patients seemingly recovered from COVID-19. J Pathol 2023; 259: 254\u2013263, DOI: 10.1002\/path.6035.","DOI":"10.1002\/path.6035"},{"key":"ref-1108758","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mar\u00edn JS, Mazenett-Granados EA, Salazar-Uribe JC, et al. Increased incidence of rheumatoid arthritis after COVID-19. Autoimmun Rev 2023; 22: 103409, DOI: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.autrev.2023.103409.","DOI":"10.1016\/j.autrev.2023.103409"},{"key":"ref-1108760","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1038\/s41581-023-00720-1"},{"key":"ref-1108761","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Chang R, Yen-Ting Chen T, Wang SI, et al. Risk of autoimmune diseases in patients with COVID-19: A retrospective cohort study. EClinicalMedicine 2023; 56: 101783, DOI: 10.1016\/j.eclinm.2022.101783.","DOI":"10.1016\/j.eclinm.2022.101783"},{"key":"ref-1108763","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.eclinm.2023.102154"},{"key":"ref-1108764","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s10067-023-06670-0"},{"key":"ref-1108765","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1001\/jamanetworkopen"},{"key":"ref-1108767","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.55563\/clinexprheumatol\/jpargp"},{"key":"ref-1108768","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Curtis JR, Johnson SR, Anthony DD, et al. American College of Rheumatology Guidance for COVID-19 Vaccination in Patients With Rheumatic and Musculoskeletal Diseases: Version 5. Arthritis Rheumatol 2023; 75: E1\u2013E16, DOI: https:\/\/doi.org\/10.1002\/art.42372.","DOI":"10.1002\/art.42372"},{"key":"ref-1108771","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1136\/annrheumdis-2021-221965"},{"key":"ref-1108772","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s00296-021-04938-9"},{"key":"ref-1108773","unstructured":"EMA and ECDC statement on updating COVID-19 vaccines to target new SARS-CoV-2 virus variants. Internet: European Centre for Disease Prevention and Control; 2023. Available at: https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/news\/ema-ecdc-statement-updating-covid-19-vaccines-target-new-sars-cov-2-virus-variants (Access: 09.08.2023)."},{"key":"ref-1108774","unstructured":"Wallace M. Evidence to Recommendations Framework: 2023 \u20132024 (Monovalent, XBB Containing) COVID-19 Vaccine. Centers for Disease Control and Prevention; 2023. Available at: https:\/\/www.cdc.gov\/vaccines\/acip\/meetings\/downloads\/slides-2023-09-12\/11-COVID-Wallace-508.pdf (Access: 09.08.2023)."},{"key":"ref-1108776","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S2665-9913(21)00394-5"},{"key":"ref-1108777","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/mr\/roac069"},{"key":"ref-1108778","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jbspin.2022.105380"},{"key":"ref-1108779","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Wallwork R, Connolly CM, Shneyderman M, et al. Effect of myco-\nphenolate mofetil dose on antibody response following initial SARS-CoV-2 vaccination in patients with systemic sclerosis. Lancet Rheumatol 2022; 4: e462\u2013e464, DOI: 10.1016\/s2665-9913(22)00100-x.","DOI":"10.1016\/S2665-9913(22)00100-X"},{"key":"ref-1108781","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Furer V, Eviatar T, Zisman D, et al. Immunogenicity and safety of the BNT162b2 mRNA COVID-19 vaccine in adult patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases and in the general population: a multicentre study. Ann Rheum Dis 2021; 80: 1330\u20131338, DOI: 10.1136\/annrheumdis-2021-\n220647.","DOI":"10.1136\/annrheumdis-2021-220647"},{"key":"ref-1108784","unstructured":"European Alliance of Associations for Rheumatology. EULAR COVAX Registry. Data extract: 10 November 2022. Available at: https:\/\/www.eular.org\/eular-covax-registry."},{"key":"ref-1108785","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/rheumatology\/keac249"},{"key":"ref-1108786","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.55563\/clinexprheumatol\/0ltj1i"},{"key":"ref-1108787","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/rheumatology\/keac484"},{"key":"ref-1108788","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.vaccine.2023.05.048"},{"key":"ref-1108789","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ursini F, Ruscitti P, Addimanda O, et al. Inflammatory rheumatic diseases with onset after SARS-CoV-2 infection or COVID-19 vaccination: a report of 267 cases from the COVID-19 and ASD group. RMD Open 2023; 9: e003022, DOI: 10.1136\/rmdopen-2023-003022.","DOI":"10.1136\/rmdopen-2023-003022"},{"key":"ref-1108792","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S2665-9913(23)00272-2"},{"key":"ref-1108793","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Furer V, Rondaan C, Heijstek MW, et al. 2019 update of EULAR recommendations for vaccination in adult patients with auto-immune inflammatory rheumatic diseases. Ann Rheum Dis 2020; 79: 39\u201352, DOI: 10.1136\/annrheumdis-2019-215882.","DOI":"10.1136\/annrheumdis-2019-215882"},{"key":"ref-1108795","unstructured":"Czech M, Filipiak KJ, Gierczy\u0144ski J, et al. Polski pacjent z chorob\u0105 COVID-19. Aktualna sytuacja i prognozy na przysz\u0142o\u015b\u0107. Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Warszawa 2023."},{"key":"ref-1108796","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.20452\/pamw.16230"},{"key":"ref-1108797","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1093\/cid\/ciad582"},{"key":"ref-1108798","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.15585\/mmwr.mm7205e3"},{"key":"ref-1108799","unstructured":"Therapeutics and COVID-19: Living guideline, 13 January 2023. Internet: WHO; 2023. Available at: https:\/\/www.who.int\/publications\/i\/item\/WHO-2019-nCoV-therapeutics-2023.1 (Access: 16.01.2024)."},{"key":"ref-1108801","unstructured":"Lagevrio, molnupiravir. Internet: European Medicines Agency; 2023. Available at: https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/medicines\/human\/EPAR\/lagevrio (Access: 11.12.2023)."},{"key":"ref-1108802","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1056\/NEJMc2214302"},{"key":"ref-1108803","unstructured":"Paxlovid (nirmatrelvir\/ritonavir). Internet: European Medicines Agency; 2022. Available at: https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/medicines\/human\/EPAR\/paxlovid (Access: 15.12.2023)."},{"key":"ref-1108804","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/s1473-3099(23)00011-7"},{"key":"ref-1108805","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/s2665-9913(23)00006-1"},{"key":"ref-1108806","unstructured":"Liverpool COVID-19 Interactions. Internet: University of Liverpool, 2023. Available at: https:\/\/www.covid19-druginteractions.org\/checker (Access: 10.01.2024)."}],"container-title":["Rheumatology"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/reu.termedia.pl\/pdf-183469-107102","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/reu.termedia.pl\/pdf-183469-107102","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,18]],"date-time":"2024-03-18T08:35:47Z","timestamp":1710750947000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/reu.termedia.pl\/COVID-19-prophylaxis-diagnostics-and-treatment-in-patients-with-rheumatic-diseases,183469,0,2.html"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2024,3,18]]},"references-count":91,"journal-issue":{"issue":"1","published-print":{"date-parts":[[2024]]}},"alternative-id":["183469"],"URL":"https:\/\/doi.org\/10.5114\/reum\/183469","relation":{},"ISSN":["0034-6233","2084-9834"],"issn-type":[{"value":"0034-6233","type":"print"},{"value":"2084-9834","type":"electronic"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2024,3,18]]}}}