{"status":"ok","message-type":"work","message-version":"1.0.0","message":{"indexed":{"date-parts":[[2026,9,21]],"date-time":"2026-09-21T20:09:25Z","timestamp":1790021365686,"version":"4.0.1"},"reference-count":19,"publisher":"Instituto Nacional de Salud (Colombia)","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2026,8,20]],"date-time":"2026-08-20T00:00:00Z","timestamp":1787184000000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0"}],"content-domain":{"domain":["revistabiomedica.org"],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Biomed."],"abstract":"<jats:p>Se presenta un caso de ruptura espl\u00e9nica patol\u00f3gica asociada a malaria complicada por Plasmodium vivax en un paciente de sexo masculino, de 28 a\u00f1os, procedente de El Retorno (Guaviare). El paciente fue hospitalizado con fiebre, dolor en el hemit\u00f3rax izquierdo, v\u00f3mito, diarrea, taquicardia, taquipnea, hipotensi\u00f3n y signos de\u00a0 inestabilidad hemodin\u00e1mica, asociados con un estado de choque hipovol\u00e9mico. Al ingreso, se le administr\u00f3 tratamiento analg\u00e9sico intramuscular con 500 mg de dipirona y 100 mg de tramadol, y l\u00edquidos intravenosos.En el hemograma se encontr\u00f3 neutrofilia y plaquetopenia, y la gota gruesa fue positiva para P. vivax con 24 000 par\u00e1sitos por \u03bcl. Durante su estancia hospitalaria \u2013que se prolong\u00f3 por solo 4 horas\u2013, el paciente experiment\u00f3 un deterioro progresivo de su estado general, que culmin\u00f3 en paro cardiorrespiratorio que no respondi\u00f3 a las maniobras de reanimaci\u00f3n y result\u00f3 en su fallecimiento.En el estudio histopatol\u00f3gico de bazo se evidenciaron agregados de neutr\u00f3filos polimorfonucleares y plasmocitosis. El paciente no alcanz\u00f3 a recibir tratamiento antimal\u00e1rico parenteral. La ruptura espl\u00e9nica asociada a la malaria es una complicaci\u00f3n grave y potencialmente mortal. Por ello, toda esplenomegalia dolorosa en un episodio agudo de malaria debe considerarse como un signo de alarma de posible ruptura espl\u00e9nica. Es esencial fortalecer la sensibilizaci\u00f3n de los equipos m\u00e9dicos locales sobre esta complicaci\u00f3n, promoviendo el diagn\u00f3stico y el tratamiento oportunos para mejorar los desenlaces cl\u00ednicos.<\/jats:p>","DOI":"10.7705\/biomedica.7826","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2026,9,1]],"date-time":"2026-09-01T13:09:31Z","timestamp":1788268171000},"page":"364-371","update-policy":"https:\/\/doi.org\/10.7705\/crossmark","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Ruptura espl\u00e9nica espont\u00e1nea en malaria complicada por Plasmodium vivax","Spontaneous splenic rupture in Plasmodium vivax malaria"],"prefix":"10.7705","volume":"46","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0006-7826-1712","authenticated-orcid":false,"given":"Jos\u00e9","family":"Ziade-Ben\u00edtez","sequence":"first","affiliation":[{"name":"Red de Gesti\u00f3n de Conocimiento, Investigaci\u00f3n en Innovaci\u00f3n en Malaria, Instituto Nacional de Salud, Bogot\u00e1, D. C., Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0006-5684-1089","authenticated-orcid":false,"given":"Mar\u00eda Trinidad","family":"Orozco","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Vigilancia Epidemiol\u00f3gica, Secretar\u00eda Departamental de Salud, Guaviare, Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-6885-6353","authenticated-orcid":false,"given":"Mario J.","family":"Olivera","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Red de Gesti\u00f3n de Conocimiento, Investigaci\u00f3n en Innovaci\u00f3n en Malaria, Instituto Nacional de Salud, Bogot\u00e1, D. C., Colombia; Grupo de Parasitolog\u00eda, Instituto Nacional de Salud, Bogot\u00e1, D. C., Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-7238-6115","authenticated-orcid":false,"given":"\u00c9dgar","family":"Parra","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Grupo de Patolog\u00eda, Instituto Nacional de Salud, Bogot\u00e1, D. C., Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-7608-9863","authenticated-orcid":false,"given":"Julio C\u00e9sar","family":"Padilla","sequence":"additional","affiliation":[{"name":"Red de Gesti\u00f3n de Conocimiento, Investigaci\u00f3n en Innovaci\u00f3n en Malaria, Instituto Nacional de Salud, Bogot\u00e1, D. C., Colombia"}],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"4444","published-online":{"date-parts":[[2026,8,20]]},"reference":[{"key":"167296","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Poespoprodjo JR, Douglas NM, Ansong D, Kho S, Anstey NM. Malaria. Lancet. 2023;402:2328-45. https:\/\/doi.org\/10.1016\/S0140-6736(23)01249-7","DOI":"10.1016\/S0140-6736(23)01249-7"},{"key":"167297","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"White NJ. Severe malaria. Malar J. 2022;21:284. https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12936-022-04301-8","DOI":"10.1186\/s12936-022-04301-8"},{"key":"167298","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Olivera MJ, Padilla Rodr\u00edguez JC, Chaparro E, Le\u00f3n W. Epidemiology of Plasmodium vivax malaria infection in Colombia. Microbe. 2024;5:100209. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.microb.2024.100209","DOI":"10.1016\/j.microb.2024.100209"},{"key":"167299","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Imbert P, Rapp C, Buffet PA. Pathological rupture of the spleen in malaria: analysis of 55 cases (1958-2008). Travel Med Infect Dis. 2009;7:147-59. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.tmaid.2009.01.002","DOI":"10.1016\/j.tmaid.2009.01.002"},{"key":"167300","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Zingman BS, Viner BL. Splenic complications in malaria: case report and review. Clin Infect Dis. 1993;16:223e32. https:\/\/doi.org\/10.1093\/clind\/16.2.223","DOI":"10.1093\/clind\/16.2.223"},{"key":"167301","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Yagmur Y, Kara IH, Aldemir M, B\u00fcy\u00fckbayram H, Tacyildiz IH, Keles C. Spontaneous ruptura of malarial spleen: two case reports and review of literature. Crit Care. 2000;4:309-13. https:\/\/doi.org\/10.1186\/cc713","DOI":"10.1186\/cc713"},{"key":"167302","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kim KM, Bae BK, Lee SB. Spontaneous splenic rupture in Plasmodium vivax malaria. Ann Surg Treat Res. 2014;87:44-6. https:\/\/doi.org\/10.4174\/astr.2014.87.1.44","DOI":"10.4174\/astr.2014.87.1.44"},{"key":"167303","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ozsoy MF, Oncul O, Pekkafali Z, Pahsa A, Yenen OS. Splenic complications in malaria: Of two cases from Turkey. J Med Microbiol 2004;53:1255-8. https:\/\/doi.org\/10.1099\/jmm.0.05428-0","DOI":"10.1099\/jmm.0.05428-0"},{"key":"167304","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Moore KE, Murtaugh RJ. Pathophysiologic characteristics of hypovolemic shock. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2001;31:1115-28. https:\/\/doi.org\/10.1016\/s0195-5616(01)50095-9","DOI":"10.1016\/S0195-5616(01)50095-9"},{"key":"167305","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kashani K, Omer T, Shaw AD. The intensivist\u2019s perspective of shock, volume management, and hemodynamic monitoring. Clin J Am Soc Nephrol. 2022;17:706-716. https:\/\/doi.org\/10.2215\/CJN.14191021","DOI":"10.2215\/CJN.14191021"},{"key":"167306","unstructured":"Organizaci\u00f3n Panamericana de la Salud. Directrices de la OMS sobre la malaria. Washington, D. C.: OPS; 2022."},{"key":"167307","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Del Portillo HA, Ferrer M, Brugat T, Martin-Jaular L, Langhorne J, Lacerda MV. The role of the spleen in malaria. Cell Microbiol. 2012;14:343-55. https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1462-5822.2011.01741.x","DOI":"10.1111\/j.1462-5822.2011.01741.x"},{"key":"167308","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ghosh D, Stumhofer JS. The spleen: \u201cepicenter\u201d in malaria infection and immunity. J Leukoc Biol. 2021;110:753-69. https:\/\/doi.org\/10.1002\/JLB.4RI1020-713R","DOI":"10.1002\/JLB.4RI1020-713R"},{"key":"167309","unstructured":"Abro AH, Ustadi AM, Younis NJ, Abdou AS, Hamed DA, Saleh AA. Malaria and hematological changes. Pak J Med Sci. 2008;24:287-91."},{"key":"167310","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Siagian LRD, Lumbantoruan VM, Hasanah N, Sihotang FA, Gunawan C. Association of thrombocytopenia with splenomegaly in malaria patients in East Kalimantan: A crosssectional, retrospective study. F1000Res. 2018;7:1832. https:\/\/doi.org\/10.12688\/f1000research.16606.3","DOI":"10.12688\/f1000research.16606.1"},{"key":"167311","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"O\u2019Brien AT, Ram\u00edrez JF, Mart\u00ednez SP. A descriptive study of 16 severe Plasmodium vivax cases from three municipalities of Colombia between 2009 and 2013. Malar J. 2014;13:404. https:\/\/doi.org\/10.1186\/1475-2875-13-404","DOI":"10.1186\/1475-2875-13-404"},{"key":"167312","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Padilla-Rodr\u00edguez JC, Olivera MJ, Guevara-Garc\u00eda BD. Parasite density in severe malaria in Colombia. PLoS One. 2020;15:e0235119. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0235119","DOI":"10.1371\/journal.pone.0235119"},{"key":"167313","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Hancock GE, Farquharson AL. Management of splenic injury. J R Army Med Corps. 2012;158:288-98. https:\/\/doi.org\/10.1136\/jramc-158-04-03","DOI":"10.1136\/jramc-158-04-03"},{"key":"167314","unstructured":"Ministerio de Salud y Protecci\u00f3n Social. Gu\u00eda para la atenci\u00f3n cl\u00ednica integral del paciente con malaria. 2010. Fecha de consulta: 11 de agosto del 2025. Disponible en: https:\/\/www.minsalud.gov.co\/sites\/rid\/Lists\/BibliotecaDigital\/RIDE\/VS\/PP\/ET\/Guia-atencion-clinicamalaria-2011.pdf"}],"container-title":["Biom\u00e9dica"],"original-title":[],"link":[{"URL":"https:\/\/revistabiomedica.org\/index.php\/biomedica\/article\/download\/7826\/5920","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistabiomedica.org\/index.php\/biomedica\/article\/download\/7826\/5920","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2026,9,21]],"date-time":"2026-09-21T19:27:08Z","timestamp":1790018828000},"score":1,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistabiomedica.org\/index.php\/biomedica\/article\/view\/7826"}},"subtitle":[],"short-title":[],"issued":{"date-parts":[[2026,8,20]]},"references-count":19,"journal-issue":{"issue":"3","published-online":{"date-parts":[[2026,8,20]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.7705\/biomedica.7826","relation":{},"ISSN":["2590-7379","0120-4157"],"issn-type":[{"value":"2590-7379","type":"electronic"},{"value":"0120-4157","type":"print"}],"subject":[],"published":{"date-parts":[[2026,8,20]]},"assertion":[{"value":"2026-08-20","order":2,"name":"published","label":"Published","group":{"name":"publication_history","label":"Publication History"}},{"value":"Yes","order":0,"name":"peer_reviewed","label":"Peer Reviewed","group":{"name":"peer_review","label":"Peer Review"}},{"value":"Instituto Nacional de Salud","name":"publisher","label":"This article is maintained by"},{"value":"Biomedica","name":"journaltitle","label":"Journal Title"},{"value":"Presentaci\u00f3n de caso","name":"content_type","label":"Content Type"}]}}